BOST MINUTUKO IKASTAROA: Non, norengan, norengandik

Estándar

Euskara hobetzen:‘Non’ eta ‘norengan’, ‘nondik’ eta ‘norengandik’

Oro har, gizakien eta animalien izenekin erabiltzen da –rengan atzizkia, eta gainerakoen izenekin -n.

Ez dut konfiantzarik politikariengan.

Ez dut konfiantzarik politikan.

Hona zenbait erabilera oker:

oker zuzen
Jarrera militarrengandik ihes egin zuen. Jarrera militarretatik ihes egin zuen.
Konfiantza handia du ikerlanaren emaitzengan. Konfiantza handia du ikerlanaren emaitzetan.
Bi istoriorengan oinarritu zuen eleberria. Bi istoriotan oinarritu zuen eleberria.

 Eskema orokor hori, ordea, osatu beharra dago, bi formak zilegi baitira hainbat izenekin, zer esan nahi den. Hain zuzen, –rengan erabiliz gero, norbaiten baitan, norbaiten barrenean zer gertatzen den adierazten da, eta, era berean, taldeak eta erakundeak pertsonifikatzeko modu bat da; -natzizkiak, berriz, taldea edo espeziea adierazten du, eta noiz, non, nondik, noragalderei erantzuten.

-rengan -n
Gizakiengan konfiantza izatea ez da hain erraza. [Gizakien baitan. Haien barrenaz ari gara, banako diren aldetik] Gizakietan bakanak dira halako portaerak, baina aski ohikoak goriletan. [Gizakien artean, gorilen artean, talde, espezie edo kolektibotzat harturik]
Horrek ez du batere zirrararik sortzen emakumeengan. [Emakumeen baitan, haien barrenean] Emakumeetan, Somarriba izan da euskal txirrindularirik gogoangarriena. [Emakumeen artean, talde edo kolektibotzat harturik]
Mojengana joan zen. [Norabidea adierazteko] Mojetan ikasi zuen aurrena, eta jesuitetan gero. [Non ikasi, non ibili]
Zaldiarengana hurbildu zen. [Norabidea adierazteko] Zaldira igo, eta zalditik erori. [Nora igo eta nondik erori]
Ez dugu konfiantzarik Gobernuarengan. [Taldeen eta erakundeen pertsonifikazioa] Lau emakume daude gobernuan. [Non]
Izuak ereiten du herra gazteengan. [Gazteen baitan, haien barrenean] Gaztetan maizago joaten ginen mendira. [Noiz]
  Berdeletan ibili ginen, baina atunetan ez. [Zertan]
  Neskatan eta mutiletan ibiltzen da, bietan berdin-berdin. [Zertan]
Euskalkiak elkarrengandik bereiztea. [Hegoaldean] Euskalkiak elkarretarik bereiztea. [Iparraldean]

Berria. Estilo liburua

*******

Artikulua

EZ

Ez!». «Baina nola esango dut ezetz besterik gabe, zer esango dute?!». «Ezin dut…». «Baina arrazoia ere eman beharko dut ba». «Ezin dut zeren…». «Baina beharbada ez zaie ezetz esateko nahikoa irudituko». «Bueno, ahaleginduko naiz…». «Ezin dut ezetz esan, baina, ezin dut». «Konforme». «Kaka! Zergatik esan dut baietz?!». Eta horrela bizi gara etengabe, gurpil zoro horretan sartuta, iritsi ezinik. Eta gure burua, hankak eta eskuak norberaren aurretik doazela dirudi, inolako koordinaziorik gabe. Inolako zentzuzko formarik gabe (…).

 Zihara Enbeita

http://www.berria.eus/paperekoa/1922/023/002/2015-04-16/ez.htm

Ez eta Bai Europan

Anuncios

BOST MINUTUKO IKASTAROA: Norekin-norekiko

Estándar

Euskara hobetzenNoiz ‘norekin’ eta noiz ‘norekiko’

Gehienetan, izen bati itsatsirik joaten da –ekiko, baina badira salbuespen banaka batzuk:

Neurekiko (zeurekiko…) = neure artean (zeure artean…)

Zurekikoak kitatu ditut = zurekin nituen zorrak

Dena dela, honelakoetan ez da egokiaekiko erabiltzea, astundu egiten baitu:

Elkartearekiko duen etsaigoa (ez da egokia)

Euskal presoekiko duen jarrera (ez da egokia)

Zilegi da, jakina, aditzik gabe izenari lotzea elkartearekiko eta presoekiko, baina kontuan izan oso estilo trinkoa sortzen dela:

Elkartearekiko etsaigoa.

Euskal presoekiko jarrera.

Hobe izaten da beste joskera bat bilatzea. Esaterako, batez ere -engana eta -enganako erabili izan dira begirune, errespetu, estimu, maitasun, konfiantza eta gisa bereko hitzekin:

Elkarteari dion etsaigoa.

Euskal presoekin duen jarrera.

Garitanok adierazi zuen ez duela samindurarik gordetzen Athleticekiko.

Garitanok adierazi zuen ez dagoela saminduta Athleticekin.

Gobernua uzteko izan zituzten arrazoiekiko koherenteak izango dira.

Gobernua uzteko izan zituzten arrazoiekin koherenteak izango dira.

Errubloa asko jaitsi da euroarekiko eta dolarrarekiko.

Errubloa asko jaitsi da euroaren eta dolarraren aldean.

Errespetu handia sentitzen du harekiko.

Errespetu handia sentitzen du harengana.

Errespetu handia sentitzen du haren aldera.

Errespetu handia dio hari.

Asko errespetatzen du.

Berria. Estilo liburua

Euskaltzaindiaren arauak errepasatzeko ariketa orokorrak, HEMEN

*******

Pasartea

Gurasoak isilik zeuden ordurako. Bakeak eginda edo haserre, baina hitzik egin gabe. Isiltasunak berdintzen ditu haserrea eta bakea bi-biak. Ez zuten errieta askorik egiten, denbora asko pasatzen zuten isilik, baina horrek ondo konpontzen zirela esan nahi du? Ez dakit. Bikote baten elkarbizitzak errezela bat du beti erdian, bataren zein bestearen pentsamendu eta sentimendu benetakoak ezagutzea galarazten duen muga iraganezina. Nola ulertu errezelaren beste aldekoaren erreazkioak eta sentimenduak ez dakigu-eta geure propioak ere ulertzen eta zehazten?

Hiztegia kontsultatu, hemen

Ihes betea. Anjel Lertxundi

Liburu baten eragina…

BOST MINUTUKO IKASTAROA: Egunen eta hilen deklinabidea

Estándar

Euskara hobetzen: Egunen eta hilen deklinabidea

Asteko egunen deklinabideak ez du arazo berezirik, baina zenbait huts egin ohi da larunbat hitzarekin, bai eta -e letraz amaitzen diren biekin ere (astearte etaigande), mugagabea eta mugatu plurala ondo bereizi ezean.

oker zuzen
larunbata gauean larunbat gauean
igandetan lan egiten dugu igandeetan lan egiten dugu [mugatu plurala]
  zenbait igandetan lan egiten dugu[mugagabea]

Hilen izenetan, berriz, batzuetan -a itsatsia balute bezala jokatzea da huts tipikoena, baina bakar batek ere ez du: urtarril, otsail, martxo, apiril, maiatz, ekain, uztail, abuztu, irail, urri, azaro, abendu.

oker zuzen
uztailan uztailean
irailan irailean
otsaila aldean otsail aldean
urria hasieran urri hasieran
Berria. Estilo liburua  

Euskaltzaindiaren arauak errepasatzeko ariketa orokorrak, HEMEN

 

*******

Iritzia

Jolasean, irabazten uzten diozu haurrari?

“Jolasaren bidez, irabazten eta galtzen ere ikasten du umeak, eta gauza handia da hori. Haurrarekin jolasten duzunean, ez galdu nahita! Babesten ari zarelakoan, kontrakoa egiten ari zara: galtzen duenean, gehiago ikasten du irabazten duenean baino”, irakurri diot mahai-jolasetan aditu den Oriol Comasi, eta zalantza geratu zait.

Izan ere, zenbatetan utzi diegun txikienei irabazten! Pedagogoen hitzak bilatu ditut, eta umearen adina funtsezkoa dela diote: 3 urte artekoen kasuan, onena omen da gehienetan eurek irabaztea, poz hori izan dadin jolaserako motibazio eta akuilu. 4 urtetik aurrera, funtsa da ulertaraztea, irabazi edo galtzetik harago, jolastea bera dela inportanteena. Galtzea ona da, frustratzen ere ikasi behar dutelako, eta emozioak eta frustrazioak gestionatzen laguntzea da gakoa: frustrazioak ez dezala eraman etsitzera, berriz jolastu nahi izatera baizik. Alegia, irabazi/galdu, orekan dagoela giltza.

“Jolastu pixka bat egunero, zure bizitza zoriontsuagoa izango da, eta luzatu egingo duzu. Gutxienez, astean behin jolastu! Jolasten duen haurra zoriontsuagoa da, lagunkoiagoa, enpatikoagoa eta eskuzabalagoa”, gaineratu duComasek.

http://www.argia.eus/blogak/mikel-garcia/2017/12/11/jolasean-irabazten-uzten-diozu-haurrari/

BOST MINUTUKO IKASTAROA: -a organikoa duten hitzak.

Estándar

Euskara hobetzen: -a organikoa duten hitzak

Ohiko hutsa da bidai bat idaztea bidaia bat idatzi ordez. Bigarrena da zuzena, -ahori berea baitu, eta ez artikulua. Kontrakoa ere gertatzen da zenbaitetan: adibidez, garrantzia handia idaztea garrantzi handia idatzi ordez.

Partitiboa eranstean ere kontuan hartu behar da –a organikoa den ala ez; horregatik, lotsarik idatzi behar da, eta lotsik.

Hona hemen zenbait hitz arazotsu:

‘-a’ organikoa duten hitzak (eta atzizkiak) ‘-a’ organikorik ez dutenak
animalia antz
arnasa garrantzi
bidaia gizadi
emaitza ikurrin
esperientzia kai
gizateria legedi
hezkuntza sen
hizkuntza txapel
legeria txatar
lotsa txistor
ordena -di
pertsona  
polizia  
probintzia  
-eria  
-keria  

Berria. Estilo liburua  

Euskaltzaindiaren arauak errepasatzeko ariketa orokorrak, HEMEN

*******

Pasartea

Beti gorrotatu izan dut telefonotik musuen hotsa imitatzea; gaztetan kosta egiten zitzaidan deliberatzea; berrogei urterekin erabat barregarria iruditzen zitzaidan; neure burua behartu nuen, ordea, baina eskegi eta segituan bakardade izugarri batek harrapatu ninduen, eta ulertu nuen ez nuela sekula berriz Myriami deitzeko adorerik izango: telefonotik ezartzen zen hurbiltasun sentsazioa bortitzegia zen, eta geroko hutsunea, krudelegia. 

