Gandasegiko ikasleak 2017 ko perretxiko lehiaketaren txapeldunak.

Estándar

Poz pozik, nola ez! Hilaren bostean, Galdakaoko Mikologia Jardunaldietan, egin zen haurrentzako lehiaketaren lehenengo saria eskuratu zuten gure ikasleek. Zorionak!

Anuncios

Haurren Eskubideen Nazioarteko eguna… gaur da!

Estándar

1989ko azaroaren 20an Nazio Batuen Batzar Nagusiak Umeen* Eskubideei buruzko Hitzarmenaren testua onartu zuen, eta hurrengo urtean sartu zen indarrean.

Bertan, mundo osoko neska-mutilen eskubideen zerrenda deskribatzeaz gain, umeen garapenerako etapetan euren ongizatea bermatzeko arauak ezarri ziren. Gaur egun, Eskubideen Nazioarteko Trataturik berretsiena da munduan, herrialde bi baino ez baitira geratzen hori berresteko.

Hitzarmenak umeei buruzko ikuspuntu berri bat ematen du. Umeak jada ez dira gurasoen jabetzakoak, ez karitateko obra baten onuradun babesgabeak. Gizakiak dira, eta euren eskubideak dituzte. Hitzarmenaren ikuspuntutik begiratuta, umea pertsona da, eta familiako eta komunitateko kidea, eskubide eta erantzukizunekin.

Hitzarmena pdf

El 20 de noviembre de 1989 la Asamblea General de Naciones Unidas aprobó el texto de la Convención sobre los Derechos del Niño*, que entraría en vigor el año siguiente.

La Convención describe la gama de derechos que tiene la infancia en todas partes, y establece normas básicas para su bienestar en diferentes etapas de su desarrollo. En la actualidad, es el Tratado Internacional de Derechos que más respaldo ha tenido en el mundo. Sólo dos países no lo han ratificado aún.

La Convención refleja una nueva perspectiva sobre la infancia. Niñas y niños ya no se consideran propiedad de sus padres, ni beneficiarios indefensos de una obra de caridad, sino individuos y miembros de una familia y una comunidad con derechos y responsabilidades.

Haurren eskubideei buruzko hitzarmena/La Convención de los derechos de la infancia

Emakumeen aurkako indarkeriari ez / No a la violencia contra las mujeres.

Estándar

Emakumeen kontrako indarkeriaren aurkako Nazioarteko Eguna badatorrela eta, hemen duzue emakumeen kontrako indarkeriaren aurkako sinboloa deskargatzeko aukera, puntu lila (sakatu hemen irudia deskargatzeko). Sinbolo hau publikoki erakusteak berarekin dakar emakume eta gizonen arteko berdintasun eza oinarri duen era honetako indarkeriaren kontrako konpromiso aktiboa. Hilabete honetan zehar honen erabilera egin dezazuen eskatzen dizuegu, irudi hau publikoa egitea zuen mezuetan, zuen webguneetan, sare sozialetan, egoitzetan, eskutitzetan, eta bururatzen zaizuen leku guztietan.

EMAKUNDE

Emakumearen Euskal Erakundea /Instituto Vasco de la Mujer

Con motivo del próximo 25 de noviembre, Día Internacional contra la Violencia hacia las Mujeres, ponemos a vuestra disposición la imagen del punto lila, símbolo del rechazo a la violencia contra las mujeres (podéis descargar la imagen aquí). Mostrar este símbolo públicamente implica un compromiso activo contra este tipo de violencia cuyo origen se encuentra en la desigualdad entre mujeres y hombres. Os pedimos que durante este mes hagáis uso del punto lila, mostrándolo, por ejemplo, en los pies de firma de vuestros correos, en vuestras cartas, en vuestras instalaciones, en vuestra web, en las redes sociales y en los lugares que consideréis oportuno.

EMAKUNDE

Emakumearen Euskal Erakundea /Instituto Vasco de la Mujer

Euskara edan nahi dugu iturri berrian.

Estándar

Badator, badator euskararen eguna. Bi aste baino ez dira falta abenduaren 3rako. Igandea denez eskolan astelehenean ospatuko dugu. Aurreko urteotan bezala Gandasegiko patioan elkartuko gara abesteko. Hauek dira abestuko ditugun kantak:

Ahoa bizi,belarriak prest

EUSKARA UDALEAN
EUSKARA HERRIAN
EUSKARAZ HARTZEN
DUGU
TA EUSKARAZ EMAN
EUSKARA EDAN
GENUEN
AMAREN TITIAN
EUSKARA EDAN NAHI DUGU ITURRI BERRIAN !!
EUSKARA EDAN NAHI DUGU ITURRI BERRIAN !!

Behin betiko … Euskaraz nahi dugu bizi !

Artxandara igo ginen gure eskualdea ezagutzera.

Estándar

Aupa “eskola egunez egun” blogearen lagunak!

Lugarren mailako  neska-mutilak gara.Txanelako lehenengo gaia  “GURE ESKUALDEA” bukatu berria dugu. Lan mordua egin dugu eskolan baña danetatik onena, gaia bukaturik, egin dugun  irteera izan da.

Gure eskualdea ezagutzeko eta ikasteko asmotan Artxandara abiatu giñen, bertan ibilbide laburtxo bat egin genuen Gangureneko tontorrera, bertatik gure eskualdearekin lotuta dauden herri pilo bat ikusi genituen.

Jeitzi giñinean beheko landan sorpresatxo bat izan genuen, “altxorraren bila” jokoa zegoen prestaturik. Oso ondo pasatu genuen.

Hamaiketako jateko ere tarte bat hartu genuen eta ostean irakasleak libreki jolasteko aukera eman ziguten.

 

BizkaIdatz literatur saria / Concurso literario BizkaIdatz.

Estándar

Heldu zaigu Haur eta Gazteen literatura sari honen deialdia. Gogoan izan aurreko edizinoan gure ikasle ohiek, Maitane Torradok eta Nahia Aldamizetxebarriak, lehenengo sariak eskuratu zituztela. Beheko loturetan lehiaketaren oinarriak eta proposatutako istorioak dauzkazu. Animatu parte hartzen!

Oinarriak-istorioak- eskabidea / Bases – relatos – solicitud

Nos ha llegado la convocatoria del Premio Literario infantil y juvenil BizkaIdatz. Hemos de recordar que  nuestras ex-alumnas, Maitane Torrado y Naia Aldamizetxebarria, fueron las ganadoras  de la anterior edición. En el enlace sobre estas líneas podrás encontrar las bases, relatos propuestos y la solicitud para participar. Animo!

Maddalen Arzalluz, Doraemon eta Puigdemont.

Estándar

Bertsolaritzan, seigarren mailan, jarraipen berezia egiten ari gatzaizkio Euskal Herriko Bertsolari Txapelketari, eta Irungo saioan, Maialen Lujanbioren bertsoak liluragarriak eta puntuazio altuena lortu zituztenak izan baziren ere, gure ikasleentzat Maddalen Arzalluzek Doraemon marrazki bizidunaren doinuaz abestutako agurra izan da arrakasta handiena lortu duena. Gela osoak kantari jarri ditu.

Bertsolaritza irakaslea

Ikusi eta entzun hemen.

Bertsolaritza atsegin zaizu? Sartu Web orrialde honetan:

https://bertsoa.eus/

 

 

Perretxiko bila joan … otareak erdi-hutsik ekarri.

Estándar

Udazken honetako eguraldia ez dugu perretxikozaleen laguna izan. Ez ohiko beroak, euri ezak, hego haize egun ugariek lurraren lehortasuna eragin dute eta, beraz, perretxikoak hasteko baldintza eskasak.

Azaroaren hasieran, ohi den moduan, perretxikotan joateko eguna izaten da Galdakaon. Egun hauetan, Peña Santa Cruz elkarteak antolatuta, Jardunaldi Mikologikoak ospatzen dira herri honetan. 50. urteurrena , aurtengoa! Larunbatean, goizeko zortzi eta erdietan, 100.en bat lagun elkartu ziren Gurutzeko plazan perretxiko bila joateko . Otareak eskuan, umeak eta helduak, autobusera igo ziren Sarriara (Gorbeialdera) abiatzeko. Bertara helduta umeak,nagusiek ondo lagunduta, pinudi eta hariztiaren barrena barreiatu ziren ziza bila. Ilusioz, gogoz, aritu ziren ezer topatzeko aukera haundirik ez izan arren.

Bilaketa lana egin ondoren antolatzaileek prestatutako hamaiketako goxoa jateko aukera izan zuten partehartzaile guztiek. Bestealdetik, Sarriako parketxea, Gorbeiako parke naturala ezagutzeko gunea, bisitatu ahal izan zuten.

El Otoño es la estación de los/as aficionados/as a los hongos y setas. La sequedad del suelo determinada por la falta de lluvia, las altas temperaturas, los días de viento sur de estos últimos meses  nos anuncian una pobre estación setera.

