Musika eta dantzak aurtengo inauterietako erreginak.

Estándar

“Belarrietatik zuzen bihotzeraino  doan arte liluragarrienetarikoa dugu musika”

Magdalena Martínez- Flauta jotzaile.

Musika izan da aurtengo karnabalerako gaia. Mailaz maila, lehenengotik seigarrenera, musika mota-estilo-mugimendu bat aukeratu izan da eta horren arabera mozorratu egin dira eta, nola ez, ikuskizunerako dantza prestatu egin dute gure neska mutilek.

Aratuste garaian gaudenez ezinbestekoa zen Brasilgo herri kulturan errotutako sambagaz hastea. Lehenengo mailakoek, maraka zaraten erritmoagaz, Rio de Janeirora eraman gaituzte. Une batez, Gandasegiko patio “sambodromo” txiki bat bilatu zaigu. Samba, samba, samba lele!, Samba, samba, samba lele!

Samba, Reggae, Rock and Roll-a, Gospell-a eta bukatzeko musika klasika eta ballet dantzariak izan ditugu gure artean. Lan polita egin duguna ikasleok eta irakasleok. Gogoratu eta goza dezagun bideoak ikusten.

Brasiletik, atsedenik hartu gabe, Jamaika aldera jo egin genuen . Bertan Bob Marley-ren jarraitzaileekin topa egin genuen eta suabe -suabe eta gozo-gozo “reggae” abesten eta dantzatzen hasi ginen. Bigarren mailako reggae zaleekin egin dezagun dantza!

Bertoko musika genero ezberdinak nahastuz jaio omen zen Rock and Roll-a Estatu Batuetan. Laster Mundu osora eta hizkuntza guztietara barreiatu egin zen gazte musikazaleak zoratuz. Euskal Herrira ere heldu zitzaigun rock-a. Rock talde anitz sortu ziren eta izugarrizko kantak entzun ahal izan ditugu euskaraz. “Euskadin Rock and Roll-ak ez du inoiz dirurik emanen. Inun baino alaiago izanen da … ta zer ez da berdin”– zioen Hertzainak taldearen kanta famatuak. Hona hemen hirugarren mailako rockeroak!

Laugarren mailako rappero euskaldunak patioa hartu zuten. “Lau, lau, laugarren, mai, mai,mailako, lau, lau, rapp, rapp, rapp- eroak, rapperoak, gara. Rapp, pe, rapp, pe, rappero, eus, eus, euskal,euskal, kaldunak. Eus, eus, euskara, euskara, bi,hotz, bi,hotz, bihotzean duguna”.

Bosgarren mailakoen “Góspel” koroak “oh happy day” kanta abestera gonbidatzen gaitu. Kanta eta dantza dezagun batera!

“Oh happy day, oh happy day!. Dantza dezagun herriz herri. kanta dezagun denok elkarrekin. Oh happy day”. “Oh happy day, oh happy day! Iritsi da eguna, eguna alaia. Eguna alaia, zatoz nirekin, zatoz abestera, abestera. Oh happy day!

Eta…  ez galdu prestatu zuten sorpresa!

Harrigarria bada ere orkestra bat agertu zitzaigun patioan. Bibolinak, biolontxelo, tronpak, flautak, …, eta pianoa! Seigarren mailako orkestra sinfonikoak, Pedro Von Karajan zuzendaritzapean, kontzertu ederra eskaini zigun.

