“Ametsen urtebetetzea” filmaren aurkezpena Torrezabal kultur etxean.

Estándar

Kantu Kolore taldeak “Ametsen urtebetezea” filma aurkeztuko du datorren asteazkenean, maiatzaren 23 an, Torrezabal Kultur Etxean (Galdakaon).  Kantuz osatutako filme bategaz datorkigu musika talde honek. Kantu kolore taldearen izena izateaz gain haur eta lehen hezkuntzako haurreei zuzendutako proiektu pedagogiko baten lelo edo izenburua da. Kurtso hasieran, azaroan, Gandasegiko ikasleek parte hartu zutela, taldeak “Nire gorputza da, ez zurea” kantaren bideoklipa grabatu egin zuen.

Kantu Kolore

 

Anuncios

3. mailako ikasleak irratiko esatariak.

Estándar

 Munduan gertatukoaren berri ematen digu irratiak egunero. Berriak, musika, magazinak ( erreportaiak, elkarrizketak, poesia, narrazioak, musika zuzenean,…) denetarik entzun ahal izaten dugu irratietan. Berehala, beste komunikabidetan (Egunkaria, telebista)  baino arinago, irratiaren bitartez heltzen zaizkigu berriak.

Eta hoberena, irratia entzuten zaudela, telebistan ez bezala, beste edozer egin dezakezu.

Gure eskolako ikasleek, 3.mailakoek, irrati tailer bat egiteko aukera izan dute. Basauriko Bidebieta Irratiko lagunak eskolara etorri dira eta lau egunetan lanean ibili dira gure neska-mutikoekin. Lau saio horien emaitzak ondorengo bideotan ikus ditzakezue.

Todos los días y a todas las horas la Radio nos informa de lo que pasa en el Mundo. Noticias, reportajes, entrevistas, poesía, narraciones, música en directo … todo eso y mucho más nos ofrece la radio. La radio nos informa y nos entretiene. Y lo mejor de todo … puedes escuchar la radio y, al mismo tiempo, hacer cualquier otra cosa ( leer, cocinar, bailar, jugar …)

Historia de la radio

 

Zapran gagoz zapran gabiz, Lekitton zapran goaz!

Estándar

“Zapran gagoz” leloagaz ospatuko da Lekeition, ekainaren 3 an, 27. Eskola Publikoaren Jaia.

Zapran gagoz zapran gabiz,

Lekitton zapran goaz! 

Gozatuz gure eskolaz

Euskal Eskola Publikoaz.

” Begiak zarratuta eta kantua entzunez gero, lekeitioko badian bidaiatzen dugu, iragana eta etorkizunarekin topo egiten dugu orainari eskua emanda, arrain txki, ertain eta handiek, guztiak bere lekua duten herri eta itsasoan”

 

“Zapran gagoz” leloaren esanahia:

Lekeitioko marinelek arrantza ona egiten dutenean erabiltzen duten esamoldea da. Aintzinatik datorren esaera izan arren, gaur egun zorteko garela edo gustura gaudela adierazteko ere erabiltzen da eta horrela hedatu da eguneroko ohiko edozein egoeretara ere.

Nagusiak “Egiatik” jeitsi ziren txikiekin olgatzeko.

Estándar

Gandasegi eskolan lau urteko haurrak zain genituen jolasteko prest. Maiatza aldean kultur Astea ospatzen da eskolan. Eguneroko lanak alde batera utzita, hamaikatxo ekintza antolatu egiten dira egun horietan . Jolasa, nola ez,  haurren jarduera naturaleena izanik, leku berezia izaten du astean. Ohi denez, goiko eta beheko eskolan hainbat jolas saio antolatu egin dira. Oraingo honetan, bostgarren mailako talde bateri tokatu zaio neska eta mutil txikiekin jolastea.

Ordu bete, laurogei ume jolasteko gogoz … ezin dugu denbora galdu! Lau txoko antolatu, bakoitzean bi gauza

Orga eta zankuak,zaku lasterketak eta soka saltoka,bolo jokua eta punteria jolasak, sokatira eta lokotsen bilketa … txikiak, nagusien laguntzaz, txokoz txoko ibili ziren gelditu gabe.

 Inoiz ikusi al duzue, herriko jaietan, gizon/emakume talde batek harri handi bat herrestan eramaten?.  Kutxatxo bat soka bategaz lotuta orga bat daukagu … ume bat barrura eta beste biak tira. Horra hor zer indartsuak garen  ikusteko froga.

 

Nor ez du inoiz egin zaku lasterketa bat? Dibertigarria da oso! Zakuan sartu, ondo lotu eta igelak bagina lez … aurrera!. Inoiz ez dugu pentsatzen jausiko garenik eta… une horretan: plausta!, lurrera!. Ahalik eta arinen altxa eta “krua-krua!”  saltoka berriro.

Lokotsak, artaburuak, biltzeko jolasa. Lau otare bertan lokotsak batzeko, artaburuak zelaian kokaturik eta zortzi /hamar lagun prest jolasteko. Talde bakoitzak bere lokotsak batu behar ditu ahalik eta arinen. Nor lehena?. Adi! Banan-banan batu behar dira, ez da onartzen batek denak hartu eta otarean sartu jokaldi baten. Bat hartu eta hurrengo kideari eskua eman horrek beste bat har dezan … Beste aukera bat da: batek (banan-banan) denak batu eta hurrengoak (banan-banan) denak kokatu …

Boloak. Bi talde aurrez aurre.Bakoitzak aurreko lagunen adreiluak (boloak) bota behar ditu. Bola txandaka botako dugu. Nor lehena bestekoen boloak botatzen?. Arin bukatzen bada … boloak kokatu eta berriro hasi!