Se celebran estos días las jornadas Micológicas de Galdakao. Organizadas por la sociedad “Peña Santa Cruz”, este año, llegan a su 50 ª edición. El sábado, como es costumbre, se realizó la tradicional salida para recoger “perretxikos”. A las 8:30 de la mañana unas 100 personas, peques y mayores, se reunieron en la plaza de La Cruz para participar en esta excursión. Con la cesta en la mano subieron a los autobuses para acercarse a Sarria (Parque Natural del Gorbea).Una vez allí los/as peques, organizados en grupos, y bien acompañados por adultos se adentraron en el bosque en busca de setas. Como sabéis el objetivo de este concurso es el conseguir el mayor número de especies.

Tras la búsqueda pudieron degustar el sabroso “hamaiketako” preparado por la organización. Por otro lado también pudieron visitar el Centro de Interpretación del Parque Natural del Gorbea.

Bizkaiko Jardunaldi Mikologikoak / Jornadas Micológicas de Bizkaia.

Estándar

“Peña Santa Cruz” elkarteak antolaturik ospatuko dira,Galdakaon, Bizkaiko Jardunaldi Mikologikoak. Aurten, aipatutako elkatearen 50. urteurrena da. Hori dela eta inoiz baino egitarau osatuagoa aurkeztu dute egun hauetarako: zuzeneko sukaldaritza, lehiaketa gastronomiko, mikologiaz solasaldi eta mahai-ingurua, ohiko txangoa perretxiko bila, perretxiko erakusketa eta argazki erakusketa.

Galdakaon betidanik egon den mikologiarekiko zaletasuna bideratu gurean horren gogotsu hasi zen ekimenak 50 urte bete ditu,… badira urteak gero! 50 urte dela, perretxikozale talde batek erakutsi nahi izan zuen, “Peña Santa Cruz” elkartea bazela kartetan olgatzeko eta barikuetan lapiko inguruan elkartzen zen lagunartea baino askoz gehiago.

Apal-apalik abiatu zen perretxiko-lehiaketa eta … gaur egun, 50 urte geroago, Galdakao erreferentzia da mikologiaren munduan, 1956.urtean ekimena hasi zuten haiei esker.

Organizadas por la Sociedad “Peña Santa Cruz” se celebran estos días en Galdakao las Jornadas Micológicas de Bizkaia. Este año se cumple el 50 aniversario de esta sociedad y, por ello, han presentado un completo programa de actos: cocina en directo, concurso gastronómico, charla-coloquio sobre micología, la tradicional excursión micológica, Exposición micológica, exposición de fotos históricas.

50 años son muchos años para algo que empezó con enormes ganas de canalizar la afición que existe en Galdakao por la micología.. hace 50 años, un grupo de entusiastas quiso demostrar que la “Peña Santa Cruz” era algo más que un “Txoko”, donde se jugaba a las cartas y donde el personal se reunía, los viernes, alrededor de humeantes cazuelas.

Tímidamente empezó el concurso de setas, y con los años, fue tomando cuerpo. Hoy en día, gracias a esas personas que tomaron la iniciativa en el año 1956, Galdakao es una referencia en el mundo de la Micología

 

 

“Eppur si muove” / Hala ta guztiz ere mugitzen da.

Estándar

“Eppur si muove” esan omen zuen Galileo Galilei astromoak bere teoria ezeztatzera behartua izan zenean. Euriak egin du harrez gero eta Mundua biraka eta bidaian dabil eten gabe.

Zeruari, izarrei, begira dabil gizakia Unibertso ulertu nahian. Nondik gatozen, nora goazen … zergatik hau, zergaitik  bestea?. Hainbat galderen erantzuna topau egin ditu, beste hainbatena airean dabiltz ondino.

Unibertsoak ez du mugarik, esistitzen den guztia da. Astro guztien multzoa eta multzo horrek betetzen duen espazioa da.

Informazio bila abiatu ziren  bostgarren mailako ikasleak Durangoko Astronomia Gelara. Gogoz, jakinminez, aritu ziren bertoko ardunari galderak egiten eta haren erantzunak entzuten. Bisita interesgarria benetan!. Eskolara bueltatu ondoren hortxe ditugu lan eta lan . Bisitatu haien blogak, ezkerraldean dauzkazu loturak, eta ikusi egin dituzten lanak.

 

” y, sin embargo se mueve” dicen que dijo el sabio  Galileo Galilei después de ser obligado a negar su teoría heliocéntrica. Ha llovido mucho desde entonces y el Mundo, La Tierra, sigue dando vueltas y viajando alrededor del Sol.

A lo largo de la historia el ser humano ha mirado al Cielo y a las Estrellas con el ánimo de entender el Universo. De dónde venimos, a dónde vamos,…, por qué esto ó por qué lo otro. Hemos encontrado la respuesta a muchas preguntas  pero otras muchas siguen en el aire.

El Universo es todo lo que existe, no tiene límites. El conjunto de todos los astros y el espacio que ocupan conforma el Universo.

Con ganas de conocer, de saber, nuestros alumnos y alumnas de quinto nivel se acercaron al Aula de Astronomía de Durango. Allí de la mano de su responsable, sin despegar los pies del suelo, realizaron un pequeño ” viaje espacial” por el conocimiento. De vuelta a la Escuela, aquí los tenemos trabajando y aprendiendo. ¿Quieres ver sus trabajos?. ¡Visita sus Blogs!. En la parte izquierda están los enlaces.

Bostgarren mailakoen blogak martxan …

Estándar

Resultado de imagen de buhos dibujosIndartsu, gogotsu, hasi gara kurtsoa. Aste bat eskolan eta martxan dira, dagoenekoz, bostgarren mailakoen blogak. Bertan, gure ikasleek, urratsez urrats ikasturtean zehar egingo duten ibilbide luzea islatuko dute. “Eskolaegunezegun” blogak ongietorria eman nahi dizue.Bidaia ona izan! Alboko barran blog horietan sartzeko bideak dituzue.

Oporrak bukatuta, berriro eskolara!

Estándar

Azken egunotan gurasoak, irakasleak eta umeak ere egutegiari begira izan gara. Zenbat egun falta eskolara itzultzeko?. Zazpi, sei, bost,…, hiru, bi, bat. Irailaren zazpia heldu zitzaigun, azkenean. Lehen eskola eguna. Haurrek, nagusiak bakarrik, txikiak gurasoek lagunduta, eskolarako bidea hartu zuten. Hamaikak aldera eskolako ate aurrean zeuden denak. 700 .en bat ikasle daukagu eskolan, 300.en bat Gandasegiko egoitzan (Haurreskolan) eta 400 Egian (Lehen Hezkuntzan).

Urduritasuna eta poza igertzen zen ume eta gurasoen artean. Lehen eguneko kontuak: eskola, talde, irakasle, lagun berriak. 2017ko ikasturtea hasi da!. Udazkena ate joka daukagu eta uda maletak prestatzen ari da oporretan joateko. Gu, opor atsedenaren ostean, kurtso berriari aurre egiteko prest gaude. Animo, gauza pilo ikasi behar dugu aurten!

Adiós a las vacaciones, vuelta a la escuela

¿Quién no ha mirado estos últimos días el calendario? ¡Cuantos días faltan para empezar las clases?. Todos hemos hecho la cuenta atrás: siete, seis, cinco,…, tres, dos, uno … y, por fin, llegó el primer día de clase, el siete de septiembre. Los nervios y la alegría se adivinaban en la cara de pequeños y mayores. La vuelta a la escuela tiene esas cosas: nueva escuela, grupo, profesores, amigos y amigas. No hay vuelta atrás: ¡ ha empezado el curso 2017-18!. El otoño está a punto de empezar y el verano hace las maletas para irse de vacaciones. Nosotros y nosotras, tras el descanso vacacional, estamos preparados para comenzar el nuevo curso. ¡ Animo!

Bost minutu zure euskara hobetzeko.

Estándar

Bost minutu. Denbora nahiko izan daiteke  gure euskararen erabilieraz hausnarketa txiki bat egiteko. Horixe da atal honen helburua: aldika jasotzen dugun “Bost minutuko ikastaroa” ekimena blogean txertatuko dugu. Baliogarria izango zaizuelakoan gaude. “Bidea oinez egiten da” poetak esan zuenari kasu eginez, gaur hasita, zure esku izango duzu euskara hobean egiteko baliabide hau.

Goian duzun “Zure euskara hobetu” esaldi gainean klik eginez atal horretan sartuko zara.

Añanako gatzaga ezagutzera joan ginen.

Estándar

Kurtso bukaeran bostgarren mailako ikasleak Añanara joan ziren bertan dagoen gatzaga ezagutzera.  Gatzaga Gasteiztik 30 kilometrora kokaturik (Araba-Euskalherria) dago.  Milaka urtez, ur gaziaren iturburuak ustiatu ditu gizakiak bizitzarako oso garrantsitzua den gatza lortuz. Añanako gatza oso ona eta garbia da, duela 200 miloi urte baino gehiagoko aintzinako itsaso batetik baitator. Gatza, haraneko iturburuetatik jariatzen den gesal edo ur gaziaren lurrunketaren emaitza naturala da.

http://www.vallesalado.com/GATZ-HARANA-HOME

Gatza harri jangarri bakarra da eta, seguruenik, gizakiak erabili duen ongailu aintzinekoa. Bizitzarako oso garrantzitsua istorian eragin handia izan du gatzak. Ekonomiaren eragile, harekin zergak ezarri eta ordaindu egin dira, monopolioak sortu eta gerrak ere izan dira gatza dela eta istorioan zehar. Gaztelerazko “salario” hitzak latinezko “salarium” hitzatik dator eta legionarioei ematen zitzaien, elikagaiak kontzerbatzeko, gatz kopuruan du sorburua.