Gandasegiko Sinfonikoa, Pedro Von Karajan zuzendaria dela, kontzertua hasteko prest.

kontzertua “Toreadorearen abestia” Bizet-en Carmen operaren aria ospetsuarekin hasi zen.  Tchaikovsky-ren “Beltxargen aintzira” lehenengo akordeak entzutean beltxarga saldo bat agertu zen, gure patio-aintziran, dantza egiteko prest. Dantza bukatzean zorabiatu edo lokartuta gelditu ziren zoluan. Orkestrakoek, beltxargak esnatzeko, Nikolai Rimsky-korsakov-en “Kotxorroaren hegalaldia” jo zuten. Esnatu ondoren ikusi zer gertatu zen:

 

Anuncios

BOST MINUTUKO IKASTAROA: Zeina / Laura Mintegi/ Sexu aniztasuna

Estándar

Euskara hobetzenZEINA

Bi perpaus lotzeko erabiltzen da:

Opari bat ekarri zion alaba zaharrenari. Alaba hura zuen kutunena.

  1. a) Aposizioa egin nahi bada, ZEINA erakoak erabiliko ditugu:

Opari bat ekarri zion alaba zaharrenari, ZEINA kutunena (bait)zuen.

  1. b) ZEINA saihestu nahi bada, beste joskera batzuk erabiliko ditugu:

Opari bat ekarri zion alaba zaharrenari; izan ere, alaba hura zuen kutunena.

Desegokitzat jotzen dira horrelakoak:

Opari bat ekarri zion alaba zaharrenari, kutunena zueNA.

Opari bat ekarri zion alaba zaharrenari, kutunena zueNARI.

Opari bat ekarri zion kutunena zuen alaba zaharrenari.

EHULKU

ZEINAren erabilerari buruzko artikulu interesgarria:

http://www.diariovasco.com/culturas/201505/23/zeinismoaren-alde-20150522191926.html

*******

Pasartea

“Emakumeok ez dugu neurtzen feminitatea zenbatekin oheratzen garen zenbatuta, feminitatea ez delako neurtzen ohean. Ardura handiagoa jartzen dugu hurbilketarako protokoloan, jendeari entzuteko moduan, aurretiko planifikazioan, esandako eta entzundako hitzetan, keinu adierazgarrietan. Oheratzea amaierakoa da, agerikoa, ez da ezinbestekoa. Emakumeentzat gainera, gizonak ez dira garaikur. Emakume gehiegi ezagutzen dut beren burua gutxietsi eta gizon desegokiari bizitza osoa eskaini diotenak.”

Ecce homo, Txalaparta, 2009. Laura MINTEGI

Sexualitatea

BOST MINUTUKO IKASTAROA: Pailazo mozorrotu / Ane Sarasketa / Altsasuko inauteriak

Estándar

Euskara hobetzen: “Pailazoz mozorrotuko naiz” ala “pailazo mozorrotuko naiz”?

 Bi horien artean, “pailazo mozorrotuko naiz” hobetsi behar da, eta “pailazoz mozorrotu” baztertu. Nolanahi ere, esapide horretan gaztelaniaren eragina ikus dezakegu, betidanik “pailazo jantziko naiz” esan izan baita.

Beraz, orduan, galdera egitekoan ere, ezin esango dugu “zertaz mozorrotu zara?” Nola galde dezakegu hori modu egokiagoan?

Bada, adibide bat baino gehiago leudeke: “nola edo zelan mozorrotu zara?”, edo “zer mozorro jantziko duzu?” eta, baita ere, “zein izango da zure mozorroa?”

Hortxe galderak. Saia gaitezen erantzunetan. “Nola edo zelan mozorrotuko zara?” galdetuz gero…

“Pailazo jantziko naiz”, edo “pailazo mozorrotuko naiz”. Edo “pailazoaren mozorroa jantziko dut”; “pailazoen moduan mozorrotuko naiz”, eta abar.

Habe Ikasbil

Euskaltzaindia

*******

Eskutitza

Urteurrena

Igandean gogoratu nuen zure urteurrena. Ez dizut zorionduko, ez baita zoriontzeko urteurren bat.

Zure argazkia ikusi nuen prentsan. Polita zaude, polita zinelako.

Aspaldian, hor goikaldean aparkatzen dut kotxea; gure herri-zulo-zulatu honetan apenas egoten delako lekurik aparkatzeko; beraz, gora egin behar. Eta kurba hartzen dudan bakoitzean gogoratzen zaitut. Eta gogoratzen dut zure irribarrea eta martxa.