Beste behin egiaztatu ahal izan genuen esaera zaharrak diona: ” Lagun onekin, denbora labur”. 

 

Laugarren mailako ikasleak ipuin sortzaile eta kontalari.

Estándar

Lan ta lan ibili dira gure ikasleak ipuiak sortzen edo/ta aukeratzen gero lehenengo mailakoei kontatzeko.Hauxe izan dugu aurtengo kultur Asteko lehenengo ekintza: ikasle nagusiek txikiei ipuiak kontatu.

Istorio honetako protagonistak izan baditugu: ” Bazen behin ikasle talde bat. Bueno, talde bat ez!. Hiru talde ziren. Haien artean denetarik zegoen … bazeuden zintzoak , bazeuden bihurriak, bazeuden langileak eta al… ere, noski. Batzuek hizkuntzak zituzten gustoko, beste batzuek, ordea, matematika ta zientziak nahiago. Bainan den-denei gehienik atsegin zitzaiena “ATSEDENALDIA” zen. Beraz, ikasle guztiz normalak ziren.

Apirileko arratsalde euritsu baten maistrak esan zien: – Adi, nire ikasle maiteok!. – Neska -mutilok entzun! – Lan polit bat egin behar izango dugu hurrengo egunetan!

Maistrak laupabost aldiz esan behar izan zuen esan behar zuena. Gogoratu ikasle “guztiz normalak” zirela eta ikerketa zientifikoen arabera hauek ikasleak goizez mezuak, lehenengoan ez bada, bigarrenean entzun ahal dute. Baina, eguna aurrera doala eta, batez ere, arratsalde euritsuetan, laupabost aldiz esan behar zaikie gauzak zer nagusiekiko gorrak bilakatzen diren.

Laugarren mailako “Maistra sorginek” haien makiltxo magikoa atera eta… umeak lanean jarri.

 

 Bi taldek “ipuin ibiltariak” sortu dituzte, talde lana eginez istorioa idatzi eta marraztu. Hirugarren taldeak gustoko dituzten bost ipuin aukeratu eta kontatzeko prestatu zuten.

Lan horren fruitua atzokoan ikusi eta entzun ahal izan zuten lehenengo mailako ikasleek. Lan bikaina! Zorionak!

 

Eskola inklusiboagoaren aldeko ekimena: ” Helmuga gero eta hurbilago”

Estándar

Hibabete bat baino ez da falta sinadura bilketa bukaturik emateko. Dakizuenez 10.000 sinadura behar dira “herri ekimena” aurrera eramateko. Azken txanpan gagoz, esprinta jotzeko ordua heldu da. Inurri lana egin da berba egiten, informazio zabalduz … Sinadurak, gari-aleak, bana-banan biltzen izan gara. kontuak egiteko unea laster helduko da. Zure laguntzagaz, baietz helburua lortuko!

Sinadura jasotzeko hurrengo loturara sartu behar da:

 https://www.ilpeskolainklusiboa.eus/sinatu-ilp/

Apoya la iniciativa legislativa popular para mejorar la cohesión y la igualdad en el sistema educativo.

Apenas un mes para concluir el plazo de recogida de firmas a favor de esta iniciativa popular. Como sabes hay que conseguir  10.000 firmas para hacer llegar la propuesta al Parlamento. Estamos en la última cuesta, es la hora de sprintar. Hemos realizado un duro trabajo para hacer llegar la información y poco a poco, las firmas como los granos de trigo se han ido apilando en el granero. La hora del recuento esta cada dia más cerca. Con tú ayuda, ¡lo conseguiremos!.

Puedes firmar entrando en la web:

https://www.ilpeskolainklusiboa.eus/sinatu-ilp/

Martxoak 8: “etxetik, eskolatik Mundua eraldatu berdintasuna eraikiz”.

Estándar

Mundu osoan “ospatu” egingo da gaur “emakumeen eguna“. Egun garrantzitsu, historikoa, izango dugu gaurkoa, dudarik gabe. Aurretik eta, mila alditan, emakumeak kalera atera badira ere bere aldarrikapenekin aurtengoak mugarri bat ezarriko du. “Emakumeok planto, Mundua geldiarazi, aldatzeko” lelopean  Munduko 177 herrialdetan emakumezkoen nazioarteko greba egingo dute Martxoaren 8an. Planto lanean, planto zaintza lanetan, kontsumoan, irakaskuntzan,… Planto bazterkeriaren aurrean, indarkeriaren aurrean, …

Haurrak hezitzea, egunez egun aldatzen ari den Munduan bizitzeko pertsonak prestatzea dugu eskolaren helburu nagusia. Nahi dugun Mundu hobeago hori eraikitzeari ekin behar diogu gaurdanik. Beste egun garrantzitsuetan bezala (Euskararen egunean, Gabonetan, Santa Agedan, Inauterietan,…) elkartu gara, gaur, emakumeekin bat eginez “nahiko da!” oihukatzeko. Neu be bai! ¡Yo también!, Jo també!, Eu tamén!, Me Too!, Moi- aussi!, ich auch!.