Sumisioa

Michel Houellebecq  Gerardo Markuletak itzulia

Txikiak eta handiak elkarrekin olgetan.

Estándar

Abenduaren 3 a, Euskararen Nazioarteko Eguna da. Hori dela eta, txikiekin jolasteko saio berezi bat egin genuen atzo. Egiatik eskolako nagusien talde bat bost urteko neska-mutilekin jolastera jeitsi zen Gandasegira.

Jolasen helburu nagusia olgatzea, ondo pasatzea, da. Ezer gutxi behar da jolasteko: gogoa eta lagunak. Orga eta zaku lasterketak, soka saltoka eta zankuak, bolo jokua, sokatira eta lokotsen bilketa … txikiak, nagusien laguntzaz, txokoz txoko ibili ziren gelditu gabe.

Lan egiteko denbora astiro igarotzen dela diote eta jolastekoa, ordea, arineketan .Erlojua ez da eteten, denbora  aurrera doa beti eta ea konturatu gabe amaitzeko ordua heldu zitzaigun. Ordubete lagunekin, elkarrekin, olgetan eman genuen euskararen eguna ospatzeko.

 

Gaur, bihar … egun guztiak dira euskararen eguna.

Estándar

Igandean, abenduaren 3 an, izan zen euskararen nazioarteko eguna. Guk, eskolan, atzokoan ospatu genuen. Egun hotza eta euritsuari aurre eginez, goizeko bederatzietan, ikasle eta irakasle guztiak prest geunden elkarrekin abesteko. 600 en ahotseko koro ederrra osaturik prestatutako errepertorioari ekin genion. Hasteko, “Maitetxo” abestia, txirulaz jo zuten goi mailako ikasleek. Ondoren, “ahoa bizi, belarriak prest” eta “behin betiko” kantak abestu genituen denek batera.

Urteak 365 egun ditu … ein ditzagun denak, narultasun osoz, euskararen eguna. Azkenengo kantak esaten den moduan: ” etxean eta kalean … jolasean, eskolan, lanean … euskaraz Euskal herrian”.


Maitetxo itsasora juan da / itsasontzi batean./ Maitetxo itsasoan dago
urrutirako bidean.
Maite, maite…
Maitetxo noiz etorriko da,/ nere bihotza zain dago./Maitetxo noiz etorriko da,
biok alkar bizitzeko.
Maite, maite…

Ahoa bizi,  belarriak prest

Euskara Udalean/Euskara Herrian/euskaraz hartzen dugu/ta euskaraz edan genuen/ amaren titian.
Euskara edan nahi dugu iturri berrian !!                  Euskara edan nahi dugu iturri berrian!!

Behin betiko kanta

BizkaIdatz literatur sariak 2017-18 / Premios literarios “BizkaIdatz” 2017-18

Estándar

Ondoren dauzkazu aurtengo kontakizunen hasiera zeinetari, lehiaketan parte hartu nahi baldin baduzu, jarraipena eman behar diezun. Lehenengoa, Munstro bat nire ispiluan, Leire Bilbao idazlearen proposamena da. Hasiera osoa irakurri nahi baduzu egin klik beheko loturan.

Badirudi gaur ez dela nire egunik onena. Goizetik hasi da dena aldrebesten. Nire zerealik gogokoenak katilura jaurtitzen hasi eta paketea hutsik aurkitu dudanean. Jan beste hauetatik esan dit amak, zereal ekologiko poltsa muturren aurrean jartzen zidan bitartean. Garia, garagarra eta olozko zerealak. Puaff! Mikel barrezka hasi zait ondotik, ahoa bete zereal kurruskatsu goxo, hurrengoan lehenago jaiki, hurrengoan lehenago jaiki oihukatuz.

Mikel nire anaia nagusia da. Elkarrekin joaten gara eskolara. Ikastetxetik bospasei minutura bizi gara eta oinez egiten dugu bidea. Oinez, edo hobeto esanda, korrika. Erlojuaren orratzen aurka sprint bat jokatu behar bagenu bezala.

Munstro bat nire ispiluan

 

Aquí tienes el inicio de la historia que propone Toti Martinez de Lezea, “El secreto de la isla”, a la que has de dar continuación si quieres participar en este concurso literario. Si quieres leer toda la entrada haz klik en el enlace.

A Iker sus amigos lo llamaban “raro” porque prefería leer a jugar con la maquinita o andar con el móvil. En realidad, a él lo que le gustaba eran las historias de aventuras. Le gustaban tanto, que había leído varias veces La Isla del Tesoro, del autor inglés Robert Louis Stevenson, y se la sabía de memoria. También pasaba horas mirando los mapas de un enorme atlas que había en su casa. Había oído decir en clase que todavía quedaban en el mundo muchos lugares por descubrir, sobre todo islas, y buscaba con una lupa alguna muy pequeña, cuanto más pequeña mejor, porque nadie habría ido allí. De mayor pensaba ser buscador de tesoros, aunque todavía tenía que esperar unos años.

El secreto de la Isla

Oinarriak-istorioak- eskabidea / Bases – relatos – solicitud

komiki tailerra eskolan.

Estándar

Gelaz gela bira bat egiten laugarren mailan geldiune bat egin behar dugu. Hile honetan maila honetako ikasleek komikia lantzeko aukera izan dute. Hiru egunetan komikiaren oinarrizko elementuak ezagutu eta ikasitakoa praktikan jarri dute gure neska -mutilek.

Denbora gutxi izan arren, askok ez dute astirik izan lana bukatzeko, oso gustura ibili dira marrazki bitartez haien istorio txikiak kontatzen.

 

Eskuak gora emakumeenganako biolentziaren aurka.

Estándar

Azaroaren 25 a Emakumeenganako  Indarkeriaren Aurkako Nazioarteko Eguna izan da. Borobil morea eta eskuak, gure esku hutsik eta zabalak, dauzkagu horren kontra gaudela adierazteko ikurrak. Nirea eta zurea,…, eskolako lagun guztion eskuak elkarturik borobil handiak bete egin ditugu eta gelatik pasillora atera gara  asmo hori aldarrikatzeko.

Lehenengo zikloko ikasleen eskuak.

Nire izena entzutean eskuarekin ni naizela adierazten dut. Ni naiz nire eskua. Eskuak jolasteko, ikasteko, idazteko, lan egiteko, laztantzeko,…, erabiltzen ditugu. Mundua ezagutzeko eta moldatzeko gizakiaren tresnak dira eskuak. Erabil ditzagun Mundu hobeago bat eraikitzeko. Eskuak gora! Eskuak gora! Altxa ditzagun gure eskuak emakumeenganako indarkeriaren aurka.

Hirugarren zikloko ikasleen eskuak.

El 25 de Noviembre es el Día Internacional contra la Violencia hacia las Mujeres. El circulo morado y las manos abiertas son los símbolos para expresar nuestro rechazo a esta violencia. Mi mano, la tuya,…, juntando todas nuestras manos hemos llenado dos grandes círculos y hemos salido de clase al  pasillo para, tod@s junt@s, gritar nuestro deseo.

Levanto mi mano al escuchar mi nombre. Yo soy mi mano. Las manos para jugar, para aprender, para escribir, para trabajar, para acariciar, … El ser humano se ha servido de sus manos para conocer y moldear el Mundo. Utilicemos nuestras manos para construir un Mundo mejor. ¡Arriba las manos! ¡Arriba las manos! ¡Levantemos nuestras manos contra la violencia a las mujeres!

 

Karrantza haranera joan ginen Armañon parke naturala eta Pozolaguako koba ezagutzera.

Estándar

 Armañongo kareharrizko mendigunea Bizkaian daukagun hirugarren parke naturala da.  Bizkaiko mendebaldeko muturrean kokaturik lurrazaleko paisaiak erreliebe ikusgarriak ditu: lapiaz, torka eta arrailaz jositako forma karstikoak. Lurazpian 200 bat koba baino gehiago daude eremu horretan. Bertako basoa handia eta aberatsa da: artadiak, pagadiak, hariztiak eta baso mixtoak hegal eta ibarbideetan.

Kurtso hasiera honetan “Lurra” izan dugu ikasgai. Lurra moldatzen duten eragile geologikoen artean lurazpiko uren eragina ikasi ahal izan dugu . Pozolaguako koba horren adierazle bikaina da. Bertan urak , denbora luzean, egin duen lan isila ikus daiteke. Europako handiena eta ospetsuena, bere estalaktita eszentrikoak direla eta, dugu Karrantzako haitzuloa.

 Armañon es desde 2006, junto con el de Urkiola y el Gorbea, el tercer parque natural que tenemos en Bizkaia. Este macizo montañoso calcáreo, situado en el extremo oeste de Bizkaia, da lugar a un paisaje superficial con espectaculares relieves (en el que son frecuentes las formas kársticas, con lapiaces, dolinas y grietas) y modela además un entorno subterráneo con más de 200 cuevas y simas. El  bosque autóctono es extenso y diverso: encinas, robles, hayas y … bosques mixtos de frondosas en las laderas y fondos de vagüada.

En este comienzo de Curso  hemos trabajado el tema de la “Tierra”. Entre los agentes geológicos que contribuyen a moldearla hemos estudiado la importancia de la acción de las aguas subterráneas. La Cueva de Pozalagua es un buen ejemplo del trabajo silencioso del agua a lo largo del tiempo. Pozalagua es la cueva más grande de Europa y quizás la más famosa gracias a sus estalactitas excéntricas.

Pozolaguako haitzuloaren aurrean, bertan egondako Kareharrizko harrobiaren aztarnak dauzkagu. Kareharria ustiatu egiten zen labeentzako adreiluak egiteko. Dolomia minerala txikitu eta Ambasaguasen zegoen lantegira garraiatzen zen aireko tranbia baten bidez.

Gandasegiko ikasleak “Nire gorputza da” kantaren bideoklipan partaide.

Estándar

Gandasegiko 3.zikloko Ikasleek, Kantu Kolore taldearekin batera “Nire gorputza da” bideoklipa grabatu dute Gandasegi eskolan.