Iturburuetatik sortutako ur gazia egurrezko kanaleetatik larrainetaraino heltzen da. Plataforma horietan eguzkiaren eta haizearen eraginez ura lurrundu eta gatza lortzen da.

A final de curso nos acercamos con nuestr@s alumn@s de quinto a conocer las salinas de Añana. Añana ( Araba- Euskal Herria) esta situada a 30 kilometros de Vitoria-Gasteiz. El ser humano ha explotado estas salinas, durante miles de años, obteniendo este producto tan valioso para la vida que es la sal. La sal de Añana es muy pura pues proviene de un mar formado hace más de 200 millones de años. La sal es el producto de la evaporación natural del agua salada que mana por las fuentes que riegan este valle.

http://www.vallesalado.com/GATZ-HARANA-HOME

La sal es la única roca comestible y, seguramente, el condimento más antiguo usado por la humanidad. Muy importante para la vida, la sal ha marcado el desarrollo de la historia. Con ella se han creado y pagado impuestos, monopolios y por su causa ha habido mas de una guerra. En un tiempo llegó a tener el valor de moneda. La palabra castellana “salario” proviene del latín “salarium” que era la cantidad de sal (salarium argentum) que recibían los legionarios para conservar los alimentos.

El agua salada que surge de las fuentes llega a las plataformas de producción a través de una red de canales de madera. El sol y el aire hacen que el agua se evapore quedando sobre la plataforma la sal.

Agur Gandasegiko mozoiloak, agur!

Estándar

Gandasegiko habia goxoan kume aroa eman ondoren hegan egiteko unea heldu zaizue. Txiki txikiak heldu eta, urteak joan urteak etorri, nerabezaroan sartzeko zorian zaudete. Irakurtzen, idazten ikasi eta … bizitzarako behar-beharrezkoak izango zaituzten oinarrizko abileziak eskuratzen lagundu zaituzte eskolak. Lan handia eginez helmugara heldu gara. Une goxoa, ospatu beharrekoa! Denok uretara!. Oporrak, Oporrak! Zuentzako eskola garaia bukatu da. Uda berezi honetan gozatu, atsedena hartu, … Opor bueltan motxila lepoan, hezkuntzaren bigarren mailara igo beharko duzue. Airera bota zaituztegu, hegan egin neska-mutilok! Etorkizunerantz egin hegan!

Besarkada bana!

 

Gandasegiko akuarelisten lehenengo urratsak.

Estándar

“Bide luzeena ere lehenengo urratsarekin hasten da” esan omen zuen Lao- Tse-k txinatar filosofoak. Saiatzea, ahalegintzea … horiek ditugu bizitzan aurrera egiteko behar beharrezko jarrerak. Lehenengoa eta txikia izan bada ere esanguratsua izan da gure ikasleek eginiko lana. Maiatzaren hasieran, eskolako Kultur Astean, aukera ezin hobea izan genuen Marene  Lasagabasterren eskutik akuarela margozteko era ezagutzeko. Hilabete bat beranduago hona hemen bost eta seigarren mailakoek egindakoa … ikusi eta gozatu!

Para todo hay una primera vez. Experimentar, ensayar, esforzarse son verbos importantes que hay que conjugar en tiempo presente todos los días. “Hasta el camino más largo empieza con un primer paso”– dicen que dijo el mítico filosofo chino Lao-Tse. Este sabio nos invita a caminar, a emprender el viaje hacia el futuro. A primeros de Mayo, dentro del programa de la Semana Cultural, tuvimos la gran oportunidad de acercarnos al mundo de la acuarela. Un mes más tarde aquí tenemos estos pequeños y primeros pasos de nuestros alumnos y alumnas. ¡A verlo y a disfrutarlo!

Nahia eta Maitane “Bizkaidatz” literatura sariaren irabazle.

Estándar

Argazkian dauden zortzi lagun horien artean Nahia Aldamizetxebarria eta Maitane Torrado, gure eskolako ikasleak, dauzkagu. Astelehenean jaso zituzten “Bizkaidatz Txikia” III. edizioaren sariak.

Bi idazlek hasitako kontakizunak garatu eta amaitzea zen parte-hartzailen erronka.  «El caso de sopapos y su banda de matones»(Laida Martínez Navarro) eta  «Paul eta sorginkeria-liburua»(Xabier Olasoren) ziren aurtengo proposamenak.

 Andoni Iturbe Kulturako zuzendari nagusiak, Foru Liburutegian  sariak banatzeko ekitaldian, parte hartu duten guztiak zoriondu zituen, eta, bereziki, edizio honetan saria lortu dutenak.

Lehiaketa orain dela hiru urte sortu zen, gazteenen artean idazteko eta irakurtzeko gogoa pizteko. Urterik urte, gehitu egin da partaide kopurua, aurtengo edizioan, 266 kontakizun aurkeztu dira; haietako 134, euskaraz.

Irabazleen ipuinak irakurri nahi:

Nahiaren lana

Maitaneren lana

Donostira ostera: portutik Ondarretara.

Estándar

3.mailako ikasle eta irakasleok ostera ederra izan genuen astelehenean. Donostiara joan ginen bertan eguraldi bikaina egin zigun eta egun itzela igaro genuen.

Donostiara heldu eta zuzenean akuariumera joan ginen, bertan bisita gidatua izan genuen. Oso interesgarria izan zen. Lehendabizi, museoa ikusi geneuen, ostean kantauriko arrain eta itsas animaliak eta azkenik arrain tropikalak.

Donostiako Aquariumaren eraikina 1928koa da. Akuario izateaz gain museo bat da. Bertan, bisitariak aukera ezin hobea du gure itsas ondarea zein itsasgintzakoa ezagutzeko. Horren iragana eta oraina dugu ikusgai (itsas merkataritza, arrantza, euskal baleazaleak,…). Museoan Gipuzkoako Ozeanografia Elkartearen sorrera azaltzen duen gune bat dago, izan ere, aipatu elkartea Espainian lehenetakoa izan zen eduki ozeanografikoak aztertu eta hedatzen.

Informazio osoa: http://aquariumss.com/

Akuariuma eta gero, Oteizaren “Eraikuntza hutsa” eskultura ondoan hamabitakoa egin genuen.Ondoren, Ondarretako parkean bazkaldu eta Chillidaren “Haizearen orrazia” ikustera joan ginen. Itzel pasatu genuen olatuek sortzen duten haizearekin jolasten.

Ondarreta hondartzaren amaieran dago Haizearen Orrazia, Eduardo Chillida eskultore handiaren obrarik ezagunenetakoa da. 1977an sortu zuen. Arrosa koloreko granitozko terrazek eta harkaitzei lotuta itsasoaren kolpeei gogor eusten dieten altzairuzko hiru piezak osatzen dute. Bisitari asko erakartzen dituen lekua da, itsasoaren handitasunaz gozatzeko aukera ematen duen ingurune magikoa. Aparteko edertasuna hartzen du ekaitz egunetan, olatuek itsalabarra gogor astintzen dutenean. Gainera, tutu sistema baten bidez, olatuen indarrak eragiten duen haizea zulo batzuetatik irteten da soinu bitxiak sortuz. Olatu handiko egunetan, ikuskizuna are ederragoa da, haizea ez ezik ur zipriztinak ere irteten baitira zulo horietatik.

 

Urdaibai, hegazti migratzaileentzako babes eta atseden gune.

Estándar

Kurtso bukaera heltzear gaude eta,ohi denez, ikasleekin txangoak egiten ditugu. Ekainaren 2 an, ostiralean, 2. mailakoekin Urdaibai Bird Center ezagutzera hurbildu ginen. Urdaibaiko Biosfera Erreserbaren bihotzean kokaturik  hegaztiez eta horien migrazioez gozatzeko museo bizia da. Iparraldetik  hegoalderantz joan-etorriko bidaian Urdaibaiko paduran babesa eta atsedena topatzen dute hegazti migratzaileek. Bisita biziki interresgarria, umeengan jakinmina pizteko aproposa.

minigida_urdaibai_hegaztiak

http://www.birdcenter.org/

Bertatik, hamaiketako txiki bat egin ondoren Gautegiz Arteagako gaztelurantz abiatu ginen. Aintzinako dorrea berregitea, gaur egun ikus dezakeguna, agindu zuten Napoleon IIIak eta bere emazteak, Eugenia de Montijok  Bizkaiko Batzar Nagusiek beraien semea (Eugenio Bonaparte) bizkaitar izendatu zutelako (1856. urtean).

Gaztelua inguratu eta, autobusa hartuta, Gernikara joan ginen. Bizkaiko Batzar Etxean sartu ahal izan genuen eta … irtetzeko unean norekin topo egin? Hau bai ezustekoa!