 

Ez utzi inori zure gainetik egoten, are gutxiago gizonezkoa bada…Izan inozoa, ametsik xaloenek aldatu dute Mundua…Lagundu behar duenari, zabaldu etxea arrotzari, inolako zalantzarik gabe…Zaindu zure hizkuntza.Pentsa ez dela gurea soilik, Mundu osoaren altxorra baino. Mundua egiten du eder euskarak…Sekula ez sinets ez dagoela ezer eginik, ia beti dago aterabideren bat…

Maita beti pertsona, generoa kontuan izan gabe…Injustiziari esan ezetz…Gura eta ahal baduzu, izan ama. Eta ez bazenu bizi bizitza bere osotasunean…Zaren bezala agertu…Ez izan beldur gauzak oker egiteko…Jakin denbora geratzen,gauzarik txikerrenetanarreta jartzen. Egin zure bidea…Saia ametsak betetzen eta ez utzi amets horiek zapuzten… Eta azkenik…

Alabari – Kirmen Uribe

Poema osoa irakurri nahi: Alabari

 

Konplize ditut eta

( Mikel Markez )

Emakume zuzenak, okerrak, kirtenak, moja txintxoak eta zerrama irtenak, itsusiak, politak, atletak, herrenak: konplize ditut eta maite ditut denak.

8 de Marzo:” Construyamos la igualdad para cambiar el Mundo”

Se celebra hoy en todo el Mundo el “dia de las mujeres”. Será un día muy importante, histórico. Las mujeres han salido a la calle una y mil veces con sus reivindicaciones pero hoy no es un día más. Bajo el lema “Las mujeres nos plantamos, paramos el Mundo para cambiarlo” en 177 paises del Mundo las mujeres están llamadas  a la huelga. Huelga en el trabajo, en los trabajos de cuidados, en el consumo, en la enseñanza…Las mujeres se plantan contra la discriminación, contra la violencia,…

Educar a las niñas y a los niños, preparar personas para vivir en un Mundo que está en continuo cambio. Esa es la tarea principal de la Escuela. Hemos de construir y vivir en el hoy ese Mundo mejor que soñamos. Al igual que en otros días importantes ( EL día del Euskara, Navidad, Santa Ageda, Carnavales,…) hoy nuestra comunidad escolar se ha unido para gritar con las mujeres: ¡basta ya!, ¡no a la discriminación! ¡No a la violencia contra la mujer! Neu be bai! ¡Yo también!, Jo també!, Eu tamén!, Me Too!, Moi- aussi!, ich auch!.

 

Erriberako merkatutik Euskal Museora.

Estándar

Egun, denda txikiak eta herriko merkatuak desagertze zorian daudela, Bilboko “Erriberako plaza” aintzineko merkatuen eredu ezinhobea dugu.  Erriberako Merkatua dagoen lekua “plaza nagusia” izenez ezagutua izan zen. Bilbo inguruko baserritarrak, merkatariak eta bezeroak bertara hurbiltzen ziren eguneroko salerosketak egitera.

Bilbo aintzinean (maketa), Zazpi kaleak, Ibaizabala, Plaza Nagusia …

Urteak joan urteak etorri,  eraikuntza metalikoa eraiki zen (lehenengo merkatua-XIX. mendean). Egungo merkatua Pedro Ispizua Arkitektoak disenatu zuen eta 1929. urteko abuztuaren 22an inaguratua izan zen.

Otsailaren 8an Gandasegiko 5. mailako ikasleak Bilboko Merkatua eta Bilboko Museoa ezagutzera joan ziren.

Erriberako Merkatua

Euskal Museoa, Museo Etnografikoa.

Plazatik Erronda kaletik Unamuno plazara hurbildu ziren gure ikasleak. Bertan Euskal museoa, Etnografikoa, dago.

Etnografia, grekeratik (ethnos tribua, herria), etniaren azterketa deskriptiboa da.  Herri bateko istorioaz, bizimoduaz (etxeak, jantziak, lanbideak,…), kulturaz,… jasotako informazioaren antolaketa da etnografoen lana.

Euskal Museoa

 

 

 

Elurra mara-mara ari da, zuritu du eskola…

Estándar

2018ko Otsailaren 28a, Galdakao (Basque Country). Gauez eta goiz partean elurte handia bota du. Hamar- hamabost zentimetroko geruza zuri batek dena estali du. Eskolara etortzea erabat zaila izan da bideak blokeaturik eta garraio publikoa geldirik bait zegoen.

Bertoko irakasleek, Galdakakoak, eta hurbileko herrietakoren batek baino ez lortu dute eskolara etortzea. Beheko eskolan 15en bat ume etorri dira eta goikoara ez da ikaslerik hurbildu. Egun gorria egutegian. Atsedena hartu. Gozatu lagunekin elur bolak elkarri jaurtiz.Bihar ikusiko da, zer dagoen berri, jakintsuenak ere ezin du igerri!

Elurra teilatuan /zakua lepoan / ibili beharko degu / aurtengo neguan.
Riau, riau, riau
riaukataplau…
hau duk umorea / utzi alde batera /euskaldun jendia.