Abesti berezia, aniztasuna aberasgarritzat hartu eta jazarpenari aurre egin nahi diona. Alaitsaunez egin nahi izan dugu ordea, doinu alai eta mezu indartsuekin.

Desberdinak garelako, bakarrak, eta nor garen eta zer egin nahi dugun horretan sinistu behar dugulako inolako baldintzarik gabe, geurea dena defendatuz.

Kantu Kolore

NIRE GORPUTZA DA

Berritsu-isilak, polit-itsusiak,
argal-lodi, ilun-argi, altu-baxuak,
elbarri eta itsu, gor edo mutuak.
Denak ezberdinak, eskubide berberak.

Gorputz eta izaera bakarrekoak gu,
nork bere burua maitatu,
nik badakit zer nahi dudan, zer egingo dudan,
aukera neurea izango da!

Nire gorputza da
aske eta librea,
nahi dudan moduan,
maite dudan munduan.

Lee el resto de esta entrada

Haurren Eskubideen Nazioarteko eguna… gaur da!

Estándar

1989ko azaroaren 20an Nazio Batuen Batzar Nagusiak Umeen* Eskubideei buruzko Hitzarmenaren testua onartu zuen, eta hurrengo urtean sartu zen indarrean.

Bertan, mundo osoko neska-mutilen eskubideen zerrenda deskribatzeaz gain, umeen garapenerako etapetan euren ongizatea bermatzeko arauak ezarri ziren. Gaur egun, Eskubideen Nazioarteko Trataturik berretsiena da munduan, herrialde bi baino ez baitira geratzen hori berresteko.

Hitzarmenak umeei buruzko ikuspuntu berri bat ematen du. Umeak jada ez dira gurasoen jabetzakoak, ez karitateko obra baten onuradun babesgabeak. Gizakiak dira, eta euren eskubideak dituzte. Hitzarmenaren ikuspuntutik begiratuta, umea pertsona da, eta familiako eta komunitateko kidea, eskubide eta erantzukizunekin.

Hitzarmena pdf

El 20 de noviembre de 1989 la Asamblea General de Naciones Unidas aprobó el texto de la Convención sobre los Derechos del Niño*, que entraría en vigor el año siguiente.

La Convención describe la gama de derechos que tiene la infancia en todas partes, y establece normas básicas para su bienestar en diferentes etapas de su desarrollo. En la actualidad, es el Tratado Internacional de Derechos que más respaldo ha tenido en el mundo. Sólo dos países no lo han ratificado aún.

La Convención refleja una nueva perspectiva sobre la infancia. Niñas y niños ya no se consideran propiedad de sus padres, ni beneficiarios indefensos de una obra de caridad, sino individuos y miembros de una familia y una comunidad con derechos y responsabilidades.

Haurren eskubideei buruzko hitzarmena/La Convención de los derechos de la infancia

Emakumeen aurkako indarkeriari ez / No a la violencia contra las mujeres.

Estándar

Emakumeen kontrako indarkeriaren aurkako Nazioarteko Eguna badatorrela eta, hemen duzue emakumeen kontrako indarkeriaren aurkako sinboloa deskargatzeko aukera, puntu lila (sakatu hemen irudia deskargatzeko). Sinbolo hau publikoki erakusteak berarekin dakar emakume eta gizonen arteko berdintasun eza oinarri duen era honetako indarkeriaren kontrako konpromiso aktiboa. Hilabete honetan zehar honen erabilera egin dezazuen eskatzen dizuegu, irudi hau publikoa egitea zuen mezuetan, zuen webguneetan, sare sozialetan, egoitzetan, eskutitzetan, eta bururatzen zaizuen leku guztietan.

EMAKUNDE

Emakumearen Euskal Erakundea /Instituto Vasco de la Mujer

Con motivo del próximo 25 de noviembre, Día Internacional contra la Violencia hacia las Mujeres, ponemos a vuestra disposición la imagen del punto lila, símbolo del rechazo a la violencia contra las mujeres (podéis descargar la imagen aquí). Mostrar este símbolo públicamente implica un compromiso activo contra este tipo de violencia cuyo origen se encuentra en la desigualdad entre mujeres y hombres. Os pedimos que durante este mes hagáis uso del punto lila, mostrándolo, por ejemplo, en los pies de firma de vuestros correos, en vuestras cartas, en vuestras instalaciones, en vuestra web, en las redes sociales y en los lugares que consideréis oportuno.

EMAKUNDE

Emakumearen Euskal Erakundea /Instituto Vasco de la Mujer

Euskara edan nahi dugu iturri berrian.

Estándar

Badator, badator euskararen eguna. Bi aste baino ez dira falta abenduaren 3rako. Igandea denez eskolan astelehenean ospatuko dugu. Aurreko urteotan bezala Gandasegiko patioan elkartuko gara abesteko. Hauek dira abestuko ditugun kantak:

Ahoa bizi,belarriak prest

EUSKARA UDALEAN
EUSKARA HERRIAN
EUSKARAZ HARTZEN
DUGU
TA EUSKARAZ EMAN
EUSKARA EDAN
GENUEN
AMAREN TITIAN
EUSKARA EDAN NAHI DUGU ITURRI BERRIAN !!
EUSKARA EDAN NAHI DUGU ITURRI BERRIAN !!

Behin betiko … Euskaraz nahi dugu bizi !

Artxandara igo ginen gure eskualdea ezagutzera.

Estándar

Aupa “eskola egunez egun” blogearen lagunak!

Lugarren mailako  neska-mutilak gara.Txanelako lehenengo gaia  “GURE ESKUALDEA” bukatu berria dugu. Lan mordua egin dugu eskolan baña danetatik onena, gaia bukaturik, egin dugun  irteera izan da.

Gure eskualdea ezagutzeko eta ikasteko asmotan Artxandara abiatu giñen, bertan ibilbide laburtxo bat egin genuen Gangureneko tontorrera, bertatik gure eskualdearekin lotuta dauden herri pilo bat ikusi genituen.

Jeitzi giñinean beheko landan sorpresatxo bat izan genuen, “altxorraren bila” jokoa zegoen prestaturik. Oso ondo pasatu genuen.

Hamaiketako jateko ere tarte bat hartu genuen eta ostean irakasleak libreki jolasteko aukera eman ziguten.

 

BizkaIdatz literatur saria / Concurso literario BizkaIdatz.

Estándar

Heldu zaigu Haur eta Gazteen literatura sari honen deialdia. Gogoan izan aurreko edizinoan gure ikasle ohiek, Maitane Torradok eta Nahia Aldamizetxebarriak, lehenengo sariak eskuratu zituztela. Beheko loturetan lehiaketaren oinarriak eta proposatutako istorioak dauzkazu. Animatu parte hartzen!

Oinarriak-istorioak- eskabidea / Bases – relatos – solicitud

Nos ha llegado la convocatoria del Premio Literario infantil y juvenil BizkaIdatz. Hemos de recordar que  nuestras ex-alumnas, Maitane Torrado y Naia Aldamizetxebarria, fueron las ganadoras  de la anterior edición. En el enlace sobre estas líneas podrás encontrar las bases, relatos propuestos y la solicitud para participar. Animo!

Maddalen Arzalluz, Doraemon eta Puigdemont.

Estándar

Bertsolaritzan, seigarren mailan, jarraipen berezia egiten ari gatzaizkio Euskal Herriko Bertsolari Txapelketari, eta Irungo saioan, Maialen Lujanbioren bertsoak liluragarriak eta puntuazio altuena lortu zituztenak izan baziren ere, gure ikasleentzat Maddalen Arzalluzek Doraemon marrazki bizidunaren doinuaz abestutako agurra izan da arrakasta handiena lortu duena. Gela osoak kantari jarri ditu.

Bertsolaritza irakaslea

Ikusi eta entzun hemen.

Bertsolaritza atsegin zaizu? Sartu Web orrialde honetan:

https://bertsoa.eus/

 

 

Perretxiko bila joan … otareak erdi-hutsik ekarri.

Estándar

Udazken honetako eguraldia ez dugu perretxikozaleen laguna izan. Ez ohiko beroak, euri ezak, hego haize egun ugariek lurraren lehortasuna eragin dute eta, beraz, perretxikoak hasteko baldintza eskasak.

Azaroaren hasieran, ohi den moduan, perretxikotan joateko eguna izaten da Galdakaon. Egun hauetan, Peña Santa Cruz elkarteak antolatuta, Jardunaldi Mikologikoak ospatzen dira herri honetan. 50. urteurrena , aurtengoa! Larunbatean, goizeko zortzi eta erdietan, 100.en bat lagun elkartu ziren Gurutzeko plazan perretxiko bila joateko . Otareak eskuan, umeak eta helduak, autobusera igo ziren Sarriara (Gorbeialdera) abiatzeko. Bertara helduta umeak,nagusiek ondo lagunduta, pinudi eta hariztiaren barrena barreiatu ziren ziza bila. Ilusioz, gogoz, aritu ziren ezer topatzeko aukera haundirik ez izan arren.

Bilaketa lana egin ondoren antolatzaileek prestatutako hamaiketako goxoa jateko aukera izan zuten partehartzaile guztiek. Bestealdetik, Sarriako parketxea, Gorbeiako parke naturala ezagutzeko gunea, bisitatu ahal izan zuten.

El Otoño es la estación de los/as aficionados/as a los hongos y setas. La sequedad del suelo determinada por la falta de lluvia, las altas temperaturas, los días de viento sur de estos últimos meses  nos anuncian una pobre estación setera.

Se celebran estos días las jornadas Micológicas de Galdakao. Organizadas por la sociedad “Peña Santa Cruz”, este año, llegan a su 50 ª edición. El sábado, como es costumbre, se realizó la tradicional salida para recoger “perretxikos”. A las 8:30 de la mañana unas 100 personas, peques y mayores, se reunieron en la plaza de La Cruz para participar en esta excursión. Con la cesta en la mano subieron a los autobuses para acercarse a Sarria (Parque Natural del Gorbea).Una vez allí los/as peques, organizados en grupos, y bien acompañados por adultos se adentraron en el bosque en busca de setas. Como sabéis el objetivo de este concurso es el conseguir el mayor número de especies.

Tras la búsqueda pudieron degustar el sabroso “hamaiketako” preparado por la organización. Por otro lado también pudieron visitar el Centro de Interpretación del Parque Natural del Gorbea.

Bizkaiko Jardunaldi Mikologikoak / Jornadas Micológicas de Bizkaia.