Ibon Uribe, Galdakaoko alkatea, Gudrun Mosler-Törnström Europar Kontseiluko Toki eta Lurralde Aginteen Kongresuko presidentearekin zegoen Gernikako Batzarretxean.

Urdaibai Bird Center, castillo de Arteaga y Casa de Juntas de Gernika.

El viernes pasado nos acercamos al Centro de Estudio de Aves Migratorias de Urdaibai. Situado en el corazón de la Reserva de la Biosfera es un museo vivo para conocer y disfrutar de las aves migratorias. En su largo viaje anual, devida y vuelta, de norte a sur estas aves encuentran en el humedal de Urdaibai protección y descanso.

Trás comer un pequeño bocadillo nos dirigimos caminando hacia el castillo de Arteaga. Napoleon III y Eugenia de Montijo, emperadores de Francia mandaron reconstruir antigua torre par celebrar que las Juntas Generales de Bizkaia habian nombrado a su hijo (Eugenio Bonaparte) bizkaino de origen.

 Desde el castillo nos acercamos a Gernika para visitar la Casa de Juntas. Allí pudimos visitar la sala principal y … cuando salíamos para ver el árbol de Gernika …¡vaya sorpresa!. Nos encontramos con Ibon Uribe, alcalde de Galdakao, que acompañaba a Gudrun Mosler-Törnström, la presidenta del CPLRE Congreso de Poderes Locales y Regionales de Europa en su visita a Gernika.

Gandasegiko abesbatzak saio bikaina Gernikan.

Estándar

Igandean, maitzaren 21 ean, Gernika-Lumoko Lizeo Antzokian ospatu zen Euskal Kantu Txapelketaren Bizkaiko finala. Aurreko astean Getxoko kanporaketan izan ondoren gure eskolako abesbatza final horretan partehartzera gonbidatua izan zen. Lau urtetik behin egiten den txapelketak Euskal kantagintza zabaltzea eta erakustaraztea du helburu. Halaber, kantatzeko zaletasuna piztea eta kantari berriak plazaratzea ere bilatzen du. Gure ikasleek saio bikaina egin zuten Gernikan eta hiru garaikur eskuratu zituzten: Kreazio lanarena ( “Ni naiz” kanta- Mikel Leibarrek, eskolako irakasleak, sortua), taldekakoa ( “Ni naiz” kanta) eta bikote gaztearena   (” Amets bat” kanta – Irune Azkuetak eta Naia Etxebarriak).

Euskal Kantu Txapelketa 2017

Oraindik jaio gabe nintzela / amatxoaren sabelean / ospitaleko bisita hartan /medikuak esatean: mutilbat izango duzu / abendu erdialdean / eskatu gabe ezarri zuten / nire rola gizartean.

Ni naiz  – Mikel Leibar

Amets bat izan nun / eztizko amets bat / zure besotan babesturik /maitasuna eskeiniz.

Alaitz eta Maider

Gandasegiko ikasleak “Bizkaidatz” literatura lehiaketan sariturik

Estándar

Nahia Aldamizetxebarriak eta Maitane Torradok, Gandasegiko 6. mailako ikasleek, ” Bizkaidatz” haur literatura lehiaketan lehenengo sariak jaso dituzte. Sariak, Bizkaiko Foru Aldundiak antolaturik, Bizkaiko haur eta gazteen artean literatura sormena sustatzea du helburu.

Bi idazlek   (euskaraz eta gazteleraz) idatzitako kontaketak abiapuntu izanik, pertsonaiak eta egoerak errespetatuz, istorioak garatzeko eta amaiera emateko erronkari egin behar zioten partehartzaileek. Behean duzun loturan klik eginez irakurri ahal izango duzu Xabier Olasoren ipuiaren hasiera: ‘Paul eta sorginkeria-liburua’ eta Nahiaren lana.

Nahiaren lana

Nahia Aldamizetxebarria y Maitane Torrado, alumnas de Gandasegi, han sido las ganadoras de la tercera edición del concurso literario Infantil  ‘Bizkaidatz Txikia’. Este premio organizado por la Diputación Foral, pretende impulsar y promocionar la creación literaria de las niñas, los niños y jóvenes de Bizkaia.

 Los/as participantes afrontaban  el reto de desarrollar y concluir, adaptándose a los personajes y a las situaciones planteadas, los relatos de los que dos escritores han elaborado las primeras páginas. Haciendo klik en el enlace podrás leer la propuesta de Laida Martínez Navarro: ‘El caso de sopapos y su banda de matones’ y el trabajo de Maitane.

 Maitaneren lana

 

 

Kopla zahar eta berriak abestu genituen batera.

Estándar

Zer Kultur Astea litzake kantaldirik gabekoa?. Ezin imaginatu!. Kantaldiak aukera ona eskeintzen digu kanta zahar eta berriekin gozatzeko. Josu ( bertsolaritza irakaslea) eta musikari bat (piano eta kitarra) emanaldiaren gidaria eta laguntzailea izan genituela saio ederra garatu genuen denon artean. Ehun ta hogei lagun baino gehiago, 5.eta 6. mailako ikasleak, elkartu ginen eskolako psikomotrizitate gelan, giro alai eta goxoan abesteko.

 

Elurrak joan direnean nire mendien artean / Eguzkia teloian atzekaldean da
Ateratzeko beldur da, beldur eszenikoa / Aspaldi antzeztu ez duen obra honetan

Izpi txiki txikiren bat agertuz doa gaurkoan/ Poztasun handi batek besarkatzen nau
Mesedez ozen esan negua joan egin dela / Nire arima hotzak ez du sinizten eta

Negua Joan da Ta .Zea Mays

 

 

Paristik gatozen artistak gara gu.

Estándar

Pianoa jotzen dugu eta kitarra ere. Dantzan ere badakigu eta … zuek?. Artista hauek ez dira Paristik etorri, Galdakoan bertan bizi dira. Gure ikaskideak dira, gurekin ari dira ikasten Gandasegin.

Kitarra joleak, pianistak, txirulariak, abeslariak, dantzariak … artista tropel handia daukagu eskolan. Ikusi, ondorengo bideotan, Kultur Astean izandako emanaldia.

Haur Hezkuntzako ikasleen aurrean jardun ondoren goiko eskolan “bolo” bat zuten gure artistek. Intrumentuak harturik gorantza etorri ziren. Psikomotrizitate gelan lehenengo eta bigarren zikloko ikasleak zain zituzten.

Lau teilatu gainian / ilargia erdian eta zu / goruntz begira,
zure keia eskuetan / putzara batekin… putz!
Neregana etorriko da /ta berriz izango gara /zoriontsu
edozein herriko jaixetan.

Egun da Santi Mamiña / benetan egun samiña.
Goiko zeruan gorde dezala /luzaro neure arima.                                                                  Eta … Atletik-en himnoa abestu ondoren jailadia bere amaiera heldu zela uste genuenean… kapela buruan, bostgarren mailako dantzariak agertu ziren.

Zelai errean: Irakasleak garaile!

Estándar

Ikasleak gogotsu aritu arren irakasleek  irabazi zuten “zelai errea” partidatan. Balorazioa labur laburrean: ikasleak: gogoa; irakasleak: profesionaltasuna; arbitroa: galduta ibili arren ez zuen eragin handirik izan emandako emaitzan. Kultur Asteko azken jarduera dugu ikasleak irakasleen kontrako partida. Aurten, bigarrenez, zelai errera jolastea erabaki zen. Seigarren mailako taldeetan kanporaketa bat egin ondoren gela bakoitzeko talde bat sailkatu zen irakasleen aurka jolasteko.  Irabazi ala galdu, lehia txanponaren bi aldeak ditugu. Garrantsitzua da oso galtzen eta irabazten ikastea. Bi kasuetan, emaitzaren gainetik, jokalarien arteko kiroltasuna nagusitu behar da. Denek, logikoa denez, irabazteko ahalegina egingo dugu bainan lehian ari garenez beste taldeak ere irabazteko aukera duela onartu behar dugu. Lehia bukatu ondoren bostekoa eman eta denak lagun.

Zelai errea: profesores/as 3 – Alumnos/as 0

A pesar de que los equipos de sexto pusieron mucho ánimo y jugaron bien el profesorado se impuso en los tres partidos de “Campo quemao”. Con esta actividad habitual, juego entre alumnos y profesores, se pone fin a la Semana Cultural. Tras una fase de clasificación un equipo de cada clase accedió a jugar contra el profesorado. Ganar y perder son las dos caras de la competición. Aprender a ganar y, sobre todo, a perder con deportividad es muy importante y un indice de madurez. Todas y todos jugamos para ganar pero hemos de aceptar que el otro equipo tiene el mismo objetivo. Acabado el partido nos damos la mano, nos felicitamos mutuamente y otra vez será.

Basauriko Mahai-tenis kluba eskolara etorri zitzaigun.