 

Eskola inklusiboaren aldeko ekimena bultza dezagun.

Estándar

Abian da Eskola-segregazioaren kontrako “Herri Ekimena”-ren sinadura bilketa.

Otsailaren 1ean “Eskola Inklusiboa” Herri Ekimen Legegilearen sinadura bilketa hasi zen. Honen helburua hurrengoa da: euskal hezkuntza sistemak jasaten duen eskola-segregazioaren eztabaida Eusko Legebiltzarrrera eramatea. Ekimen hau Zubiak Eraikiz elkarteak bultzatu du,  eta  hainbat hezkuntza, gizarte eta politika eragileen babesa jaso du (BAIKARA Federazioa eta HEIZE Zuzendarien elkarteak barne).

Lau hilabetean 10.000 sinadura biltzea da helburua. Sinadurak biltzeko modu eraginkor eta errezena biltzeko “Eskola Inklusiboa” sortutako web orriaren bidez da. Sinadura jasotzeko hurrengo loturara sartu behar da:

 https://www.ilpeskolainklusiboa.eus/sinatu-ilp/

Sinadura emateko baldintzak hauek dira:adin nagusikoa izatea eta Euskadin erroldatuta egotea. Sinadura emateko eta bidaltzeko datu hauek sartu behar dira: datu pertsonalak (NAN zenbakia, izena eta bi abizenak), jaiotze data,  errolda udala eta bidalketa ziurtatzeko pantailan azaltzen diren karakterrak sartu.  Sinadura ematea oso erreza da. Horregatik  eskolako hezkuntza komunitate osoari   deialdi berezi bat egiten diegu  sinadura bidaltzeko.

Kanpaina honi buruz informazio gehiago eskuratzeko (proposamenaren edukia, triptikoa, grafikoak, komikiak,..) sartu hurrengo loturan:

https://www.ilpeskolainklusiboa.eus

Iniciativa popular por una Escuela inclusiva

En marcha la recogida de firmas para apoyar la iniciativa legislativa popular para mejorar la cohesión y la igualdad en el sistema educativo.

Bajo el lema “Escuela inclusiva” comenzó en 1 de febrero la recogida de firmas para promover esta iniciativa legislativa popular.. El objetivo es llevar el debate sobre la segregación en el sistema educativo al Parlamento Vasco. Esta iniciativa es impulsada por la asociación Zubiak Eraikiz con el apoyo de numerosos agentes educativos, sociales y políticos.

El objetivo es conseguir 10.000 firmas de apoyo en los proximos cuatro meses. Puedes firmar entrando en la web:

https://www.ilpeskolainklusiboa.eus/sinatu-ilp/

Has de ser mayor de edad y estar empadronado en Euskadi. Entra en la web y rellena el formulario con tus datos ( DNI, Nombre y apellidos,…).Es muy fácil. Si quieres más información sobre este tema haz klik en el enlace:

https://www.ilpeskolainklusiboa.eus

Musika eta dantzak aurtengo inauterietako erreginak.

Estándar

“Belarrietatik zuzen bihotzeraino  doan arte liluragarrienetarikoa dugu musika”

Magdalena Martínez- Flauta jotzaile.

Musika izan da aurtengo karnabalerako gaia. Mailaz maila, lehenengotik seigarrenera, musika mota-estilo-mugimendu bat aukeratu izan da eta horren arabera mozorratu egin dira eta, nola ez, ikuskizunerako dantza prestatu egin dute gure neska mutilek.

Aratuste garaian gaudenez ezinbestekoa zen Brasilgo herri kulturan errotutako sambagaz hastea. Lehenengo mailakoek, maraka zaraten erritmoagaz, Rio de Janeirora eraman gaituzte. Une batez, Gandasegiko patio “sambodromo” txiki bat bilakatu zaigu. Samba, samba, samba lele!, Samba, samba, samba lele!

Samba, Reggae, Rock and Roll-a, Gospell-a eta bukatzeko musika klasika eta ballet dantzariak izan ditugu gure artean. Lan polita egin duguna ikasleok eta irakasleok. Gogoratu eta goza dezagun bideoak ikusten.

Brasiletik, atsedenik hartu gabe, Jamaika aldera jo egin genuen . Bertan Bob Marley-ren jarraitzaileekin topa egin genuen eta suabe -suabe eta gozo-gozo “reggae” abesten eta dantzatzen hasi ginen. Bigarren mailako reggae zaleekin egin dezagun dantza!

Bertoko musika genero ezberdinak nahastuz jaio omen zen Rock and Roll-a Estatu Batuetan. Laster Mundu osora eta hizkuntza guztietara barreiatu egin zen gazte musikazaleak zoratuz. Euskal Herrira ere heldu zitzaigun rock-a. Rock talde anitz sortu ziren eta izugarrizko kantak entzun ahal izan ditugu euskaraz. “Euskadin Rock and Roll-ak ez du inoiz dirurik emanen. Inun baino alaiago izanen da … ta zer ez da berdin”– zioen Hertzainak taldearen kanta famatuak. Hona hemen hirugarren mailako rockeroak!

Laugarren mailako rappero euskaldunak patioa hartu zuten. “Lau, lau, laugarren, mai, mai,mailako, lau, lau, rapp, rapp, rapp- eroak, rapperoak, gara. Rapp, pe, rapp, pe, rappero, eus, eus, euskal,euskal, kaldunak. Eus, eus, euskara, euskara, bi,hotz, bi,hotz, bihotzean duguna”.