Eta gogoratzen dut bizitzaren gogorra. Eta injustizia datorkit burura, naturaren legeak ez dizulako zegokizun aukera eskaini. Ezta zure gurasoei ere. Ezta ahizpari ere. Ezta lagunei ere.

Zaindu haiek guztiak zauden tokian zaudela.

Karnabalak datoz; dantzarako garaia. Zuretzako eta zurekin egingo dugu dantzan.

Baserriz baserri aurten ere.

Oroimenak ematen omen du betiko bizia. Oroimenak iraunarazten omen du oraina geroan. Eta zuk baduzu lekua hor; dantzan, gure orimenean.

        Muxu bat

Berbak dantzan. Ane Sarasketa

Altsasuko inauteriak

BOST MINUTUKO IKASTAROA: probatu eta frogatu / Thomas Nashe

Estándar

Euskara hobetzen: Probatu eta frogatu

  •  Zera esan nahi du frogatu aditzak: froga bidez agerrarazi, demostratu.

Hori datuekin frogatu behar da.

Hori datuekin probatu behar da.

  •  Probatu aditzak hainbat esanahi ditu:

  1. 1. Zerbait omen den bezalakoa ote den, saio edo azterketa bidez egiaztatu.

Lagunak probatzeko esan zuen hori.

Lagunak frogatzeko

Adiskidea gauza txikian behar da probatu, handian enplegatu.

Sutan jartzean probatzen da nolakoa den eltzea.

  1. Elkarren indarrak neurtu, lehiatu.

Edadekorik bada

nere kontra atera,

trinquete ta  pelotaz

berari aukera;

lenbizi zer jokatu

egiñik papera,

ark nai duan tokiyan

probatuko gera (Nor)

(Txirrita, Bertso berriak)

  1. Dastatu.

Freskagarria da probatu dugun ardoa: bizia eta edateko erraza, garraztasun puntua baduena.

Ehulkuren aholkua

*******

Pasartea

Thomas Nashek, 1592an, animaliak erabiliz, identifikatuta zeuzkan zortzi mozkor motak deskribatu zituen.

“Lehen mozkor mota tximinoa da; saltoka, kantuan, oihuka eta dantzan dabil“.

Bigarren motako mozkorra lehoiarekin alderatu zuen: “Dena nahasten du, ingurukoak iraintzen ditu, gauzak puskatzen ditu eta hitz egiten dion edonorekin liskarra pizteko joera du”.

Hirugarren mozkorrak, berriz, txerriaren antza du: “Astuna da, erdi lo dago eta negar egiten du edari gehiago lortzeko”.

Laugarrenak ardien antzera jokatzen du: “Zuhurra da, isilik egoten da hitz egokia topatzen duen arte”.

Ahatea erabiltzen du bosgarren mozkor mota deskribatzeko: “Eztia eta maitagarria da, eta alboan duenari musu ematen dio, zenbat maite duen esanez, eta betiko maiteko duela, besteak atzera maite ez badu ere”.

Harrigarria da seigarren mozkor motaren dohaina, txinpantzearena: “Edan eta edan egiten du mozkortu arte eta edaten jarraitzen du mozkorra pasa arte”.

Zazpigarrena akerra da: “Mozkortzean, lizunkeria besterik ez du buruan”.

Azkenik, azeri gisako mozkorrak daude: “Herbeheretarrengan oso ohikoa, edariak azkarrago eta irudimentsuago bihurtzen ditu”.

Lau mende pasatxo geroago, Nasheren zooa bizirik dago gure artean

http://www.argia.eus/argia-astekaria/2583/zortzi-mozkor-mota

BOST MINUTUKO IKASTAROA: bata eta bestea / Paloma Martínez / Zuzeu

Estándar

Euskara hobetzen: BATA eta BESTEA

BAT bakarrik agertzen denean, mugatuan (BATA, BATAK, BATARI…) deklinatuko dugu.