Estándar

“Peña Santa Cruz” elkarteak antolaturik ospatuko dira,Galdakaon, Bizkaiko Jardunaldi Mikologikoak. Aurten, aipatutako elkatearen 50. urteurrena da. Hori dela eta inoiz baino egitarau osatuagoa aurkeztu dute egun hauetarako: zuzeneko sukaldaritza, lehiaketa gastronomiko, mikologiaz solasaldi eta mahai-ingurua, ohiko txangoa perretxiko bila, perretxiko erakusketa eta argazki erakusketa.

Galdakaon betidanik egon den mikologiarekiko zaletasuna bideratu gurean horren gogotsu hasi zen ekimenak 50 urte bete ditu,… badira urteak gero! 50 urte dela, perretxikozale talde batek erakutsi nahi izan zuen, “Peña Santa Cruz” elkartea bazela kartetan olgatzeko eta barikuetan lapiko inguruan elkartzen zen lagunartea baino askoz gehiago.

Apal-apalik abiatu zen perretxiko-lehiaketa eta … gaur egun, 50 urte geroago, Galdakao erreferentzia da mikologiaren munduan, 1956.urtean ekimena hasi zuten haiei esker.

Organizadas por la Sociedad “Peña Santa Cruz” se celebran estos días en Galdakao las Jornadas Micológicas de Bizkaia. Este año se cumple el 50 aniversario de esta sociedad y, por ello, han presentado un completo programa de actos: cocina en directo, concurso gastronómico, charla-coloquio sobre micología, la tradicional excursión micológica, Exposición micológica, exposición de fotos históricas.

50 años son muchos años para algo que empezó con enormes ganas de canalizar la afición que existe en Galdakao por la micología.. hace 50 años, un grupo de entusiastas quiso demostrar que la “Peña Santa Cruz” era algo más que un “Txoko”, donde se jugaba a las cartas y donde el personal se reunía, los viernes, alrededor de humeantes cazuelas.

Tímidamente empezó el concurso de setas, y con los años, fue tomando cuerpo. Hoy en día, gracias a esas personas que tomaron la iniciativa en el año 1956, Galdakao es una referencia en el mundo de la Micología

 

 

“Eppur si muove” / Hala ta guztiz ere mugitzen da.

Estándar

“Eppur si muove” esan omen zuen Galileo Galilei astromoak bere teoria ezeztatzera behartua izan zenean. Euriak egin du harrez gero eta Mundua biraka eta bidaian dabil eten gabe.

Zeruari, izarrei, begira dabil gizakia Unibertso ulertu nahian. Nondik gatozen, nora goazen … zergatik hau, zergaitik  bestea?. Hainbat galderen erantzuna topau egin ditu, beste hainbatena airean dabiltz ondino.

Unibertsoak ez du mugarik, esistitzen den guztia da. Astro guztien multzoa eta multzo horrek betetzen duen espazioa da.

Informazio bila abiatu ziren  bostgarren mailako ikasleak Durangoko Astronomia Gelara. Gogoz, jakinminez, aritu ziren bertoko ardunari galderak egiten eta haren erantzunak entzuten. Bisita interesgarria benetan!. Eskolara bueltatu ondoren hortxe ditugu lan eta lan . Bisitatu haien blogak, ezkerraldean dauzkazu loturak, eta ikusi egin dituzten lanak.

 

” y, sin embargo se mueve” dicen que dijo el sabio  Galileo Galilei después de ser obligado a negar su teoría heliocéntrica. Ha llovido mucho desde entonces y el Mundo, La Tierra, sigue dando vueltas y viajando alrededor del Sol.

A lo largo de la historia el ser humano ha mirado al Cielo y a las Estrellas con el ánimo de entender el Universo. De dónde venimos, a dónde vamos,…, por qué esto ó por qué lo otro. Hemos encontrado la respuesta a muchas preguntas  pero otras muchas siguen en el aire.

El Universo es todo lo que existe, no tiene límites. El conjunto de todos los astros y el espacio que ocupan conforma el Universo.

Con ganas de conocer, de saber, nuestros alumnos y alumnas de quinto nivel se acercaron al Aula de Astronomía de Durango. Allí de la mano de su responsable, sin despegar los pies del suelo, realizaron un pequeño ” viaje espacial” por el conocimiento. De vuelta a la Escuela, aquí los tenemos trabajando y aprendiendo. ¿Quieres ver sus trabajos?. ¡Visita sus Blogs!. En la parte izquierda están los enlaces.

Bostgarren mailakoen blogak martxan …

Estándar

Resultado de imagen de buhos dibujosIndartsu, gogotsu, hasi gara kurtsoa. Aste bat eskolan eta martxan dira, dagoenekoz, bostgarren mailakoen blogak. Bertan, gure ikasleek, urratsez urrats ikasturtean zehar egingo duten ibilbide luzea islatuko dute. “Eskolaegunezegun” blogak ongietorria eman nahi dizue.Bidaia ona izan! Alboko barran blog horietan sartzeko bideak dituzue.

Oporrak bukatuta, berriro eskolara!

Estándar

Azken egunotan gurasoak, irakasleak eta umeak ere egutegiari begira izan gara. Zenbat egun falta eskolara itzultzeko?. Zazpi, sei, bost,…, hiru, bi, bat. Irailaren zazpia heldu zitzaigun, azkenean. Lehen eskola eguna. Haurrek, nagusiak bakarrik, txikiak gurasoek lagunduta, eskolarako bidea hartu zuten. Hamaikak aldera eskolako ate aurrean zeuden denak. 700 .en bat ikasle daukagu eskolan, 300.en bat Gandasegiko egoitzan (Haurreskolan) eta 400 Egian (Lehen Hezkuntzan).

Urduritasuna eta poza igertzen zen ume eta gurasoen artean. Lehen eguneko kontuak: eskola, talde, irakasle, lagun berriak. 2017ko ikasturtea hasi da!. Udazkena ate joka daukagu eta uda maletak prestatzen ari da oporretan joateko. Gu, opor atsedenaren ostean, kurtso berriari aurre egiteko prest gaude. Animo, gauza pilo ikasi behar dugu aurten!

Adiós a las vacaciones, vuelta a la escuela

¿Quién no ha mirado estos últimos días el calendario? ¡Cuantos días faltan para empezar las clases?. Todos hemos hecho la cuenta atrás: siete, seis, cinco,…, tres, dos, uno … y, por fin, llegó el primer día de clase, el siete de septiembre. Los nervios y la alegría se adivinaban en la cara de pequeños y mayores. La vuelta a la escuela tiene esas cosas: nueva escuela, grupo, profesores, amigos y amigas. No hay vuelta atrás: ¡ ha empezado el curso 2017-18!. El otoño está a punto de empezar y el verano hace las maletas para irse de vacaciones. Nosotros y nosotras, tras el descanso vacacional, estamos preparados para comenzar el nuevo curso. ¡ Animo!

Bost minutu zure euskara hobetzeko.

Estándar

Bost minutu. Denbora nahiko izan daiteke  gure euskararen erabilieraz hausnarketa txiki bat egiteko. Horixe da atal honen helburua: aldika jasotzen dugun “Bost minutuko ikastaroa” ekimena blogean txertatuko dugu. Baliogarria izango zaizuelakoan gaude. “Bidea oinez egiten da” poetak esan zuenari kasu eginez, gaur hasita, zure esku izango duzu euskara hobean egiteko baliabide hau.

Goian duzun “Zure euskara hobetu” esaldi gainean klik eginez atal horretan sartuko zara.

Añanako gatzaga ezagutzera joan ginen.

Estándar

Kurtso bukaeran bostgarren mailako ikasleak Añanara joan ziren bertan dagoen gatzaga ezagutzera.  Gatzaga Gasteiztik 30 kilometrora kokaturik (Araba-Euskalherria) dago.  Milaka urtez, ur gaziaren iturburuak ustiatu ditu gizakiak bizitzarako oso garrantsitzua den gatza lortuz. Añanako gatza oso ona eta garbia da, duela 200 miloi urte baino gehiagoko aintzinako itsaso batetik baitator. Gatza, haraneko iturburuetatik jariatzen den gesal edo ur gaziaren lurrunketaren emaitza naturala da.

http://www.vallesalado.com/GATZ-HARANA-HOME

Gatza harri jangarri bakarra da eta, seguruenik, gizakiak erabili duen ongailu aintzinekoa. Bizitzarako oso garrantzitsua istorian eragin handia izan du gatzak. Ekonomiaren eragile, harekin zergak ezarri eta ordaindu egin dira, monopolioak sortu eta gerrak ere izan dira gatza dela eta istorioan zehar. Gaztelerazko “salario” hitzak latinezko “salarium” hitzatik dator eta legionarioei ematen zitzaien, elikagaiak kontzerbatzeko, gatz kopuruan du sorburua.

Iturburuetatik sortutako ur gazia egurrezko kanaleetatik larrainetaraino heltzen da. Plataforma horietan eguzkiaren eta haizearen eraginez ura lurrundu eta gatza lortzen da.

A final de curso nos acercamos con nuestr@s alumn@s de quinto a conocer las salinas de Añana. Añana ( Araba- Euskal Herria) esta situada a 30 kilometros de Vitoria-Gasteiz. El ser humano ha explotado estas salinas, durante miles de años, obteniendo este producto tan valioso para la vida que es la sal. La sal de Añana es muy pura pues proviene de un mar formado hace más de 200 millones de años. La sal es el producto de la evaporación natural del agua salada que mana por las fuentes que riegan este valle.

http://www.vallesalado.com/GATZ-HARANA-HOME

La sal es la única roca comestible y, seguramente, el condimento más antiguo usado por la humanidad. Muy importante para la vida, la sal ha marcado el desarrollo de la historia. Con ella se han creado y pagado impuestos, monopolios y por su causa ha habido mas de una guerra. En un tiempo llegó a tener el valor de moneda. La palabra castellana “salario” proviene del latín “salarium” que era la cantidad de sal (salarium argentum) que recibían los legionarios para conservar los alimentos.

El agua salada que surge de las fuentes llega a las plataformas de producción a través de una red de canales de madera. El sol y el aire hacen que el agua se evapore quedando sobre la plataforma la sal.

Agur Gandasegiko mozoiloak, agur!