Bosgarren mailakoen “Góspel” koroak “oh happy day” kanta abestera gonbidatzen gaitu. Kanta eta dantza dezagun batera!

“Oh happy day, oh happy day!. Dantza dezagun herriz herri. kanta dezagun denok elkarrekin. Oh happy day”. “Oh happy day, oh happy day! Iritsi da eguna, eguna alaia. Eguna alaia, zatoz nirekin, zatoz abestera, abestera. Oh happy day!

Eta…  ez galdu prestatu zuten sorpresa!

Harrigarria bada ere orkestra bat agertu zitzaigun patioan. Bibolinak, biolontxelo, tronpak, flautak, …, eta pianoa! Seigarren mailako orkestra sinfonikoak, Pedro Von Karajan zuzendaritzapean, kontzertu ederra eskaini zigun.

Gandasegiko Sinfonikoa, Pedro Von Karajan zuzendaria dela, kontzertua hasteko prest.

kontzertua “Toreadorearen abestia” Bizet-en Carmen operaren aria ospetsuarekin hasi zen.  Tchaikovsky-ren “Beltxargen aintzira” lehenengo akordeak entzutean beltxarga saldo bat agertu zen, gure patio-aintziran, dantza egiteko prest. Dantza bukatzean zorabiatu edo lokartuta gelditu ziren zoluan. Orkestrakoek, beltxargak esnatzeko, Nikolai Rimsky-korsakov-en “Kotxorroaren hegalaldia” jo zuten. Esnatu ondoren ikusi zer gertatu zen:

 

BOST MINUTUKO IKASTAROA: Hiru urtekoen gela / Ritxi Aizpuru / Rubensetik Van Dyckera

Estándar

Euskara hobetzen

“Hiru urtekoen gela”

Har ditzagun gaur “noren” eta “nongo” kasuen arteko nondik norakoak, ez ditugu-eta beti erraz bereizten. Adibidez, ikastetxeetan-eta askotan entzun dezakeguna: “hiru urteko gela”. Zer esan honi buruz?

Hori dioenak, gaztelaniazko “la gela de tres años” dauka buruan. Hau da, ez da behar bezala ohartu esaldi horren azpian ez dagoela “nongo gela”, baizik eta “noren gela”; ondorioz, “hiru urteko umeen gela”, edo “hiru urtekoen gela” esan beharko luke, eta ez “hiru urteko gela”.

Egin dezagun ariketa bat. “Hiru urteko gela margotu dugu esan ordez?

“Hiru urtekoen gela margotu dugu”.

“Bost urteko gelatik atera dugu armairua.

Ez, bada, “bost urtekoen gelatik”, edo “bost urteko umeen gelatik atera dugu armairua.

+ “Hiru urtekoen gela margotu dugu

“Hiru urteko gela margotu dugu

Habe Ikasbil

*******

Artikulua

Ba al du garrantzirik kantuen neurriak edo iraupenak?

Zein da abesti baten iraupenik egokiena burua erne eta adi egoteko une oro kantuari? Kantuaren laburtasunak behartuko du musikaria ez erortzea errepikapenean, eskatuko dio zehatza izatea egituraketan, melodiaren ikuspuntua gogoraerraza izatea. Kantuari zentzua eman behar zaio, baina horrek ba al du zerikusirik kantuaren iraupenarekin? Kantuak duen helburuetako bat da entzulea ahalik arretatsuena bilakatzea melodia aditzean, entzulea adi edukitzea une oro. Iraupen luzeak desitxuratu dezake abestia? Eta laburrak? Eta desitxuratuko balu, zein neurritan?

Iraupenaren garrantzia oso da subjektiboa, ez dago inolako arau deontologikorik baina garai bateko baldintza teknologikoek eragina izan dute gaurko abestien batez besteko iraupenarekin. Zuzeneko musika “poteratu” zutenean edo, garaiak laburtuz, abestiari single nortasuna asmatu ziotenean binilo euskarria sortu zioten eta horrek iraupenaren baldintza ekarri zuen 45 rpm abiadurako biniloetan: 3 min 30 s.

Iraupen luzea edo laburra, hori ez da gakoa. Kantuaren melodia erakargarria eta itsaskorra bada, beste guztiak berdin dio. Itsaskorra ez da gogaikarriaren sinonimo. Baina bakoitzaren gustuek eragina dute. Nahiago dut lau aldiz entzun bi minutuko abesti berbera zortzi minutuko abestia baino.

Akauzazte taldearen “Ur gardenak” diskoaren abestien erdiak bi minututik beherakoak dira. Hogeita hamar segundoko 101 abesti ditu “Short music for short people” diskoak. Minutemen taldeak antzeko filosofia du. Ramones: laburrak, zehatzak eta isilunerik gabe, zorrotz kantuetan.

Musikaren iraupenak

Ritxi Aizpuru (Gara)

Artea

Gasteizko Vital Fundazioa aretoan,  ‘Rubens-etik Van Dyck-era.

Pintura flandriarra Gerstenmaier bilduman’.

Ekainaren 17ra arte.