Estándar

Aurten “mahai-tenisa” kirola praktikatzen hasi gara eskolan. Guraso elkartearen bitartez bi mahai eskuratzeko aukera izan dugu eta jolasteari ekin diogu gorputz hezkuntzako saioetan, atsedenaldietan eta denbora librean. Hobeto jolasteko gogoa, zaletasuna sortzen ari da gure neska mutilen artean. Hori dela eta, bultzakada bat eman nahian, Basauriko Mahai Tenisa klubako lagunekin harremanetan jarri ginen eta Kultur Astean gurekin izan ditugu. Kirol horren ezaugarriak eta oinarrizko arauak ezagutzeko aukera izan dute gure ikasleek lagun on hauen eskutik. Eskerrik asko.

El Club de Tenis de Mesa de Basauri ha participado en nuestra Semana Cultural realizando tres sesiones de animación sobre este deporte. Nuestros alumnos y alumnas han podido conocer, de primera mano, las características y las reglas básicas del tenis de mesa.

Jolasa: ikasteko, gozatzeko eta lagunak egiteko bide.

Estándar

Jolasa umeen jarduera naturalena da. Kultur Astean, ohi denez, jolasari tarte garrantzitsu bat eman diogu. Lehenengo mailatik bostgarren mailara saio bana egin dugu. Txirrinak jo eta hirurogei ta hamar neska mutil baino gehiago, talde txikietan antolaturik, jolas txoko batetik bestera aritu izan dira atsedenik gabe.

Herri jolasak, kale jolasak, ekarri ditugu saio horietara. Betiko jolasak ditugu (gaurko materialaz moldaturik) guk, oraingo helduak, txikiak ginela gure lagunekaz herriko plazatan edo espazio libretan praktikatzen genituenak. Ezer gutxi behar genuen jolasteko. Kutxa bat eta soka bat … horra hor “gurdi bat”, orga lasterketak abian ziren nekatu arte. Dantza, trukemeak, iturriak, sokak, zankuak, punteria jolasak, … ordu bete luze gelditu barik!

Jugando aprendemos, nos divertimos, hacemos amigos y amigas.

El juego es la actividad más natural de la infancia. En nuestra Semana Cultural, como es natural, le hemos dado el lugar y el tiempo que se merece. Por niveles, de primero a quinto, hemos organizado sesiones de juego.

En esta Semana Cultural hemos organizado una sesión de juegos populares. Los juegos de calle, a los que los adultos de ahora jugábamos cuando eramos pequeños. Nos juntábamos en la plaza o en los espacios libres del pueblo y con muy poquitas cosas organizábamos los juegos. Una caja, una cuerda … y ya teníamos una carreta para hacer carreras.

Akuarela tailerra Marene Lasagabasterren eskutik.

Estándar

Kultur Astearen programaren barruan 5. eta 6. mailako ikasleek aukera ederra izan dute akuarela mundua ezagutzeko Marene Lasagabasterren eskutik. Marene, Gandasegiko irakasle izateaz gain akuarelista da.Tailer didaktiko horretan akuarelaren hastapenak azaldu zituen Marenek eta ikasleek, behean duzuen “kantauri itsasoa” margolanaren prozesua zuzenean ikusi ahal izan zuten.

Kantauri itsasoa. Marene Lasagabaster.

Dentro del programa de la Semana Cultural de 2017 nuestro alumnado de quinto y sexto nivel tuvo la oportunidad de acercarse al apasionante mundo de la acuarela de la mano de Marene Lasagabaster. Marene es acuarelista y profesora del Colegio Gandasegi. En este taller didáctico Marene nos explicó los fundamentos básicos de la acurela y pudimos ver, en directo, el proceso de creacción de la obra: “Kantauri itsasoa”.

Akuarela

Pigmentoa goma arabiarrarekin aglutinatzen da disolbatzailea ura izanez. Gardentasun efektua bada akuarelaren elementurik garratsitzuena eta margozterakoan urak egiten dituen efektuak kontutan hartu behar ditugu. Margozteko, akuarela papera erabili behar da. Akuarela oso teknika berezia da. Akriliko edo oleo teknikan margoztu ondoren,  zuzendu ahal dugu, Akuareletan, berriz, bertatik bertara egin behar da lan, eta damutasunik gabe, ez baitago zuzenketarako aukerarik. Saio honetan, gure ikasleek nola erabiltzen den teknika ikasi dute materialak aztertzen eta nola egiten den prozesua kontutan hartuz.

Marene

Gandasegiko artistak txikien aurrean.

Estándar

“debalde festa preparatzen det gogua dedan orduan”.

Festa prestatzeko dirua behar dela diote. Bai, holan izaten da gehienetan. Baina, gogua izanez gero milaka gauza egin ahal dira gure esku dauzkagun baliabideekin. Horrela egin diogu aurre aurtengo Kultur Asteari. Programa ederra prestau duguna: jolas eta kirol saioak, ipuin kontalariak ea idazleak eskolan, kantaldia, tailerrak, eskulanen erakusketa eta … gure artisten emanaldiak.

Gandasegin artistak baditugu: musikariak, abeslariak eta dantzariak. Tropela elkartuta Egiatik Gandasegi eskolara jeitsi ziren, pasa den ostiralean, txikien aurrean aritzeko. kitarra joleak, txirulariak, abeslariak, piano joleak, dantzariak … denak gogotsu aritu ziren artistak direla erakutziz.Hona hemen emanaldi horren erreportaia.

Etxeko hondakin organikoak ongarri bihurtu.

Estándar

Zizareak lanean ongarria sortzen

Gaur, neska bat etorri zaigu gelara Bermi konpostagailuari buruz informazioa ematera. Lehenik Microsoft office batera sartu eta bertan soberako janaria nola konpostera pasatu erakutsi digu. Nahiko atal zeuden janaria konpostatzeko: beheko zatian ura, hurrengo atalean janaria zenbait zizarerekin (janaria poliki-poliki jan eta konposaketara iristeko), gorago janaria eta zizare gutxi batzuk eta azkenik tapa moduko bat, zizareei ez baitzaie eguzkia eta argia gustatzen. Uraren eta taparen kutxa zabaletan izan ezik zuloak zeuden, zizareak bertatik pasatzeko. Geroago, kutxa zabal batzuk banatu eta konposta zizareekin bota zuen bertara. Noski, ez ditugu zizareak eskuarekin ikutu, neskak eman dizkigun eskularru batzuekin baizik.

Gelakide gutxi batzuk ez dute konposta ikutu nahi izan, nazka ematen zielako baina argi eta garbi ikusi ahal ziren zizareen arrautzak. Jolas batera ere egin dugu taldeka: zizareen hamar arrautz aurkitu behar ziren.
Azkenik, jolaserako erabilitako kutxa zabalak hartu eta bertan gure konpost ontzia egin dugu. Lehen kontatutako modu berean: lehenengo kutxan ura, bigarrenean janaria zizareekin, hirrugarrenean janaria zizare gutxirekin eta azkenik tapa.
EGIA ESAN, NAHIKO INTERESGARRIA IZAN DA (NIRETZAT GUTXIENEZ) ETA ASKO IKASI DUGULA USTE  DUT (Ione, 6.C)

Ibaizabal saskibaloi taldekoekin olgetan.

Estándar

Ostegunean, goizean goiz, Galdakaoko saskibaloi taldeko bost kide etorri ziren eskolara. Saskibaloirako zaletasun handia dago gure herrian eta horren fruitua “IBAIZABAL” kluba da. Aurten nesken taldeak denboraldi oso ona egin du eta lehenengo mailara igotzeko kanporaketan parte hartzeko urrats batera gelditu da.

Handiak, indartsu eta trebeak dira sakibaloiko jokalariak baina haiek ere umeak izan dira. Txikiak zirela saskibaloian jolasteko aukera izan zuten eta, urteak joan urteak etorri, goi mailan jolastera iritsi dira. Egun, eskolan dauden neska mutilen artean etorkizuneko jokalaririk izango ditugu?. Auskalo !. Umetan olgatzea, ondo pasatzea, dugu helburu nagusia. Gerokoa, gerorako. Zer ondo izan ginen Ibaizabal taldeko lagunekin. Eskerrik asko gugana etortzeagatik!

Nagusiak eta txikiak elkarrekin olgetan.

Estándar

Jolasa haurren jarduera naturaleena da, ikasteko eta Mundua ezagutzeko baliabide ezin hobea. Nork bere burua, gorputza, gaitasun fisikoak eta abileziak ezagutzeko eta hobetzeko aukera eskaintzen digu jolasak. Ezer gutxi behar da jolasten hasteko: gogoak eta … lagunak. Lehen, herrietako eta auzoetako plaza edo espazio irekietan, adin guztietako umeak elkartzen ziren jolasteko. Txikiek nagusiengandik kale jolasak, herri jolasak, ikasten zituzten, elkarrekin aritzeko ez zegoen adin mugarik izaten. Aintzinako ohiturak gogoan, gure eskolako nagusiak txikiekin jolastera jeitsi ziren astearte arratsaldean. Txokor bilketa, zaku lasterketak, zankuetan ibili, soka saltoka, Pondas ( boloen jolasa), kontrabandisten karrerak eta sokatiran aritu ziren ordu “labur” batez.

Elkarrekin jostatuz, elkarrekin gozatuz!

Apirila, liburuen hila ! ¡Abril, el mes de los libros!