Estándar

Gandasegiko habia goxoan kume aroa eman ondoren hegan egiteko unea heldu zaizue. Txiki txikiak heldu eta, urteak joan urteak etorri, nerabezaroan sartzeko zorian zaudete. Irakurtzen, idazten ikasi eta … bizitzarako behar-beharrezkoak izango zaituzten oinarrizko abileziak eskuratzen lagundu zaituzte eskolak. Lan handia eginez helmugara heldu gara. Une goxoa, ospatu beharrekoa! Denok uretara!. Oporrak, Oporrak! Zuentzako eskola garaia bukatu da. Uda berezi honetan gozatu, atsedena hartu, … Opor bueltan motxila lepoan, hezkuntzaren bigarren mailara igo beharko duzue. Airera bota zaituztegu, hegan egin neska-mutilok! Etorkizunerantz egin hegan!

Besarkada bana!

 

Gandasegiko akuarelisten lehenengo urratsak.

Estándar

“Bide luzeena ere lehenengo urratsarekin hasten da” esan omen zuen Lao- Tse-k txinatar filosofoak. Saiatzea, ahalegintzea … horiek ditugu bizitzan aurrera egiteko behar beharrezko jarrerak. Lehenengoa eta txikia izan bada ere esanguratsua izan da gure ikasleek eginiko lana. Maiatzaren hasieran, eskolako Kultur Astean, aukera ezin hobea izan genuen Marene  Lasagabasterren eskutik akuarela margozteko era ezagutzeko. Hilabete bat beranduago hona hemen bost eta seigarren mailakoek egindakoa … ikusi eta gozatu!

Para todo hay una primera vez. Experimentar, ensayar, esforzarse son verbos importantes que hay que conjugar en tiempo presente todos los días. “Hasta el camino más largo empieza con un primer paso”– dicen que dijo el mítico filosofo chino Lao-Tse. Este sabio nos invita a caminar, a emprender el viaje hacia el futuro. A primeros de Mayo, dentro del programa de la Semana Cultural, tuvimos la gran oportunidad de acercarnos al mundo de la acuarela. Un mes más tarde aquí tenemos estos pequeños y primeros pasos de nuestros alumnos y alumnas. ¡A verlo y a disfrutarlo!

Nahia eta Maitane “Bizkaidatz” literatura sariaren irabazle.

Estándar

Argazkian dauden zortzi lagun horien artean Nahia Aldamizetxebarria eta Maitane Torrado, gure eskolako ikasleak, dauzkagu. Astelehenean jaso zituzten “Bizkaidatz Txikia” III. edizioaren sariak.

Bi idazlek hasitako kontakizunak garatu eta amaitzea zen parte-hartzailen erronka.  «El caso de sopapos y su banda de matones»(Laida Martínez Navarro) eta  «Paul eta sorginkeria-liburua»(Xabier Olasoren) ziren aurtengo proposamenak.

 Andoni Iturbe Kulturako zuzendari nagusiak, Foru Liburutegian  sariak banatzeko ekitaldian, parte hartu duten guztiak zoriondu zituen, eta, bereziki, edizio honetan saria lortu dutenak.

Lehiaketa orain dela hiru urte sortu zen, gazteenen artean idazteko eta irakurtzeko gogoa pizteko. Urterik urte, gehitu egin da partaide kopurua, aurtengo edizioan, 266 kontakizun aurkeztu dira; haietako 134, euskaraz.

Irabazleen ipuinak irakurri nahi:

Nahiaren lana

Maitaneren lana

Donostira ostera: portutik Ondarretara.

Estándar

3.mailako ikasle eta irakasleok ostera ederra izan genuen astelehenean. Donostiara joan ginen bertan eguraldi bikaina egin zigun eta egun itzela igaro genuen.

Donostiara heldu eta zuzenean akuariumera joan ginen, bertan bisita gidatua izan genuen. Oso interesgarria izan zen. Lehendabizi, museoa ikusi geneuen, ostean kantauriko arrain eta itsas animaliak eta azkenik arrain tropikalak.

Donostiako Aquariumaren eraikina 1928koa da. Akuario izateaz gain museo bat da. Bertan, bisitariak aukera ezin hobea du gure itsas ondarea zein itsasgintzakoa ezagutzeko. Horren iragana eta oraina dugu ikusgai (itsas merkataritza, arrantza, euskal baleazaleak,…). Museoan Gipuzkoako Ozeanografia Elkartearen sorrera azaltzen duen gune bat dago, izan ere, aipatu elkartea Espainian lehenetakoa izan zen eduki ozeanografikoak aztertu eta hedatzen.

Informazio osoa: http://aquariumss.com/

Akuariuma eta gero, Oteizaren “Eraikuntza hutsa” eskultura ondoan hamabitakoa egin genuen.Ondoren, Ondarretako parkean bazkaldu eta Chillidaren “Haizearen orrazia” ikustera joan ginen. Itzel pasatu genuen olatuek sortzen duten haizearekin jolasten.

Ondarreta hondartzaren amaieran dago Haizearen Orrazia, Eduardo Chillida eskultore handiaren obrarik ezagunenetakoa da. 1977an sortu zuen. Arrosa koloreko granitozko terrazek eta harkaitzei lotuta itsasoaren kolpeei gogor eusten dieten altzairuzko hiru piezak osatzen dute. Bisitari asko erakartzen dituen lekua da, itsasoaren handitasunaz gozatzeko aukera ematen duen ingurune magikoa. Aparteko edertasuna hartzen du ekaitz egunetan, olatuek itsalabarra gogor astintzen dutenean. Gainera, tutu sistema baten bidez, olatuen indarrak eragiten duen haizea zulo batzuetatik irteten da soinu bitxiak sortuz. Olatu handiko egunetan, ikuskizuna are ederragoa da, haizea ez ezik ur zipriztinak ere irteten baitira zulo horietatik.

 

Urdaibai, hegazti migratzaileentzako babes eta atseden gune.

Estándar

Kurtso bukaera heltzear gaude eta,ohi denez, ikasleekin txangoak egiten ditugu. Ekainaren 2 an, ostiralean, 2. mailakoekin Urdaibai Bird Center ezagutzera hurbildu ginen. Urdaibaiko Biosfera Erreserbaren bihotzean kokaturik  hegaztiez eta horien migrazioez gozatzeko museo bizia da. Iparraldetik  hegoalderantz joan-etorriko bidaian Urdaibaiko paduran babesa eta atsedena topatzen dute hegazti migratzaileek. Bisita biziki interresgarria, umeengan jakinmina pizteko aproposa.

minigida_urdaibai_hegaztiak

http://www.birdcenter.org/

Bertatik, hamaiketako txiki bat egin ondoren Gautegiz Arteagako gaztelurantz abiatu ginen. Aintzinako dorrea berregitea, gaur egun ikus dezakeguna, agindu zuten Napoleon IIIak eta bere emazteak, Eugenia de Montijok  Bizkaiko Batzar Nagusiek beraien semea (Eugenio Bonaparte) bizkaitar izendatu zutelako (1856. urtean).

Gaztelua inguratu eta, autobusa hartuta, Gernikara joan ginen. Bizkaiko Batzar Etxean sartu ahal izan genuen eta … irtetzeko unean norekin topo egin? Hau bai ezustekoa!

Ibon Uribe, Galdakaoko alkatea, Gudrun Mosler-Törnström Europar Kontseiluko Toki eta Lurralde Aginteen Kongresuko presidentearekin zegoen Gernikako Batzarretxean.

Urdaibai Bird Center, castillo de Arteaga y Casa de Juntas de Gernika.

El viernes pasado nos acercamos al Centro de Estudio de Aves Migratorias de Urdaibai. Situado en el corazón de la Reserva de la Biosfera es un museo vivo para conocer y disfrutar de las aves migratorias. En su largo viaje anual, devida y vuelta, de norte a sur estas aves encuentran en el humedal de Urdaibai protección y descanso.

Trás comer un pequeño bocadillo nos dirigimos caminando hacia el castillo de Arteaga. Napoleon III y Eugenia de Montijo, emperadores de Francia mandaron reconstruir antigua torre par celebrar que las Juntas Generales de Bizkaia habian nombrado a su hijo (Eugenio Bonaparte) bizkaino de origen.

 Desde el castillo nos acercamos a Gernika para visitar la Casa de Juntas. Allí pudimos visitar la sala principal y … cuando salíamos para ver el árbol de Gernika …¡vaya sorpresa!. Nos encontramos con Ibon Uribe, alcalde de Galdakao, que acompañaba a Gudrun Mosler-Törnström, la presidenta del CPLRE Congreso de Poderes Locales y Regionales de Europa en su visita a Gernika.

Gandasegiko abesbatzak saio bikaina Gernikan.

Estándar

Igandean, maitzaren 21 ean, Gernika-Lumoko Lizeo Antzokian ospatu zen Euskal Kantu Txapelketaren Bizkaiko finala. Aurreko astean Getxoko kanporaketan izan ondoren gure eskolako abesbatza final horretan partehartzera gonbidatua izan zen. Lau urtetik behin egiten den txapelketak Euskal kantagintza zabaltzea eta erakustaraztea du helburu. Halaber, kantatzeko zaletasuna piztea eta kantari berriak plazaratzea ere bilatzen du. Gure ikasleek saio bikaina egin zuten Gernikan eta hiru garaikur eskuratu zituzten: Kreazio lanarena ( “Ni naiz” kanta- Mikel Leibarrek, eskolako irakasleak, sortua), taldekakoa ( “Ni naiz” kanta) eta bikote gaztearena   (” Amets bat” kanta – Irune Azkuetak eta Naia Etxebarriak).

Euskal Kantu Txapelketa 2017

Oraindik jaio gabe nintzela / amatxoaren sabelean / ospitaleko bisita hartan /medikuak esatean: mutilbat izango duzu / abendu erdialdean / eskatu gabe ezarri zuten / nire rola gizartean.

Ni naiz  – Mikel Leibar

Amets bat izan nun / eztizko amets bat / zure besotan babesturik /maitasuna eskeiniz.

Alaitz eta Maider

Gandasegiko ikasleak “Bizkaidatz” literatura lehiaketan sariturik

Estándar

Nahia Aldamizetxebarriak eta Maitane Torradok, Gandasegiko 6. mailako ikasleek, ” Bizkaidatz” haur literatura lehiaketan lehenengo sariak jaso dituzte. Sariak, Bizkaiko Foru Aldundiak antolaturik, Bizkaiko haur eta gazteen artean literatura sormena sustatzea du helburu.

Bi idazlek   (euskaraz eta gazteleraz) idatzitako kontaketak abiapuntu izanik, pertsonaiak eta egoerak errespetatuz, istorioak garatzeko eta amaiera emateko erronkari egin behar zioten partehartzaileek. Behean duzun loturan klik eginez irakurri ahal izango duzu Xabier Olasoren ipuiaren hasiera: ‘Paul eta sorginkeria-liburua’ eta Nahiaren lana.