BATAK ez dauka gogorik eta BESTEAK ezin du.

BATEK ez dauka gogorik eta BESTEAK ezin du (okerra)

Lagun BATEK ez du nahi eta BESTEAK ezin du.

Lagun BATAK ez du nahi eta BESTEAK ezin du (okerra)

BATA ona da, baina BESTEA oso txarra.

BAT ona da, baina BESTEA oso txarra (okerra)

Liburu BAT ona da, baina BESTEA oso txarra.

BATAri gustatu zaio, baina BESTEARI batere ez.

BATI gustatu zaio, baina BESTEARI batere ez (okerra)

Lagun BATI gustatu zaio, baina BESTEARI batere ez.

BATAREKIN oso gustura egon da; BESTEAREKIN, ordea, ez da ondo moldatu.

BATEKIN oso gustura egon da; BESTEAREKIN, ordea, ez da ondo moldatu (okerra)

Lagun BATEKIN oso gustura egon da; BESTEAREKIN, ordea, ez da ondo moldatu.

Euskal Gramatika Osoa

ARIKETAK:

http://euskaljakintza.com/ariketak/arauak/bata_bestea.htm

http://euskaljakintza.com/ariketak/arauak/batzuk.htm

*******

Pasartea

Neska edo mutila

Liburutegiko txiki txokoan geunden nire zortzi hilabeteko alaba eta biok, bera lurrean nolabait mugitzen eta ni aldizkariak ikusten.

Bat-batean, hor zebilen ume batek guregana hurbildu eta galdetu zidan: “Zergatik dauka jantzita pijama?”. Eta nik aitortu nion goizean ez niola kendu pijama eta horregatik jarraitzen zuela pijamaz. Erantzuna oraindik airean zegoela berak beste galdera bat bota zidan: “Nola dauka izena?”. Eta esan nion: “Neskatila honek Alba dauka izena”, eta berak: “Baina mutila da!”. Nik orduan: “Ez, neska da”. “Pero va de chico”, esan zidan gazteleraz. Galdetu nion zergatik, baina ez zuen erantzun; horren ordez, beste milaka galdera egin zizkidan. Albak belarritakorik ez daukalako? Edo pijama zuria eta marroia duelako? Ni horretaz pentsatzen geratu nintzen.

Harritu ninduen 3 urteko ume batek hain argi izateak neskek edo mutilek nolakoak izan behar duten. Gero gogoratu nintzen nire semea 4 urterekin hasi zela esaten arrosa kolorea neskena zela. Zein azkar ikasten diren estereotipoak. Txikitatik goaz gure kaiola eraikitzen gure familiakoen eta ingurukoen laguntzaz. Hormak garden-gardenak dira, baina sendo-sendoak.

Paloma Martínez / Goienkaria

Argazkiak

Dorothy Counts (1942an jaioa) Harry Harding institutuan onartutako lehenetariko afroamerikarra izan zen. Afroamerikarren eskubide zibilen aldeko mugimenduan, bere gogoaren aurka, sinbolikoki mugarri bihurtu zen. 1957ko irailean institutura zihoan lehen ikasle beltza izan zen.

Irudian agertzen direnak gatibu alemaniarrak dira. Argazkiko batzuk, beharbada,  nazi amorratuak dira, eta beste batzuei tokatu egin zitzaien armak hartu eta frontera joatea.Argazkiko gizon horiek areto batean daude, pantaila handi baten aurrean, eta pantaila horretan proiektatzen ari direna sarraski eremuetako irudiak dira. Askok, edo batzuk, ez zuten seguraski ideiarik ere izango halakorik bazenik; ene irudimenean, aurpegia eskuekin estaltzen dutenak dira. Izua, edo bestela damua, damu gordinena; beste batzuek, ordea, lasai dirudite.

https://zuzeu.eus/mundua/bi-argazki-eder-iii/

 

Carnaval versus Mardi Gras.