Estándar

Apirilaren 2an, Hans Christian Andersen danimarkar idazlearen omenez, Haur Liburuaren Nazioarteko Eguna ospatzen da Mundu osoan. Urtero haur eta Gazteen Liburuen Elkarteak herrialde bat aukeratzen du egunaren babeslea izateko. Honek bere herrialdeko idazle bat eta ilustratzaile ezagun bat hautatzen ditu mundu osoko haurrei bidaltzen zaien mezua eta kartela egin dezaten. Aurtengo mezua  Sergey Makhotin errusiar idazleak idatzi du eta kartela  Mikhail Fedorov marrazkigileak.

 El día 2 de abril, en memoria del escritor danés Hans Christian Andersen, se celebra el Día Internacional del Libro Infantil. Cada año se elige a un país y este selecciona a un escritor/a y a un  ilustrador/a  para que elaboren el mensaje y el cartel que se distribuye por todo el mundo.El mensaje de este año es del escritor ruso Sergey Makhotin y el cartel del dibujante Mikhail Fedorov.

Hazi gaitezen liburuekin

Haurtzaroaren hasieran maite nuen etxeak eraikitzea bloke eta mota guztietako jostailuak erabiliz.Teilatuaren ordez, sarri erabiltzen nuen haurrentzako liburu irudiztatu bat. Ametsetan etxeraino igotzen nintzen, pospolo kaxaz egindako ohean etzan eta hodeietara edo zeru izartsura begira egoten nintzen, betiere gogokoen nuen ilustrazioaren arabera egoten zen.

Crezcamos con los libros

En mi más tierna infancia me gustaba construir casitas con bloques y todo tipo de juguetes, solía usar como tejado libros infantiles ilustrados; en sueños, subía hasta el interior la casa, me acostaba en la cama hecha con cajas de cerillas y contemplaba las nubes o el cielo estrellado, todo dependía de la imagen que más me gustase.

Mezu osoa irakurtzeko egin klik ondorengo loturan: Haur Nazioarteko Liburuaren eguna.

Basket Ibaizabal Saskibaloia Gandasegin: “Taldea da jokalaririk hoberena”.

Estándar

“Taldea, taldea”– erantzun zuten jokalariek eskolako ume batek “zein den jokalaririk hoberena” – galdetu zienean. Basket Ibaizabal Saskibaloia taldeko kideak izan ziren Gandasegi eskolan, atzo, 6. mailako ikasleekin berbetan.

Koordinatzaileak (Ibon Lopez de Letona) , entrenatzaileek (Estitxu Ibarretxe eta Aritz Duro ) eta sei jokalarik( Achiri Ade- Estatu Batuetakoa-, Berta Dalmau- Kataluniakoa-, Claudia Aponte- Paraguaikoa-,Araia Peña- Gernikakoa-, Ainara Ramasco eta Miren Aguirregoikoa, Galdakaoztarrak), solasaldi goxoan taldearen berri eman ziguten. “Kiroletan, bizitzan bezala,  helburuak lortzeko ahalegindu behar gara. Talde kiroletan, talde lana egin behar da. Denok batera jo behar dugu helburuak lortzeko. Gure lehenengo helburua ondo jokatzea zen. Hori lortuta, gorago jotzeko unea heldu da”.

Nork bere burua aurkeztu eta bakoitzaren ibilbidea  ( non jaio, zein herritan eta taldetan jokatu, …) ezagutzeko aukera izan genuen. Emakume kirolari profesionalen bizi modua: ikasketak, lana eta kirola aldi berean egitearen zailtasunak; etxetik kanpora joan behar izatea, elkarrekin bizi izatea … horretaz guzti horretaz mintzo zuten Ibaizabalekoek.

Egun Galdakaoko taldea bigarren mailan dago eta pasa den larunbateko partida irabazi ondoren Katalunian jokatuko behar izango du asteburu honetan “Joventut les Corts” taldearen aurka. Irabaztekotan  Play off-eko ligan sartuko dira. Liga horretan zortzi talde izango dira bi taldetan antolaturik. Talde bakoitzeko lehenengo biek azken kanporaketa jokatuko dute irabazleak lehenengo mailara igoko delarik.

Tipi-tapa, tipi-tapa … abian da 20. KORRIKA.

Estándar

Bat, izan bat, egin bat. / Bat zuk eta bat nik, denok bat / bat eta batzuk gara / hona -hara / euskara bat, mundu bat.

Atzo, arratsaldeko 5 etan, martxan jarri zen Otxandion 20. Korrika. Hamar egunez, gelditu gabe, euskararen aldeko lasterketa erraldoia Euskal Herriko geografia zeharkatuko du. 2.500 kilometro egin ondoren  Irunean bukatuko da apirilaren 9 an. Galdakaotik apirilaren 7an igaroko da arratsaldeko 4 rak aldera.

 

…bidera atera gara, mundura atera gara, herriz herri igarako gara! Egin bat, kantazazu gurekin, egin bat euskararen alde!

http://www.korrika.eus/

Julene andereñoari agur beroa.

Estándar

Azkenean heldu zitzaion erretiro hartzeko unea gure Julene maiteari. Gandasegi Eskolan bere lankide izan garenok elkartu ginen, pasa den astean, merezi zuen moduan ospatzeko. Alai eta gazte agertu zitzaigun Julene eta, nola ez, erabat unkiturik bere omenez egindako bertsoa abestu egin genionean. Animo Julene! Maletak hartu eta Munduari bira bat, bi, hiru eman! Munduko bazter guztiak dituzu zain! Bidaia onak egin eta … ez ahaztu postalak guri igortzea.

Julene agerikoa / zugatik daukagun poza / inbidia dugula be / esateko ezin lotsa.

Bikote, ama, langile / zure etxeko ahotsa / ta irakaskuntzan ere / izan duzuna morrontza.

Lan nahiko egin duzu ta /orain behar duzu goza / liburu eta bertsoak / neurri luze edo motza / ondo pasatzeko ere / ia zaren hain zorrotza, / jaso ezazu bihotzez / zure lankideen aitortza.

                                            Egilea: Josu Telleria

                                                    Doinua: Habanera

Bertsoa pdf.an: Julene

Erriberako Mertatuan eta Euskal Museoan izan ginen.

Estándar

Pasa den ostiralean, martxoaren 3 an, 5.mailako ikasleak Bilbora joan  ziren Erriberako merkatua eta Euskal Museoa ezagutzera.

Egun, gure erosketa gehienak ( arraina, haragia, fruita eta barazkiak, …) herri guztietan, perretxiko lez, sortu diren “Supermerkatuetan” edo /eta denda txikietan egiten ditugu. Hainbat herritan, ordea, eta Bilboko Erriberakoa adibide ezin hobea dugu, bestelako merkatu edo “plaza” bizirik dauzkagu ondino.

Aintzinean Erriberako Merkatua dagoen lekua “plaza nagusia” izenez ezagutua izan zen. Bilbo inguruko baserritarrak eta merkatariak bertara hurbiltzen ziren eguneroko salerosketak egitera.

Urteak joan urteak etorri, saltokiak teilatupean jarri zituzten eta XIX. mendean eraikuntza metalikoa eraiki zen (lehenengo merkatua). Egungo merkatua Pedro Ispizua Arkitektoak disenatu zuen eta 1929.urteko abuztuaren 22an inaguratua izan zen.

Informazio gehiago nahi baldin baduzu egin klik ondorengo loturan: Erriberako merkatua.

Merkatutik, Bilbo Zaharraren barrena, Euskal Museora.

Erribera kalea gurutzatu ondoren Erronda kaletik Unamuno plazara abiatu ziren gure ikasleak. Plaza horretan Euskal Museoa daukagu.

Arkeologia eta Etnografia museoak zirenak 1923. urtean elkartu ziren egungo Euskal Museoa eratuz. Museoak Bizkaiko aintzinako aztarnak eta gure herriko bizimoduen bildumak batzen ditu.

Euskal Museoa

Gandasegiko kumetxoek inauteriak ospatu zituzten.

Estándar

Klin,Klan! Klin,Klan! euri tantak, euri tantak! Klin,Klan! Klin, klan! euri tantak  patioan! Txirimiri goxo eta alaiagaz hasi ziren aurtengo inauteriak Gandasegin. Bi urtetako neska-mutilek, euri tantaz jantzirik, Euskal Eurian bizi garela ekarri ziguten gogora.

Gure umetxoak handitan, zer izango dira? Auskalo! Denetarik izango dugu. Norberak bere bidea egin behar izango du eta zeregin horretan eskolak lagunduko dio. “Infiniturantz eta hurrunago ere!”– zioen Buzz Lighyear-ek, Toy story filmaren pertsonaiak. Guk ere ez dugu mugarik. Gure hiru urteko haurtxoen artean Marte bisitatuko duen astronauta dago, dudarik gabe. Gandasegitik izarretara!

Parrandatan, festatan musika ezinbestekoa dugu. Guk, Gandasegiko lau urteko neska mutilok, txaranga bat osatu dugu inauterietarako. “lau,lau,lau sardina bakalao txaranga”. Danborrak, turutak, saxofoiak prest! Zuzendaraiaren esanetara! Aurrera! “Anteron txamarrotia, Sinkerren bibotia. Haretxek ei dauko, ei dauko, preso tximinoia.