Hirurogeita hamar lan ikusgai, margolari garrantzitsuen olio-pinturen eta grabatuen artean, esaterako Rubens, Van Dyck, Goltzius, Brueghel Zaharra edo Verbruggen lanak, besteak beste.

BOST MINUTUKO IKASTAROA: aurrean,ahalera / Joe Brainard / Gernikako maratoi solidarioa

Estándar

Euskara hobetzen

Gomendio batzuk, euskara hobetzeko:

  1. AURREAN 

Zenbaitetan, gaztelaniaren bidetik, (-ren) aurrean egitura gehiegi erabiltzen da. Errekurtsoak, kexak, adibidez, beti norbaiti jartzen edo aurkezten zaizkio; ez norbaiten aurrean.

Alkatearen aurrean errekurtsoa aurkeztu du

Alkateari errekurtsoa aurkeztu dio.

  1. AHALERA 

Askotan inongo beharrik gabe eta gehiegitan erabiltzen da ahalera. Honekin ez     da esan nahi “gaizki” dagoenik, baizik eta beste baliabide gramatikal batzuk daudela ideia bera adierazteko.

Mendi honetatik paisaia zoragarria ikus daiteke

Mendi honetatik paisaia zoragarria ikusten da 

Adizki hauek (daiteke, dezake…) ahalmena adierazten dute. Zalantza edo hipotesia azaltzeko beste baliabide batzuk daude: baliteke, antza (denez), omen…

Ordutegia berriro aldatu dutela-eta, ponentziako kideak haserretu daitezke.

Ordutegia berriro aldatu dutela-eta, litekeena da ponentziako kideak haserretzea.

Gauza bera esan dezakegu mesedea eskatzerakoan. Euskarak baditu berezkoagoak dituen beste baliabide batzuk. Arrunt eta ohikoetan, futuroaren erabilera.

 Pasatu ahal dizkiguzue /diezazkigukezue Mahaiaren erabakiak?

Pasatuko dizkiguzue Mahaiaren erabakiak?

http://www.ehu.eus/azpidazki/PDFak/Zalantza_dantza.pdf

*******

Pasartea

“Gogoratzen ditut eskolako lehen egun asko. Eta hutsune sentsazio hori.

Gogoratzen dut erlojua, hiruretatik hiru eta erdiak arte.

Gogoratzen dut pentsatzen nuela zerbait gaizki egindakoan poliziak kartzelan sartzen zintuela.

Gogoratzen dut jatetxe bateko mahai azpitik eskua pasatu eta txikleak ukitzen nituela.

Gogoratzen dut bizitza, orduan, gaur bezain serioa zela.

Gogoratzen dut elbarriei ez niela sekula begiratzen”.

 

Me acuerdo / Joe Brainard

http://edlieze.blogspot.com.es/ blogetik jasoa eta moldatua

Musika

Minbizia duten haurren aldeko kontzertuan, Gatibu, Vendetta, Hesian, Gozategi, Betagarri, ETS, Txapelpunk, Enkore eta Revolta Permanent taldeetako musikariak egongo dira Gernikan, Oxabirekin.

BOST MINUTUKO IKASTAROA: Banatzaileak / Joxe Aranzabal / Gontzal Mendibil eta Maddalen Arzallus

Estándar

Euskara hobetzen

Banatzaileak 

Zenbatzaile kardinalei –NA atzizkia erantsiz lortzen dira.

ZENBANA? Galderari erantzuten diote:

BaNA, biNA…, bosNA…, hamarNA…, hamabosNA…, ehuNA…, mila baNA…

BosNA karamelu eman dizkiegu              BosTNA karamelu eman dizkiegu

Ez ditugu erabiliko: baTNA, bosTNA, milaNA, bost milioiNA; eta bai: baNA, bosNA, mila baNA, bosNA milioi

BANA: aditza singularrean erabiliko dugu.

Jonek eta Anek liburu baNA erosi DITUZTE.  Jonek eta Anek liburu baNA erosi DUTE.

Mila, milioi eta antzeko hitzei –NA eransten diegunean, atzizkia aurreko zenbatzaileari erantsiko diogu.

Hamar milaNA pezeta dauzkagu.     HamarNA mila pezeta dauzkagu.

MilaNA pezeta eman dizkigu.             Mila baNA pezeta eman dizkigu.

Bost milioiNA eman dizkigute.           BosNA milioi eman dizkigute.

Ehun milaNA  pezeta dauzkagu.        EhuNA mila pezeta dauzkagu.

*******

Artikulua

Aitona-amonen erantzule automatikoa

Egunen batean neurtuko da (neurtuko ahal da!) zelakoa den gure gurasoen ekarpena seme-alabon aurrerapen sozialean eta, are, emakumearen aitzinamenduan gizartean. Bitartean, hona hemen txiste bat, posta elektronikoan jasoa, eta zerikusia duena gai horrekin.

—Kaixo!
—Une honetan ez gaude etxean, baina, mesedez, utzi mezua seinalea entzun ondoren.

Piiiiiiii… entzuten da.