Estándar

In the United States, we also celebrate Carnaval! But it looks very different to the type of Carnaval here in Bizkaia.

In the United States, we have a big celebration called MARDI GRAS. It is always in the city of New Orleans, in the state of Louisiana. 1.4 MILLION people go to New Orleans to celebrate and watch the parade.

The celebration continues for two weeks until it ends on a Tuesday. MARDI id French for Tuesday, and Louisiana has many French roots. We also have a King and Queen of Mardi Gras.

 

Normally the King and Queen of Mardi Gras wear White, but the official colors of Mardi Gras are Purple. Yellow, and Green.

 

We also eat a special cake during Mardi Gras. It´s called King´s Cake. It is similar to the Roscon de Reyes cake, and we even have a hidden figure inside as well! YUM!

BOST MINUTUKO IKASTAROA: xuxurlatu / José Saramago / Anne Etchegoyen

Estándar

Euskara hobetzen. Hitz polit bat: Xuxurlatu

  1. Ahots isilez hitz egin.

  2. Xuxurla, hots arina, sortu. Haizeak pago-adarretan xuxurlatzen zuen. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

Sinonimoak:

(1) txutxu-mutxu egin, txutxu-mutxuka egin, murmurikatu, bar-bar, erran-merranetan aritu, esamesaka aritu

(2) marmaratu (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

essusurrar

fr: murmurer, chuchoter

en: (1) to whisper; to mutter (marmarrean ibili) (2) to gossip (esamesaka ari izan) (3) to murmur (haizeak)

http://euskaljakintza.com/gaurkohitza/xuxurlatu-2#sthash.Xoly1XoH.dpuf

*******

Pasartea

Gizonak sorbaldatik oratu zion, horrela oratzen zuen lehen aldia zen, emakumeak burua goratu zuen, begiek, lanpararen beheko argiak ukiturik, dir-dir berezia egiten zuten, hauxe xuxurlatu zuen:

“ez ezazu ezer esan, hitz bakar bat ere ez, ez ezazu esan zure gustukoa naizela, ezta maite nauzula ere, musu bat emaidazu.”

[Lisboako Setioaren Historia, José Saramago / Jon Alonso (Ibaizabal, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)

BOST MINUTUKO IKASTAROA: joan behar dut-joan behar naiz / Txomin Agirre / Nextor Otaño

Estándar

Euskara hobetzen

Zalantza bat argitzeko eskatu digute. Aurretik aipatu genuen, baina horratx berriro!

JOAN BEHAR DUT ala JOAN BEHAR NAIZ?

Euskaltzaindiaren arabera, BIAK DIRA ZUZENAK. Hau da, biak erabiltzen dira euskalkietan, baina euskara baturako hau hobesten du:

Lanera joan BEHAR DUT.

1/ Behar izan aditzarekin batera doan beste aditza NOR-NORK sailekoa denean, ez dago zalantzarik (inpertsonala edo pasiboa ez bada, edun aditz laguntzailea erabiltzen da):

  • Auto berria erosi behar dute. / Auto berriak erosi behar dituzte.

  • Lehenbailehen aldatu behar ditugu ohiturak, bestela…

  • Biharko konpondu behar nioke ordenagailua.

2/ Aditza NOR sailekoa denean, berriz, bi jokabide izan dira hiztun eta idazle euskaldunon artean. Jokabide hedatuena edun aditza erabiltzekoa da, baina izanlaguntzailea ere erabilia izan da eta erabilia da lehenagoko eta gaur egungo testuetan, ia Euskal Herri osoan:

  • Aitari bazkaria eramatera joan behar zuen gero. / Aitari bazkaria eramatera joan behar zen gero.

  • Garaiz heldu behar dugu etxera, bihar oso goiz altxatu behar dugu eta. / Garaiz heldu behar gara etxera, bihar oso goiz altxatu behar gara eta.