Nahiaren lana

Nahia Aldamizetxebarria y Maitane Torrado, alumnas de Gandasegi, han sido las ganadoras de la tercera edición del concurso literario Infantil  ‘Bizkaidatz Txikia’. Este premio organizado por la Diputación Foral, pretende impulsar y promocionar la creación literaria de las niñas, los niños y jóvenes de Bizkaia.

 Los/as participantes afrontaban  el reto de desarrollar y concluir, adaptándose a los personajes y a las situaciones planteadas, los relatos de los que dos escritores han elaborado las primeras páginas. Haciendo klik en el enlace podrás leer la propuesta de Laida Martínez Navarro: ‘El caso de sopapos y su banda de matones’ y el trabajo de Maitane.

 Maitaneren lana

 

 

Kopla zahar eta berriak abestu genituen batera.

Estándar

Zer Kultur Astea litzake kantaldirik gabekoa?. Ezin imaginatu!. Kantaldiak aukera ona eskeintzen digu kanta zahar eta berriekin gozatzeko. Josu ( bertsolaritza irakaslea) eta musikari bat (piano eta kitarra) emanaldiaren gidaria eta laguntzailea izan genituela saio ederra garatu genuen denon artean. Ehun ta hogei lagun baino gehiago, 5.eta 6. mailako ikasleak, elkartu ginen eskolako psikomotrizitate gelan, giro alai eta goxoan abesteko.

 

Elurrak joan direnean nire mendien artean / Eguzkia teloian atzekaldean da
Ateratzeko beldur da, beldur eszenikoa / Aspaldi antzeztu ez duen obra honetan

Izpi txiki txikiren bat agertuz doa gaurkoan/ Poztasun handi batek besarkatzen nau
Mesedez ozen esan negua joan egin dela / Nire arima hotzak ez du sinizten eta

Negua Joan da Ta .Zea Mays

 

 

Paristik gatozen artistak gara gu.

Estándar

Pianoa jotzen dugu eta kitarra ere. Dantzan ere badakigu eta … zuek?. Artista hauek ez dira Paristik etorri, Galdakoan bertan bizi dira. Gure ikaskideak dira, gurekin ari dira ikasten Gandasegin.

Kitarra joleak, pianistak, txirulariak, abeslariak, dantzariak … artista tropel handia daukagu eskolan. Ikusi, ondorengo bideotan, Kultur Astean izandako emanaldia.

Haur Hezkuntzako ikasleen aurrean jardun ondoren goiko eskolan “bolo” bat zuten gure artistek. Intrumentuak harturik gorantza etorri ziren. Psikomotrizitate gelan lehenengo eta bigarren zikloko ikasleak zain zituzten.

Lau teilatu gainian / ilargia erdian eta zu / goruntz begira,
zure keia eskuetan / putzara batekin… putz!
Neregana etorriko da /ta berriz izango gara /zoriontsu
edozein herriko jaixetan.

Egun da Santi Mamiña / benetan egun samiña.
Goiko zeruan gorde dezala /luzaro neure arima.                                                                  Eta … Atletik-en himnoa abestu ondoren jailadia bere amaiera heldu zela uste genuenean… kapela buruan, bostgarren mailako dantzariak agertu ziren.

Zelai errean: Irakasleak garaile!

Estándar

Ikasleak gogotsu aritu arren irakasleek  irabazi zuten “zelai errea” partidatan. Balorazioa labur laburrean: ikasleak: gogoa; irakasleak: profesionaltasuna; arbitroa: galduta ibili arren ez zuen eragin handirik izan emandako emaitzan. Kultur Asteko azken jarduera dugu ikasleak irakasleen kontrako partida. Aurten, bigarrenez, zelai errera jolastea erabaki zen. Seigarren mailako taldeetan kanporaketa bat egin ondoren gela bakoitzeko talde bat sailkatu zen irakasleen aurka jolasteko.  Irabazi ala galdu, lehia txanponaren bi aldeak ditugu. Garrantsitzua da oso galtzen eta irabazten ikastea. Bi kasuetan, emaitzaren gainetik, jokalarien arteko kiroltasuna nagusitu behar da. Denek, logikoa denez, irabazteko ahalegina egingo dugu bainan lehian ari garenez beste taldeak ere irabazteko aukera duela onartu behar dugu. Lehia bukatu ondoren bostekoa eman eta denak lagun.

Zelai errea: profesores/as 3 – Alumnos/as 0

A pesar de que los equipos de sexto pusieron mucho ánimo y jugaron bien el profesorado se impuso en los tres partidos de “Campo quemao”. Con esta actividad habitual, juego entre alumnos y profesores, se pone fin a la Semana Cultural. Tras una fase de clasificación un equipo de cada clase accedió a jugar contra el profesorado. Ganar y perder son las dos caras de la competición. Aprender a ganar y, sobre todo, a perder con deportividad es muy importante y un indice de madurez. Todas y todos jugamos para ganar pero hemos de aceptar que el otro equipo tiene el mismo objetivo. Acabado el partido nos damos la mano, nos felicitamos mutuamente y otra vez será.

Basauriko Mahai-tenis kluba eskolara etorri zitzaigun.

Estándar

Aurten “mahai-tenisa” kirola praktikatzen hasi gara eskolan. Guraso elkartearen bitartez bi mahai eskuratzeko aukera izan dugu eta jolasteari ekin diogu gorputz hezkuntzako saioetan, atsedenaldietan eta denbora librean. Hobeto jolasteko gogoa, zaletasuna sortzen ari da gure neska mutilen artean. Hori dela eta, bultzakada bat eman nahian, Basauriko Mahai Tenisa klubako lagunekin harremanetan jarri ginen eta Kultur Astean gurekin izan ditugu. Kirol horren ezaugarriak eta oinarrizko arauak ezagutzeko aukera izan dute gure ikasleek lagun on hauen eskutik. Eskerrik asko.

El Club de Tenis de Mesa de Basauri ha participado en nuestra Semana Cultural realizando tres sesiones de animación sobre este deporte. Nuestros alumnos y alumnas han podido conocer, de primera mano, las características y las reglas básicas del tenis de mesa.

Jolasa: ikasteko, gozatzeko eta lagunak egiteko bide.

Estándar

Jolasa umeen jarduera naturalena da. Kultur Astean, ohi denez, jolasari tarte garrantzitsu bat eman diogu. Lehenengo mailatik bostgarren mailara saio bana egin dugu. Txirrinak jo eta hirurogei ta hamar neska mutil baino gehiago, talde txikietan antolaturik, jolas txoko batetik bestera aritu izan dira atsedenik gabe.

Herri jolasak, kale jolasak, ekarri ditugu saio horietara. Betiko jolasak ditugu (gaurko materialaz moldaturik) guk, oraingo helduak, txikiak ginela gure lagunekaz herriko plazatan edo espazio libretan praktikatzen genituenak. Ezer gutxi behar genuen jolasteko. Kutxa bat eta soka bat … horra hor “gurdi bat”, orga lasterketak abian ziren nekatu arte. Dantza, trukemeak, iturriak, sokak, zankuak, punteria jolasak, … ordu bete luze gelditu barik!

Jugando aprendemos, nos divertimos, hacemos amigos y amigas.

El juego es la actividad más natural de la infancia. En nuestra Semana Cultural, como es natural, le hemos dado el lugar y el tiempo que se merece. Por niveles, de primero a quinto, hemos organizado sesiones de juego.

En esta Semana Cultural hemos organizado una sesión de juegos populares. Los juegos de calle, a los que los adultos de ahora jugábamos cuando eramos pequeños. Nos juntábamos en la plaza o en los espacios libres del pueblo y con muy poquitas cosas organizábamos los juegos. Una caja, una cuerda … y ya teníamos una carreta para hacer carreras.

Akuarela tailerra Marene Lasagabasterren eskutik.

Estándar

Kultur Astearen programaren barruan 5. eta 6. mailako ikasleek aukera ederra izan dute akuarela mundua ezagutzeko Marene Lasagabasterren eskutik. Marene, Gandasegiko irakasle izateaz gain akuarelista da.Tailer didaktiko horretan akuarelaren hastapenak azaldu zituen Marenek eta ikasleek, behean duzuen “kantauri itsasoa” margolanaren prozesua zuzenean ikusi ahal izan zuten.

Kantauri itsasoa. Marene Lasagabaster.

Dentro del programa de la Semana Cultural de 2017 nuestro alumnado de quinto y sexto nivel tuvo la oportunidad de acercarse al apasionante mundo de la acuarela de la mano de Marene Lasagabaster. Marene es acuarelista y profesora del Colegio Gandasegi. En este taller didáctico Marene nos explicó los fundamentos básicos de la acurela y pudimos ver, en directo, el proceso de creacción de la obra: “Kantauri itsasoa”.

Akuarela

Pigmentoa goma arabiarrarekin aglutinatzen da disolbatzailea ura izanez. Gardentasun efektua bada akuarelaren elementurik garratsitzuena eta margozterakoan urak egiten dituen efektuak kontutan hartu behar ditugu. Margozteko, akuarela papera erabili behar da. Akuarela oso teknika berezia da. Akriliko edo oleo teknikan margoztu ondoren,  zuzendu ahal dugu, Akuareletan, berriz, bertatik bertara egin behar da lan, eta damutasunik gabe, ez baitago zuzenketarako aukerarik. Saio honetan, gure ikasleek nola erabiltzen den teknika ikasi dute materialak aztertzen eta nola egiten den prozesua kontutan hartuz.

Marene

Gandasegiko artistak txikien aurrean.

Estándar

“debalde festa preparatzen det gogua dedan orduan”.

Festa prestatzeko dirua behar dela diote. Bai, holan izaten da gehienetan. Baina, gogua izanez gero milaka gauza egin ahal dira gure esku dauzkagun baliabideekin. Horrela egin diogu aurre aurtengo Kultur Asteari. Programa ederra prestau duguna: jolas eta kirol saioak, ipuin kontalariak ea idazleak eskolan, kantaldia, tailerrak, eskulanen erakusketa eta … gure artisten emanaldiak.

Gandasegin artistak baditugu: musikariak, abeslariak eta dantzariak. Tropela elkartuta Egiatik Gandasegi eskolara jeitsi ziren, pasa den ostiralean, txikien aurrean aritzeko. kitarra joleak, txirulariak, abeslariak, piano joleak, dantzariak … denak gogotsu aritu ziren artistak direla erakutziz.Hona hemen emanaldi horren erreportaia.