—Gure seme-alabaren bat baldin bazara, sakatu 1
—Behar baldin baduzu gu geratzea haurrekin, sakatu 2
—Behar baduzu gure autoa, sakatu 3
—Behar baduzu guk garbitzea eta plantxatzea zure arropa, sakatu 4
—Nahi baduzu haurrek gurean lo egitea, sakatu 5
—Nahi baduzu gu joatea haien bila eskolara, sakatu 6
—Behar baduzu bazkaria prestatzea iganderako, sakatu 7
—Nahi baduzu gaur gurera etorri bazkaltzera, sakatu 8

—Behar baduzu dirua, sakatu 9

—Gure lagunetako bat baldin bazara, “hasi hitz egiten lasai”

Joxe Aranzabal

Musika

XX Meeting Basauriko Probak / Atletismo egokitua XX. topaketa Basaurin.

Estándar

Atletismoa gustokoa duzu? Igande honetarako planik ba al duzu?

Azken boladan bagabiltz 5 eta 6. mailako ikasleekin atletismoa lantzen. Aukera gutxi izaten dugu. telebistan ez bada, atletismo probak ikusteko. Basauriko topaketa hau aukera ona izan daiteke zuzenean ikusteko.


Datorren igandean aukera ezin hobea duzu lasterketak, jauziak eta jaurtiketa frogak zuzenean ikusteko. 150 bat atleta, hamar herrialde ezberdinetatik etorriak, bilduko dira, maiatzaren 20 an, Basauriko Artunduaga Kiroldegiko pistatan. XX. topaketa dugu hori, urtetik urtera gero eta garrantsitsuagoa. Egun,  Nazioarteko Batzorde Paralinpikoaren egutegian sartuta dago. Ezintasun fisiko – psikiko ezberdinak dituzten atletek hartuko dute parte pertsona guztiek, nahi izanez gero, mugak gainditzeko gai garela erakutsiz.

Informazio guztia: http://www.basaurimeeting.com/

Atletismo egokitua XX. topaketa

Artunduaga Polikiroldegian

Maiatzaren 20 an, Igandea

9:30 etan.

 

BOST MINUTUKO IKASTAROA: Gaurko datarekin, gaur / Julio Soto / Udalerri euskaldunen eguna Diman

Estándar

Euskara hobetzen

Gaurko datarekin, gaur

Egoki erabilia izan daiteke euskaraz «gaurko egunarekin», honelakoetan:«Gaurko egunarekin jaio zen, duela 71 urte, Aretha Franklin». Baina hemen daukagun «gaurko datarekin» hau ez da gauza bera:

  • Lurralde Antolaketako zuzendari nagusiak, 2013ko abenduaren 27ko datarekin ondoren argitaratzen den Ebazpena hartu zuen:

  • El Director General de Ordenación Territorial, ha dictado con fecha 27 de diciembre de 2013 la Resolución que a continuación se publica:

Gipuzkoako Aldizkari Ofiziala, 2014-01-13

Gaztelaniazko formulak ez gaitu behartzen euskaraz halaxe kalkatzera. «2013ko abenduaren 27an» esatea dugu egokiena.

http://komunitatea.elhuyar.org/mindegi/2014/01/17/gaurko-datarekin-gaur/

*******

Artikulua

Espiritualismorantz

 (…) Luzea da historian zehar elizak gaizki egindakoen zerrenda, nekez kabituko litzateke zutabetxo batean. Ongi eginak ere asko dira, elizak baino gehiago, eliza inguruko jendeak. Ukaezina da. Erakunde bezala ulertutako elizak, gauza onak baino gehiago, gauzak ongi egin dituela esango nuke; bere mesedetarako, bistan da. Eta ongien egin duen gauza heriotzaren kezka bereganatzea izan da, bizitzari buruzko galdera erantzun ezinei erantzun bat ematea. Zeru bat margotu du, sartzeko giltzak apezen patrikan daudela erakusten duen bitartean.
Jendeari eman dio zertan sinetsia, heriotzaren aurreko beldurrak nola apaldua.(…)

 

Julio Soto / Osorik irakurtzeko, hemen

Bideoa

BOST MINUTUKO IKASTAROA: -tzat / Josu Martinez / Nerabe

Estándar

Euskara hobetzen

-TZAT kasua

SariTZAT txapela eman zioten

Neurri egokiTZAT jo dugu zurea.

Batzuetan, -tzat atzizkiaren ordez, bezala erabiltzen dugu. Hobe da, kasu honetan, bezala, gisa, legez eta antzekoak konparazio-perpausetarako uztea.

Tonto bezala hartu naute;  TontoTZAT hartu naute

Sari bezala dirua eman diote;  SariTZAT dirua eman diote

Beste batzuetan gaizki erabiltzen dugu…

GidariTZAT izendatu zuen  Gidari izendatu zuen

ZuzendariTZAT zeu aukeratuko zaitugu  Zuzendari zeu aukeratuko zaitugu

*******

Pasartea

1976an bost presok alde egin zuten Basauriko kartzelatik…

 

(…) 45 egunean bukatu zuten 15 metro luzeko tunela. Balentri ikaragarria. Are gehiago, baldintzak kontuan hartuz gero. “Gure erreminta bakarrak, koilara bi ete destornilladore bat ziren” esan zidan Josu Butronek, betazalik mugitu gabe.