 Euskaltzaindiak arau bat atera zuen auzi honen gainean: 113. araua

Irale eta Ehulku

*******

Pasartea

Gaur esfortzu txiki bat egingo dugu Txomin Agirreren Garoa irakurtzeko.1912an argitaratu zen, eta gipuzkeraz dago idatzia.

“Ta anima berdineko gizadiak aisa billatzen dute batak bestea, naiz ta gorputzez alkarren antzik ez euki . Norbaiten adiskide izateko etzaio gorputzari ainbeste begiratzen, gorputzaren zerzeladak zer ikusirik eztaukate .

Argala izan edo lodia, sudur luzea edo sudur motza, lerdena edo korkoxa, eztigu batere ajola . Gure uste, gogo ta iritzikoa izan dedilla ta edozein dator ongi, edozein da era erako adiskide . Eztakusgu, edonun ta edonoiz, nola inguratzen diran gorriak gorrietara, zuriak zuriakana, txoroak txorakerira, elizkoiak elizaruntz, mutillak eta neskatxak, zarrak eta gazteak, goikoak eta bekoak, bakoitza bere aldratxoan, bakoitza beretarrakin, bano andi ta txiki, makal ta indartsu, iaio ta itxusi danak pilla ta moltso batean? Zerk inguratu ditu? Gorputzaren egokitasunak ez, animarenak:

animak dira alkarren antzekoak, animak alkarren aide” (Garoa,276. or.).

Garoa Txomin Agirre

Graffitia: 

7-Graffiti: Joxean Artzeri omenaldia

Nextor Otaño

BOST MINUTUKO IKASTAROA: ahal dut? Miren Amuriza

Estándar

Euskara hobetzen

Lehengoan, irakasle batek kezka hau bidali zidan:

AHAL DUT KOMUNERA JOAN?, AHAL DUT jOLASTU?… egituren erabilera oso modan dago, inguruan ez dut besterik entzuten eta beldur naiz, geuk, irakasleok, ez ote diogun traba handirik jartzen. Agian ez dugu ordezko jator nahikoa aurkitzen?

Joan den irailean gai hori tratatu genuen, baina errepikatuko dugu:

  • Egin dezaket = Egin ahal dut

  • Joan naiteke = Joan ahal naiz

Azkenaldian “ahal izan” egituraren erabilera geroz eta jende gehiagoren ahotan dabilela sumatzen da eta beste erabilerak alboratzen ari direla uste dut, esate baterako: “egin dezaket”, “ekar dezakezu”, “egin dezakegu”… Horien ordez “egin ahal dut” , “ekarri ahal duzu”, “ahal duzu” entzuten ditut.

Jatorra al da erabilera hori?

a) Bi egitura horien zuzentasuna dela-eta, biak dira zuzenak eta biek esanahi bera dute:

  • Egin dezaket = Egin ahal dut

  • Joan naiteke = Joan ahal naiz

b) Bi egitura horiekin batera, beste hau ere badugu:

  • Egiten ahal dut

  • Joaten ahal naiz

c) Ezezkoetan, berriz, modu hauek ditugu:

  • Ez dezaket egin = Ezin dezaket egin = Ezin dut egin = Ez dut egiten ahal

  • Ez naiteke joan = Ezin naiteke joan = Ezin naiz joan = Ez naiz joaten ahal

Egitura bat erabili zein beste bat erabili, zuzen ari gara. Zenbaitetan euskalki kontua izaten da, eta horren arabera egiten du hiztunak aukera. Beste batzuetan, berriz, erosotasun kontua izaten da hautua, egitura “erabilerraza” baita AHAL eta EZIN partikulak indikatiboko aditz laguntzailearekin baliatzea.

http://eibz.educacion.navarra.es/blogak/kontsultak/ahal-dut-dezaket/#more-1015

Bestalde, esan behar dugu hitz-ordena kanonikoa euskaraz hau izaten dela:

aditza + ahal  ikusi ahal dut    ikusten ahal dut

Adibide bat:

Aztertu behar da nork ahal duen zerbait esan.