Etxeko hondakin organikoak ongarri bihurtu.

Estándar

Zizareak lanean ongarria sortzen

Gaur, neska bat etorri zaigu gelara Bermi konpostagailuari buruz informazioa ematera. Lehenik Microsoft office batera sartu eta bertan soberako janaria nola konpostera pasatu erakutsi digu. Nahiko atal zeuden janaria konpostatzeko: beheko zatian ura, hurrengo atalean janaria zenbait zizarerekin (janaria poliki-poliki jan eta konposaketara iristeko), gorago janaria eta zizare gutxi batzuk eta azkenik tapa moduko bat, zizareei ez baitzaie eguzkia eta argia gustatzen. Uraren eta taparen kutxa zabaletan izan ezik zuloak zeuden, zizareak bertatik pasatzeko. Geroago, kutxa zabal batzuk banatu eta konposta zizareekin bota zuen bertara. Noski, ez ditugu zizareak eskuarekin ikutu, neskak eman dizkigun eskularru batzuekin baizik.

Gelakide gutxi batzuk ez dute konposta ikutu nahi izan, nazka ematen zielako baina argi eta garbi ikusi ahal ziren zizareen arrautzak. Jolas batera ere egin dugu taldeka: zizareen hamar arrautz aurkitu behar ziren.
Azkenik, jolaserako erabilitako kutxa zabalak hartu eta bertan gure konpost ontzia egin dugu. Lehen kontatutako modu berean: lehenengo kutxan ura, bigarrenean janaria zizareekin, hirrugarrenean janaria zizare gutxirekin eta azkenik tapa.
EGIA ESAN, NAHIKO INTERESGARRIA IZAN DA (NIRETZAT GUTXIENEZ) ETA ASKO IKASI DUGULA USTE  DUT (Ione, 6.C)

Ibaizabal saskibaloi taldekoekin olgetan.

Estándar

Ostegunean, goizean goiz, Galdakaoko saskibaloi taldeko bost kide etorri ziren eskolara. Saskibaloirako zaletasun handia dago gure herrian eta horren fruitua “IBAIZABAL” kluba da. Aurten nesken taldeak denboraldi oso ona egin du eta lehenengo mailara igotzeko kanporaketan parte hartzeko urrats batera gelditu da.

Handiak, indartsu eta trebeak dira sakibaloiko jokalariak baina haiek ere umeak izan dira. Txikiak zirela saskibaloian jolasteko aukera izan zuten eta, urteak joan urteak etorri, goi mailan jolastera iritsi dira. Egun, eskolan dauden neska mutilen artean etorkizuneko jokalaririk izango ditugu?. Auskalo !. Umetan olgatzea, ondo pasatzea, dugu helburu nagusia. Gerokoa, gerorako. Zer ondo izan ginen Ibaizabal taldeko lagunekin. Eskerrik asko gugana etortzeagatik!

Nagusiak eta txikiak elkarrekin olgetan.

Estándar

Jolasa haurren jarduera naturaleena da, ikasteko eta Mundua ezagutzeko baliabide ezin hobea. Nork bere burua, gorputza, gaitasun fisikoak eta abileziak ezagutzeko eta hobetzeko aukera eskaintzen digu jolasak. Ezer gutxi behar da jolasten hasteko: gogoak eta … lagunak. Lehen, herrietako eta auzoetako plaza edo espazio irekietan, adin guztietako umeak elkartzen ziren jolasteko. Txikiek nagusiengandik kale jolasak, herri jolasak, ikasten zituzten, elkarrekin aritzeko ez zegoen adin mugarik izaten. Aintzinako ohiturak gogoan, gure eskolako nagusiak txikiekin jolastera jeitsi ziren astearte arratsaldean. Txokor bilketa, zaku lasterketak, zankuetan ibili, soka saltoka, Pondas ( boloen jolasa), kontrabandisten karrerak eta sokatiran aritu ziren ordu “labur” batez.

Elkarrekin jostatuz, elkarrekin gozatuz!

Apirila, liburuen hila ! ¡Abril, el mes de los libros!

Estándar

Apirilaren 2an, Hans Christian Andersen danimarkar idazlearen omenez, Haur Liburuaren Nazioarteko Eguna ospatzen da Mundu osoan. Urtero haur eta Gazteen Liburuen Elkarteak herrialde bat aukeratzen du egunaren babeslea izateko. Honek bere herrialdeko idazle bat eta ilustratzaile ezagun bat hautatzen ditu mundu osoko haurrei bidaltzen zaien mezua eta kartela egin dezaten. Aurtengo mezua  Sergey Makhotin errusiar idazleak idatzi du eta kartela  Mikhail Fedorov marrazkigileak.

 El día 2 de abril, en memoria del escritor danés Hans Christian Andersen, se celebra el Día Internacional del Libro Infantil. Cada año se elige a un país y este selecciona a un escritor/a y a un  ilustrador/a  para que elaboren el mensaje y el cartel que se distribuye por todo el mundo.El mensaje de este año es del escritor ruso Sergey Makhotin y el cartel del dibujante Mikhail Fedorov.

Hazi gaitezen liburuekin

Haurtzaroaren hasieran maite nuen etxeak eraikitzea bloke eta mota guztietako jostailuak erabiliz.Teilatuaren ordez, sarri erabiltzen nuen haurrentzako liburu irudiztatu bat. Ametsetan etxeraino igotzen nintzen, pospolo kaxaz egindako ohean etzan eta hodeietara edo zeru izartsura begira egoten nintzen, betiere gogokoen nuen ilustrazioaren arabera egoten zen.

Crezcamos con los libros

En mi más tierna infancia me gustaba construir casitas con bloques y todo tipo de juguetes, solía usar como tejado libros infantiles ilustrados; en sueños, subía hasta el interior la casa, me acostaba en la cama hecha con cajas de cerillas y contemplaba las nubes o el cielo estrellado, todo dependía de la imagen que más me gustase.

Mezu osoa irakurtzeko egin klik ondorengo loturan: Haur Nazioarteko Liburuaren eguna.

Basket Ibaizabal Saskibaloia Gandasegin: “Taldea da jokalaririk hoberena”.

Estándar

“Taldea, taldea”– erantzun zuten jokalariek eskolako ume batek “zein den jokalaririk hoberena” – galdetu zienean. Basket Ibaizabal Saskibaloia taldeko kideak izan ziren Gandasegi eskolan, atzo, 6. mailako ikasleekin berbetan.

Koordinatzaileak (Ibon Lopez de Letona) , entrenatzaileek (Estitxu Ibarretxe eta Aritz Duro ) eta sei jokalarik( Achiri Ade- Estatu Batuetakoa-, Berta Dalmau- Kataluniakoa-, Claudia Aponte- Paraguaikoa-,Araia Peña- Gernikakoa-, Ainara Ramasco eta Miren Aguirregoikoa, Galdakaoztarrak), solasaldi goxoan taldearen berri eman ziguten. “Kiroletan, bizitzan bezala,  helburuak lortzeko ahalegindu behar gara. Talde kiroletan, talde lana egin behar da. Denok batera jo behar dugu helburuak lortzeko. Gure lehenengo helburua ondo jokatzea zen. Hori lortuta, gorago jotzeko unea heldu da”.

Nork bere burua aurkeztu eta bakoitzaren ibilbidea  ( non jaio, zein herritan eta taldetan jokatu, …) ezagutzeko aukera izan genuen. Emakume kirolari profesionalen bizi modua: ikasketak, lana eta kirola aldi berean egitearen zailtasunak; etxetik kanpora joan behar izatea, elkarrekin bizi izatea … horretaz guzti horretaz mintzo zuten Ibaizabalekoek.

Egun Galdakaoko taldea bigarren mailan dago eta pasa den larunbateko partida irabazi ondoren Katalunian jokatuko behar izango du asteburu honetan “Joventut les Corts” taldearen aurka. Irabaztekotan  Play off-eko ligan sartuko dira. Liga horretan zortzi talde izango dira bi taldetan antolaturik. Talde bakoitzeko lehenengo biek azken kanporaketa jokatuko dute irabazleak lehenengo mailara igoko delarik.

Tipi-tapa, tipi-tapa … abian da 20. KORRIKA.

Estándar

Bat, izan bat, egin bat. / Bat zuk eta bat nik, denok bat / bat eta batzuk gara / hona -hara / euskara bat, mundu bat.

Atzo, arratsaldeko 5 etan, martxan jarri zen Otxandion 20. Korrika. Hamar egunez, gelditu gabe, euskararen aldeko lasterketa erraldoia Euskal Herriko geografia zeharkatuko du. 2.500 kilometro egin ondoren  Irunean bukatuko da apirilaren 9 an. Galdakaotik apirilaren 7an igaroko da arratsaldeko 4 rak aldera.

 

…bidera atera gara, mundura atera gara, herriz herri igarako gara! Egin bat, kantazazu gurekin, egin bat euskararen alde!

http://www.korrika.eus/

Julene andereñoari agur beroa.

Estándar

Azkenean heldu zitzaion erretiro hartzeko unea gure Julene maiteari. Gandasegi Eskolan bere lankide izan garenok elkartu ginen, pasa den astean, merezi zuen moduan ospatzeko. Alai eta gazte agertu zitzaigun Julene eta, nola ez, erabat unkiturik bere omenez egindako bertsoa abestu egin genionean. Animo Julene! Maletak hartu eta Munduari bira bat, bi, hiru eman! Munduko bazter guztiak dituzu zain! Bidaia onak egin eta … ez ahaztu postalak guri igortzea.

Julene agerikoa / zugatik daukagun poza / inbidia dugula be / esateko ezin lotsa.

Bikote, ama, langile / zure etxeko ahotsa / ta irakaskuntzan ere / izan duzuna morrontza.

Lan nahiko egin duzu ta /orain behar duzu goza / liburu eta bertsoak / neurri luze edo motza / ondo pasatzeko ere / ia zaren hain zorrotza, / jaso ezazu bihotzez / zure lankideen aitortza.

                                            Egilea: Josu Telleria

                                                    Doinua: Habanera

Bertsoa pdf.an: Julene

Erriberako Mertatuan eta Euskal Museoan izan ginen.

Estándar

Pasa den ostiralean, martxoaren 3 an, 5.mailako ikasleak Bilbora joan  ziren Erriberako merkatua eta Euskal Museoa ezagutzera.