Wally famatua Gandasegira etorri omen da eta bost urtekoen artean ezkutatu egin da. Nor ote da? Ea gai zaren gure neska-mutilen artean aurkitzeko?. Ez da lan erreza izango. Denek Wally dirudite baina, ondo dakizun lez, bat baino ez da. Topau Wally!

Bideo guztiak Haur Hezkuntza blogean ikus ditzakezu, egin klik ondorengo loturan: 

https://gandasegihh.wordpress.com/

2017 ko aratusteak, inauteriak, karnabalak. Jai handia Gandasegi eskolan.

Estándar

Aurtengo inauterietan, Fhileass Fogg-ek*moduan (“Munduari buelta laurogei egunetan” Julio Verne-ren nobelaren pertsonaia), Gandasegikoek Munduari bira arina eman diogu hainbat herrialdetan geldialdiak eginez.  Hawaiin hasi eta Zelanda Berrian bukatu genuen bidaia ozeano, ibai handiak eta mendilerroen mugak gaindituz.

img_7343

El Carnaval de 2017 ha sido un alegre viaje a lo largo y ancho del Mundo. La aventura empieza en  Hawaii y acaba en Nueva Zelanda. Atravesamos océanos, ríos y montañas para visitar pueblos y conocer sus costumbres,  música y danzas.

Aloha Hawaii !!! Hawaii paradisuko irlatan hasi zen gure bidaia. Bertoko lagun goxoak ezagutu eta haiekin dantza egiteko aukera izan genuen. Leku zoragarria! Egunen batean itzuliko gara. Aloha lagunok!

Pazifiko ozeoanotik ekialdera nabigatuz Kalifornia aldera heldu ginen. Bertan, indio eta bakeroekin dantza egin  genuen. Eskutik helduta “Make love not war” oihua bota genuen airera.

Hegoalderantz jo genuen eta Ibai Handiarekin (Rio Bravo) egin genuen topo. Ibaia zeharkatu genuen eta, Munduan eraiki nahi diren harresiak apurtuz, herrialde zoragarri batera heldu ginen, Mexikora. Gora Mexiko!

“Mexiiiiiiiiiiikoooo” oihuarekin batera izugarrizko jauzia emanez … Txinan agertu ginen. Dragoi- herensuge batek orain dela gutxi hasi berria den “suzko oilar gorria”-ren urtearen jaira gonbidatu gintuen. Txinatarrentzak, urtarrilaren 28 hasi zen urtea, 4.714.a da.

Txinatik, Himalaya mendikate erraldoiaren gainetik hegan eginez, gertu dagoen India herrialdera heldu ginen. Bombay-n koadrilla eder bat topa genuen Bollywod-en erara dantzatuz. Haiekin bat egin genuen, nola ez!

Eta azkenik, kontinente eta ozeanoen gainetik hegoalderantz jo genuen  Zelanda Berriara heltzeko. Bertako lagunak genituen zain, maoriak. Ohi denez Haka izeneko dantzarekin ongi etorri eman ziguten.

Haka gerra dantzaren ostean bertako dantza alaia eskeini ziguten. Maori lagunekin Munduan zehar egindako bidaia bere amaiera heldu zen. Atsedena hartuta, martxoaren lehenean, indarberriturik itzuliko gara eskolara.

 

Eskolako elkarbizitza denon esku dago.

Estándar

Pasa den astean, Otsailaren 22 an, eskolako bizikidetza behatokiaren ohiko bilera izan zen. Oraingo honetan berezia izan zen zer Behatokiko partaideaz gain “ikasle laguntzaileek” ere hartu baitzuten parte bileran.

Euskal eremuak, atsedenaldietan euskararen erabilera sustatzeko ekimena, eta “ikasle laguntzaileek” egindako lanaren balorazioa zeuden mahai gainean.

Patio osoa “euskal eremua” izanda arreta berezia jarri nahi izan dugu zenbait jolas eremu txikietan ( Dantza, Jolas eta Mahai tenis txokoetan, hain zuzen ere). Hiru txoko horietan euskararen erabiliera behatu eta bultzatu nahi izan dugu azken bi hilabeteotan. Inauteriak eta Aste Santua bitartean jolas txokoan, saskibaloia eta kolunpio eremuetan egingo da aipatutako lana.

img_7282

Bai ikasleek bai zuzendaritzako partaideek balorazio oso positiboa egin zuten egindako lanaz ikasle laguntzaileen partehartzea eta ahalegina goraipatuz. “Elkarlanaren bitartez ezarritako helburuak lortzen ari dira. Umeek izugarrizko lana egiten ari dira. Zoriondu beharra dugu.”

La convivencia en la escuela es cosa de todos/as.

El pasado miércoles, 22 de febrero, tuvo lugar la habitual reunión  del observatorio de convivencia escolar. En ella se realizó una valoración del proyecto “euskal eremuak” (iniciativa puesta en marcha para impulsar el uso del euskara en los recreos) y del trabajo realizado por los/as alumnos/as ayudantes.

El euskara es la lengua de relación en todo el recinto escolar. Con el proyecto de “euskal eremuak” queremos prestar especial atención a su uso en los espacios de juego. En estos dos últimos meses hemos observado e impulsado su uso en los txokos de danza, juegos y tenis de mesa. Entre los Carnavales y Semana Santa seguiremos con esta tarea en el txoko de juegos y en los espacios de baloncesto y los columpios.

img_7280

Los/as representantes de los/as alumnos/as y el equipo directivo hicieron una valoración positiva de la iniciativa y del trabajo realizado por el grupo de “ikasle laguntzaileak”. Las niñas y niños están haciendo un gran trabajo y se están logrando los objetivos programados.

5. mailakoek “Santa eskea”-ren koplak abestu zituzten zuzendaritza aurrean.

Estándar

Etxerik etxe kantari eta eskean joatea ohitura oso hedatua dugu Euskal Herrian. Aintzinean, Santa Ageda bezperan egiten den moduan, gazteak elkarten ziren baserriz baserri kopla kantuan joateko. Etxekoek jan edariekin hartzen zituzten, neguko egun ilun eta tristetan giro bikaina sortuz. Ohitura hau herri batzuetan Gabonetan egiten da, beste batzuetan Eguen Zurin ( Inauterietan), Santa Agedan, eta baita herriko jaietan ere.

Guk, Gandasegiko 5. mailako ikasleek, Eguen Zurin (inauterietan) “Santa Eskea” ohitura zaharra eskolara ekarri  dugu eta zuzendaritzara joan gara gure aldarrrikapenak kantatzera. (Josu- Bertsolaritza irakaslea).

5.A taldea:neguko-santa-eskea

La costumbre de salir en cuadrilla a cantar y pedir a los/as vecinos/as, asociada al santoral o a las fiestas, está muy arraigada en Euskal Herria. En Galdakao, como en muchos otros pueblos , solo se conserva el realizarlo en Santa Ageda. El invierno era una estación muy propicia para esta actividad. En algunos pueblos se realiza en Navidades, en otros en Carnavales (jueves gordo), en Santa Ageda, en las fiestas locales. Los jóvenes  cantan a sus vecinos/as ( de caserio en caserio en el medio rural) alegres coplas y estos/as les obsequian con viandas y bebida.

Nosotros/as   hemos querido traer esta costumbre a nuestra escuela y,como podéis ver en los videos, nos hemos acercado a la puerta de la “Dirección” a cantar nuestras reivindicaciones.

5.B taldea: neguko-santa-eskea_2

5.C taldea: gure-santa-eskea

2017ko “Santa Ageda” eguna Gandasegi eskolan.

Estándar

Goizean goiz, aurreko urteotan bezalaxe, Gandasegikoak elkartu gara, ohitura zaharrari eutsiz, “Santa Ageda” ospatzeko. Kantak dioen moduan Euskal Herriko eguna da Santa Agedarena. Herri guztietan lagun taldeak, aurreko gauan, ateratzen dira kalera kantatzera. Aurten eskolan, gaurkoan, San Blas egunean atera behar izan gara bihar larunbata delako. Makilak eskuan, erritmoa jarraituz, gogor astindu dugu lurra esna dadin. Neguko egunak motz eta ilunak dira. Aurten euri gutxi eta hotz handirik ez. Dena den ondino neguaren erdian gaude. “Kandelaria hotz, negua motz. Kandelaria bero, negua gero” – dio kandelaria eguneko kantak. Horren arabera neguko egunak izango ditugu aurrean, hotz eta euritsuak, udaberria heldu baino lehen. Bitartean, ” zoriona eta osasuna opatzen diogu elkarri” Santa Ageda egunean.

El domingo es el día de Santa Ageda. Hoy, viernes, día de San Blas, la comunidad escolar de Gandasegi se ha reunido para celebrar este día tan importante en la cultura tradicional de Euskal Herria. Con las “makilas” en la mano, siguiendo el ritmo, hemos golpeado la tierra para que despierte del largo sueño del invierno. Estamos en la mitad de esta estación en la que, este año, la lluvia ha sido escasa y pocos los días de frio. El saber popular nos dice que el invierno todavía no ha pasado y que vendrán días de lluvia y frio antes de la primavera. Mientras tanto nos deseamos felicidad y salud en el día de Santa Ageda.