Aztertu behar da nork esan ahal duen zerbait.

Ariketak egiteko, sakatu HEMEN

Kezka ez da berria…,pentsa, orain dela hamasei urte kezka bera zeukan batek, eta Euskaltzaindiari galdetu zion.

Artikulua

Artilezko jertsea

Elur usaina, elurra egiten duen egunetan egoten den laino hori; tenperatura hori, kolore hori. Zeure buruari arriskatzea nahitaezkoa dela sinetsarazi eta errepidera irteten zarenean uzkurrarazten zaituen giro hori, artilezko jertsea ur berotan bezala. Usain hori dagoen egunetan jakin gura izaten duzu elurra ospatzetik madarikatzera noiz pasatu ote zinen. Egun horietan gogorrago oratzen diozu bolanteari, esku biekin, eta haginak estututa gidatzen duzu. Astiro-astiro. Eta presaka joan arren, ez zara inor aurreratzen ahalegintzen. Mugikorrari, nahiz jo eta jo ari, zeharka ere ez diozu begiratzen eta irratia amatatu egiten duzu kontzientzia erabatekoarekin gidatzeko. Hain joaten zara errepideari adi, ezen sarri-sarri pasatu zaren lekuetan egundo erreparatu ez diezun detaileekin fijatzen baitzara: halako errekaren izena eta bestelako portuaren altuera. Noiz hazi ote dira hainbeste mendiak, eta noiz txikitu horrenbeste zu?

Halakoren batean ailegatzen zara ailegatu behar zenuen lekura eta, orduantxe, sorbaldak askatzen dituzunean jabetzen zara bolanteari zeinen gogor oratuta etorri zaren. Edo zelako arintasunarekin oratzen diozun beste batzuetan. Bizitzari. Orduan, motorra amatatu eta kotxetik irteten zara metafora kaskar samarrak otutzen zaizkizula pentsatuz. Baina elur usaina hartzen duzu berriz. Eta beste guztia ahaztu.

Miren Amuriza /Berria

Ostegun gizena, Txitxiburduntzi eguna Gandasegi Eskolan.

Estándar

Inauteri aurreko astean (igandean edo ostegun gizenean) ospatu egiten da Txitxiburduntzi” eguna Euskal Herriko hainbat herritan. Ohitura zaharrari jarraituz familiak, lagun taldeak mendira joaten dira,  sua prestatu eta makilatxo baten (burruntzia) txerrikiak (txorizoa, txistorra,…) sustaturik sutan erre eta , jai giroan, jan egiten dira.

Txerri hilketarekin lotutako ohitura hori gure herrietan bizirik dago gaur egun ere.  Eskolan, ohitura zaharrari eutsiz,  atzokoan ospatuko genuen Txitxiburduntzi eguna. Ospakizun horrek izen ezberdinak ditu: Txitxiburduntzi ,Kanporamartxo, Sasimartxo ,Basokoipets, Kanpamartxo,Txitxiburruntzi ,Sasikoipetsu ,Basatoste , Basaratoste , Basaratuste ,Sarteneko,…

Día de Txitxiburduntzi es una antigua tradición del Pais Vasco. Esta celebración se llevaba a cabo en numerosos pueblos antes de la Cuaresma, el domingo anterior al domingo de Carnaval o en el llamado “Jueves gordo”. Este día se iba al monte, se preparaba una hoguera, y allí se asaban al fuego carne (“txitxi”), chorizo, chistorra y otros productos de la matanza, ensartados en un palo (“burduntzi” o “burruntzi”). En la actualidad, y aunque ya no se realice la matanza, esta tradición se mantiene viva en diferentes pueblos de nuestro entorno. En nuestra escuela ayer celebramos el “Txitxiburduntzi eguna”.