Egun, gure erosketa gehienak ( arraina, haragia, fruita eta barazkiak, …) herri guztietan, perretxiko lez, sortu diren “Supermerkatuetan” edo /eta denda txikietan egiten ditugu. Hainbat herritan, ordea, eta Bilboko Erriberakoa adibide ezin hobea dugu, bestelako merkatu edo “plaza” bizirik dauzkagu ondino.

Aintzinean Erriberako Merkatua dagoen lekua “plaza nagusia” izenez ezagutua izan zen. Bilbo inguruko baserritarrak eta merkatariak bertara hurbiltzen ziren eguneroko salerosketak egitera.

Urteak joan urteak etorri, saltokiak teilatupean jarri zituzten eta XIX. mendean eraikuntza metalikoa eraiki zen (lehenengo merkatua). Egungo merkatua Pedro Ispizua Arkitektoak disenatu zuen eta 1929.urteko abuztuaren 22an inaguratua izan zen.

Informazio gehiago nahi baldin baduzu egin klik ondorengo loturan: Erriberako merkatua.

Merkatutik, Bilbo Zaharraren barrena, Euskal Museora.

Erribera kalea gurutzatu ondoren Erronda kaletik Unamuno plazara abiatu ziren gure ikasleak. Plaza horretan Euskal Museoa daukagu.

Arkeologia eta Etnografia museoak zirenak 1923. urtean elkartu ziren egungo Euskal Museoa eratuz. Museoak Bizkaiko aintzinako aztarnak eta gure herriko bizimoduen bildumak batzen ditu.

Euskal Museoa

Gandasegiko kumetxoek inauteriak ospatu zituzten.

Estándar

Klin,Klan! Klin,Klan! euri tantak, euri tantak! Klin,Klan! Klin, klan! euri tantak  patioan! Txirimiri goxo eta alaiagaz hasi ziren aurtengo inauteriak Gandasegin. Bi urtetako neska-mutilek, euri tantaz jantzirik, Euskal Eurian bizi garela ekarri ziguten gogora.

Gure umetxoak handitan, zer izango dira? Auskalo! Denetarik izango dugu. Norberak bere bidea egin behar izango du eta zeregin horretan eskolak lagunduko dio. “Infiniturantz eta hurrunago ere!”– zioen Buzz Lighyear-ek, Toy story filmaren pertsonaiak. Guk ere ez dugu mugarik. Gure hiru urteko haurtxoen artean Marte bisitatuko duen astronauta dago, dudarik gabe. Gandasegitik izarretara!

Parrandatan, festatan musika ezinbestekoa dugu. Guk, Gandasegiko lau urteko neska mutilok, txaranga bat osatu dugu inauterietarako. “lau,lau,lau sardina bakalao txaranga”. Danborrak, turutak, saxofoiak prest! Zuzendaraiaren esanetara! Aurrera! “Anteron txamarrotia, Sinkerren bibotia. Haretxek ei dauko, ei dauko, preso tximinoia.

Wally famatua Gandasegira etorri omen da eta bost urtekoen artean ezkutatu egin da. Nor ote da? Ea gai zaren gure neska-mutilen artean aurkitzeko?. Ez da lan erreza izango. Denek Wally dirudite baina, ondo dakizun lez, bat baino ez da. Topau Wally!

Bideo guztiak Haur Hezkuntza blogean ikus ditzakezu, egin klik ondorengo loturan: 

https://gandasegihh.wordpress.com/

BOST MINUTUKO IKASTAROA: Erabilera okerrak V .

Estándar

Euskara hobetzen:ERABILERA OKERRAK V

Garaia nola adierazi?

60ko hamarkada esango dugu

60.eko hamarkada (garbi dago ez direla izan 60 hamarkada. Beraz, “hirurogeigarreneko hamarkada” ez da egokia).

60 hamarkada

Telefono zenbakiak nola eman?

Banan-banan ematea da egokiena: 943740267 (bederatzi-lau-hiru-zazpi-lau-zero-bi-sei-zazpi)

Zatikiak .Honela irakurtzen dira:

1/2 erdia ; 2/3 bi heren; 1/4 laurden  bat; 3/5 hiru bosten; 5/6 bost seiren; 4/9 lau bederatziren

Euskaltzaindiaren arauak errepasatzeko ariketa orokorrak, HEMEN

 

BOST MINUTUKO IKASTAROA

Euskararen Erabilera Sustatzeko Plana

Kultura eta Hizkuntza Politika Saila

*******

Artikulua

Badago espero ez duzunean epeltasuna ematen duen jendea. Udaberriko lehen eguzkia eskertzen duzun bezala eskertzen duzu zure bizitzan agertu izana, baina halako batean, abuztuko beroaren itolarria sentitzen hasten zara. Ihes egin nahiko zeniokeen jendea da, baina kosta egiten da. Bizitzeko beharrezkoak dituzula sinetsarazten dizute, eta hortxe estutzen zaituzte izerdi patsetan urtu arte, edo batek daki nondik ateratako indarrarekin haizea hartzera bidaltzen dituzun arte.

Eta haizea bezalako jendea ere badago: zorrotza, fina. Nahita ere, harrapatu ezingo genukeen jendea da. Gaur mendebaldetik etortzen dira, bihar iparraldetik, gaur epel, bihar indartsu, etzi fresko, eta gelditu egingo direla pentsatzen dugunean, joan egiten dira. Baina badaukate zerbait haizea bezalakoak diren pertsonek: beti etortzen dira behar duzunean, eta behar duzun moduan. Aurrera egiteko indarra behar duzunean, putz egiten dizute atzetik, eta azeleratuegi zoazenean, aurrean jartzen zaizkizu esku bat paparrean eta irribarrea ezpainetan.

Euria bezalako jendea ere bada. Etorri direla beti erakutsi behar dutenak. Joango zara haiengana aterkiarekin, anorakarekin, gomazko botekin, baina beti itzuliko zara etxera bustita, nekatuta, akituta. Euri jendeak euriak bezala hitz egiten die besteei: goitik behera begira. Eta inoiz ez dute hitz egiten behar duzun moduan: lasaitasuna behar baduzu, zaparrada betean hasten dira, eta gerra behar baduzu, ganora gabeko lanbroaren antza hartzen dute. Kontua da beraiek izatea beti egoera bustitzen dutenak.

Baina bada elur jendea ere. Dotorea. Zaratarik atera gabe iristen dira, eta inor konturatzerako, ingurua edertzen dute. Norbera baino goragotik etorrita ere, badakite lurrean arrastoa uzten. Urtu eta joan egiten da elur-jendea, zaratarik atera gabe. Eta doazenean, konturatzen zara, elurrak lurrari bezala, gaitz guztiak eraman dizkizutela hara nonbaitera.

Elur jendea

Onintza Enbeita

 

Aizkorri

Bost minutuko ikastaroa: Erabiliera okerrak lV.

Estándar

Euskara hobetzen:ERABILERA OKERRAK IV

  • Euskaraz egokiak ez diren hainbat egitura aztertuko ditugu gaur:

Isabel, nerbiosa al zaude?              Isabel, nerbioso (urduri) al zaude?

Musika klasika gustatzen zait.         Musika klasikoa gustatzen zait.

Perpaus erlatiba da hori.               Perpaus erlatiboa da hori.

  • Nagusien forma ez da egokia, nagusi bera soilik gorena baita.

 Mikel da anaia nagusiena.                  Mikel da anaia nagusia.

  • Oso graduatzailaren balioa –egi atzizkiaren bidez ematen da, eta oso desegokia da hori euskaraz:

Ez naiz trebeegia.                    Ez naiz oso trebea.

Ez da azkarregia.                     Ez da oso azkarra.

  • Gehiegi aditzondoarekin ere gauza bera gertatzen da:

Ez dut gehiegi ulertu.                              Ez dut asko ulertu.

Margolan hori ez dut gehiegi atsegin.        Margolan hori ez dut asko atsegin.

Euskaltzaindiaren arauak errepasatzeko ariketa orokorrak, HEMEN

*******

Iritzia

Ikasi nuen gazteleraz. Egin ere egin dut askotan. Askotan beharturik; hobetsita zenbait aldiz. Baina neure buruari ez diot inoiz erdaraz egin. Horregatik miresten ditut hainbeste ahalegindu, ikasi, jardun… eta egun batean krak!, eteteko gai direnak, euren baitarako «qué bien estoy» esatetik «ederki nago ba!» esatera jauzi egin dutenak. Bejondeiela.

Neureartekoa

Andoni Egaña

Durangoko Azoka

BOST MINUTUKO IKASTAROA: Erabilera okerrak III.

Estándar

Euskara hobetzen: ERABILERA OKERRAK III

-14 urte DITUT ala 14 urte DUT?

Zenbatzaile zehaztuekin, aditza pluralean emango dugu:

14 urte ditut             14 urte dut

30  xipiroi harrapatu genituen     30 txipiroi harrapatu genuen

-Orduak esatean gaizki erabiltzen ditugunak, hauek dira, besteak beste:

Hiruak dira    Hirurak dira

Lauak dira     Laurak dira  (Beste zenbaki guztiekin r gabe: zortziak, zazpiak)

-t´erdi  esapidea ez da egokia:

zortzi t´erdiak dira             zortzi eta erdiak dira

-Zifrak ematean:

Lau digitu erabili.

Deklinatzen direnean:

–      orduei plurala: 15:00etan (ordu osoak direnean).

–      minutuei singularra: 15:03an, 15:15ean, 15:30ean(baita laurdenak eta erdiak direnean ere; minutuei begiratzen diegu).

Euskaltzaindiaren arauak errepasatzeko ariketa orokorrak, HEMEN

*******

Iritzia

Igandean Euskararen Nazioarteko eguna da. Txoko honetan egunero da euskararen eguna, eta gaur ere saiatuko gara euskaraz bizitzen.

Euskararen erabilerarekin kritiko agertzen zaigu Arantza San Sebastian. Egun aproposa da horretaz gogoeta egiteko.

Zenbat maite dugun euskara!

Zein polita den gure herria, zein ederrak baso eta zelaiak, zein goxoa gure hizkuntza, biraorik gabea, zenbait maite dugun euskara, hain zaharra. Horregatik blogaren izena, seme-alabena bezala, euskaraz jarri dugu, “Hitzez”, “Hautatzen” eta abarrekin oso pozik eta lasai geratu gara. Gure etxe asko ere holakoak dira, “Gure Nahia”, “Ene Gogoa”, “Gure Kabia”, “Ene Txokoa”…

Atea zeharkatu, eta Madrilen egongo bazina bezala, aizu!

*******

Zer da euskaraldia? (Klikatu irudian)