“Egun batean, poliziak etorri ziren, gutako bat epaileak deitu zuela esanez eta, kasualitatez, justu tunelean zegoen huraxe zen. Ze tentsioa bizi izan genuen!” Kafe egin berriaren bila altxatu zen Jontxu momentu horretan. “Sukaldean funtzionario bat zegoen; beraz, ezin genuen laguna zulotik atera. Eta funtzionario guztiak haren bila kartzela osoan, eta topatzen ez!” Kafea zerbitzatu zidan. “Azkenean, ez dakit nola, sukaldeko funtzionarioa handik ateratzea lortu genuen, eta korrika eta presaka, zulotik atera zen laguna. Ardo txuria goitik behera botaz pixka bat garbitu, eta epailearen aurrean presentatu zen”.

“Zuloan geundela, kamioiak sentitzen genituen gure gainetik pasatzen. Burrunba erraldioi bat zen, zerua gainera etorriko balitzaizu bezala, eta bi metro eskasera geundenez, beldur ginen kamioiak hondoratuko ote ziren. Egun batez, krisi itzela izan nuen: harrapatuta sentitu nintzen, lokatzeko hilobi hartan xehatua…Bihotzeraino dardar eginez, tunelaren hasieraraino joan nintzen arrastaka, bertikalean jarri gintezkeen zatiraino, eta han gelditu nintzen 10 minutu. Begiak itxita izerditan. Sustoa pasa arte”.

Josu Martinez / Tunelak, izarak, mozorroak eta bafleak

Musika

BOST MINUTUKO IKASTAROA: Urte / Itziar Rekalde / Arrain azoka Bermeo

Estándar

Euskara hobetzen

URTE hitzaren erabilera

  1. «Bost urteko haurra» (bost *urtetako) [Euskaltzaindiaren 34. araua].

«Bost urteko epea du proiektua bukatzeko».

«Bost urteko ardoa da hau» (bost *urtetako).

Besterik dira «Bost urtetako ardoak ditut sotoan» (2008, 2009…) eta «Azken bost urteetako ardoak onak dira».

  1. «Hiru urtean bizi izan nintzen Parisen» [Euskaltzaindiaren 110. arauak hobetsia, «hiru urtetan» formaren aldean, denbora jarraitua adierazteko. Epe jarraitua ez den kasuetan, «hiru urtetan» erabili behar da; esate baterako, «Hiru urtetan izan naiz herriko jaietan»].

  1. Maiztasuna adierazteko, «urtero»… baina inola ere ez «bi urtero» modukorik; bai, jakina, «bi urtean behin», «bi urterik behin», «bi urtetik behin», «bi urtez behin», «bi urtetik bi urtera»[Euskaltzaindiaren 110. araua].

  1. «Urtetan ez dut ikusi!». Gehienen ustez, esapide horretan mugagabean deklinatua doa urte hitza, eta forma hori dagokio beraz, nahiz hizkeraren batean «urtietan» esateak batzuei pentsarazi dien «urteetan» plurala dagoela hor.

http://komunitatea.elhuyar.eus/mindegi/2016/01/15/urte/

*******

Artikulua

Bio-grafiak

Gasteizera etorria zela-eta bildu ginen, aspaldiko partez, Antton eta biok. Bazkaldu bitartean, azken urteotako gorabeherei errepasoa eman genien. Hamabost minututan, nire bizitzako zazpi urte azaltzeko astia izan nuen. Horretaz ohartu nintzen gau hartan etxean. Twitterraren edo whatshapparen eragina izango ote zenaren beldurrez, goizekoaz hausnarketan aritu nintzen. Lagunari emandako xehetasun den denak eta gehienez jota ahaztu nituen bizpahiru gertakariak kontuan hartuta, denetara eta aitzakiarik gabe, hogei minutu behar nituen azken urteotako bizipen garrantzitsuenak, neure mugarriak bilakatu diren horiek, aipatzeko. Txundituta geratu nintzen.

(…) Heriotzaren mugan astia izango banu, zenbat denbora beharko nuke neure bizitzaren narrazioa egiteko? Lelo horrekin korapilatuta lokartu nintzen gau hartan.

Itziar Rekalde / Osorik, hemen

Alea

Bideoa

Olgetan elkarrekin, elkarrekin gozatuz.

Estándar

Jolas txoko ederra antolatu zena, Kultur Asteko azken egunean,Egiako arkupeetan. Lehenengo, bigarren eta hirugarren mailako neska mutilak liluraturik gelditu ziren egurrezko jolas sortaren aurrean. Luis Albertok, eskolako maisuak,  berak egindako egurrezko jolas bilduma ekarri zigun eskolara. Umeak batetik bestera ibili ziren jolas munduan, burubelarriz, murgilduta.

Abilezi guztiak, norbanakoak eta taldekoak, jokoan izan ziren. Koordinazio motriza, oreka, punteria,… Bazeuden banan banan aritzeko jolasak,nork bere abilezi maila frogatzekoak. Batzuetan, jolasaren helburua lortzeko, batera jotzea, beharrezkoa zen. Beste batzuetan, ordea, lagunekin lehiatu behar irabazteko.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

La coordinación motriz, el equilibrio, la puntería, colaborar para lograr el objetivo del juego, competir para ganar a nuestro/a rival. Todas las habilidades, individuales y colectivas, estuvieron en juego en el taller de juegos organizado dentro del programa de la Semana Cultural. Los/as peques de nuestra escuela se lo pasaron en grande con la colección de juegos en madera de Luis Alberto, profesor de Gandasegi.