“Tic tac Alice” and “Gulliver”.

Estándar

Theatre has always been a creative way to educate people, especially children. This art has been existing ever since the time of Aristotle and it has never failed to give knowledge and enlightenment to its audience. It is entertaining, informative, and dynamic. It is the most suitable medium of learning especially for children who loves hearing music and seeing movements, and colors.

On the 18th of January, the students from primary 1 to 6 went to the culture centre to watch plays by Forum Theatre & Education. This company aims to promote theatre as a tool to learn English in a fun and motivational way. Watching the plays were a part of the English subject of the students in Gandasegi.

argazkiak-249

For primary 1, 2, and 3, they watched “Tic Tac Alice”. This story follows the adventures of a girl named Alice to a place called Wonderland. Since the play was interactive, some students went up to the stage to help Alice solve problems.

As for the primary 4, 5, and 6, the play they watched was Gulliver. This story tells the adventures of a doctor from England and his struggles and encounters on the different places he went to. It started with a song about the Sea Museum sang by two sailors. In the Sea Museum, they showed the different kinds of treasures they have from different stories such as Titanic, The Lost Empire of Atlantis, and the Loch ness monster.

https://gandasenglish8.wordpress.com/

antzerkia-2-145

 

Antzerkia hezkuntzarako baliabide ezin hobea da. Aristotelesen garaitik datorkigun arteak  ezagutza hedatzeko balio izan du ikusleen gozamena helburu nagusia duelarik. Umeentzako ekintza atsegingarri, dinamiko eta hezigarri da antzerkia.

Pasa den urtarrilaren 18 an gure ikasleek antzerkira joan ziren. Torrezabaleko kultur aretoan Forum Theatre& Education taldearen eskutik “Tic tac Alice” eta “Gulliver” antzezlanak ikusi ahal izan zituzten. Talde honek ingelesa ikasteko tresna gisa erabiltzen du antzerkia.

argazkiak-265

“Tic tac Alice” lanaren bitartez gure ikasleak Alicerekin, Lewis Carroll-en pertsonaiarekin, herrialde miresgarrian murgildu egin ziren. Harekin bat egin zuten bere bidaian sortutako arazoei aurre eginez.

Eskolako nagusiek “Gulliver” antzezlana ikusi zuten. Historio honek munduan zehar mediku baten bidaiak kontatzen dizkigu. Itsas Museoaren aurrean bi marinel daukagu kantari. Museoan altxor asko daude gordeta: Titanic itsasontziaren istorioa, Atlantida inperio galduarena, Ness lakuaren munstrorena,…

antzerkia-2-143

El teatro siempre ha sido una forma creativa de educar. Este arte ha existido desde los tiempos de Aristóteles y ha provisto de conocimiento y diversión al público. Es entretenido, informativo y dinámico.

El 18 de enero, nuestros alumnos/as fueron al centro de cultura de Torrezabal a ver dos obras de teatro en ingles. El grupo Forum Theatre & Education promueve el teatro como herramienta de aprendizaje del inglés, de una manera divertida y motivadora.

argazkiak-267

Los niños de primero, segundo y tercero de primaria vieron la obra “Tic Tac Alice”. Esta historia cuenta las aventuras de Alicia, el famoso personaje de Lewis Carroll. Nuestros niños y niñas acompañaron al Pais de la Maravillas y le ayudaron a resolver sus problemas.

argazkiak-298

Los niños de cuarto, quinto y sexto de primaria vieron la obra “Gulliver”. Esta historia cuenta las aventuras de un doctor inglés en sus viajes por el mundo. La obra empieza con una canción sobre el Museo del Mar, cantada por dos marinos. El Museo del Mar guarda  tesoros e historias: el Titanic, El Imperio Perdido de la Atlantida o el Monstruo del lago Ness,…

antzerkia-2-170

“…eta negua heldu da”. Eskolan ez da beti jai!

Estándar

Heldu zaigu negua eta harekin batera hotza eta euria. Gurean gehienetan, berri eder, baikor eta  alaiak izaten baditugu ere, beti ez da horrela izaten.  Oraingoan, kexa batekin gatozkizue, gure lankideak diren Gorputz hezkuntzako irakasleek ekarria.

Klase eman nahi eta ezin!

img_7189

Gandasegi (Egia) ikastetxeko instalazioak, txiki geratu zitzaizkigun aspaldi. Maila bakoitzean 3 gela ta 400 ikasletik gora ditugu Egian. Aterpe bakarra dugu saioak eta atsedenaldietarako. Espazio irekia, iluna, hezea… Gorputz Hezkuntzako saio gehienetan talde bi  elkartzen dira eremu horretan. Batzutan,  jolastorduarekin partekatu behar izaten dute. Guzti honi aurre egiten diote ahalik eta hoberen. Baina,  euria egiten duenean, ezinean ibiltzen dira saioa emateko. Ura alboetatik sartzen da, jolas eremuko ertzak eta inguruak bustiz. Pasadan astean, esaterako, euriak eta haizeak bat egin zutenez, 3 egunetan ezinezko egin zitzaien  klase ematea, zoru osoa blai egon bait zen. Egun horietarako prestatutakoa alde batera utzi behar jolas eremua ezegokia eta arriskutsu bihurtu zelako.  Beste batzutan, mikroklima edo gertakari atmosferiko azaltzeko laborategi bilakatzen da gure patio. Gau hotza igaro ostean, kondentsazioa dela eta, kanpo aldean eguzkiak jotzen duen bitartean “aterpean” euria ari du.

Gandasegi-Egia: patio frio, mojado, peligroso …

Reflejar, contar, el día a día de la vida escolar es la tarea de este pequeño blog. Hoy recogemos una queja de nuestros compañeros de Educación Física que quieren dar a conocer a la Comunidad escolar las condiciones en las que se desarrolla su trabajo.

En nuestro centro (Egia) tenemos tres clases en cada curso y más de 400 alumnos/as. Las instalaciones deportivas y de recreo no son suficientes y no reúnen las condiciones adecuadas. Solo tenemos un espacio cubierto para dos grupos (20×20= 400 metros cuadrados para 20/25 niños/as) y, en varias sesiones, se ha de compartir con el recreo de otros grupos. Es un espacio abierto, oscuro y húmedo en el cual entra la lluvia reduciendo el espacio de juego y haciéndolo peligroso. La pasada semana la lluvia y el frio  que determinan el estado de las instalaciones nos obligaron, en tres días consecutivos, a reprogramar el trabajo pues todo el patio estaba totalmente mojado.

img_7201

Otros días el frío convierte a nuestro patio en un excelente laboratorio para explicar el fenómeno atmosférico de la lluvia. El aire húmedo en contacto con la estructura metálica del techo se enfría hasta condensarse y podemos ver como llueve sobre nuestras cabezas mientras en el patio no-cubierto luce el sol.

 

“BAT ZUK”. Korrikarako motorrak berotzen.

Estándar

Datorren udaberrian zeharkatuko ditu KORRIKAk (Euskararen aldeko lasterketa erraldoia) Euskal Herri osoko bideak eta errepideak, martxoaren 30etik apirilaren 9ra bitartean. Otxandiotik Iruñera joko du 20. KORRIKAk. Hamar egunetan “Tipi-tapa, tipi-tapa”, atsedenik hartu gabe, egunez eta gauez, eguzkipean zein euripean, korrikalari suge koloretsuak Euskal Herriko milaka herri zeharkatuko ditu.

Informazio osoa: http://www.korrika.eus/

Hizkuntzaren malabaristak, akrobatak, trapezistak, herri honen ilusionistak… bidera atera gara, mundura atera gara, herriz herri igaroko gara!

Bat, izan bat, egin bat, Bat zuk eta bat nik, bat, denok bat, bat eta batzuk gara, hona-hara, euskara bat, mundu bat.

Zirkorrika kantaren letra, egin klik  ondorengo loturan:

zirkorrika_hitzak_fitxa_pdf

20-korrika

Korrika ( la carrera popular a favor del euskara) llega a su 20ª edición. Durante 10 días sin descanso, de noche y de día, bajo el sol o la lluvia, la carrera recorrerá, de norte a sur y de este a oeste, cientos de pueblos de Euskal Herria. El día 30 de marzo partirá de Otxandio para acabar, el día 9 de Abril, en Iruña (Pamplona).

Euskara hobetzen: -ekiko, -en aurrean.

Estándar

-ekiko

Gehiegi erabiltzen da. Adibide hauetan beste aukera batzuk ikusiko ditugu:

–      Bertsoak egiteko eta ulertzeko modua aldatu egin zen. Zer aldatu zen aurreko belaunaldiarEKIKO?*

Bertsoak egiteko eta ulertzeko modua aldatu egin zen. Zer aldatu zen                  aurreko belaunaldiaren aldean?

–      Gai horiEKIKO jarrera bera dute* Gai horietan jarrera bera dute.

-en aurrean

Irudizko zentzuan gehiegi erabiltzen da.

–      Jokabide horrEN AURREAN, prest gaude zerbait egiteko*

Jokabide hori ikusirik, prest gaude zerbait egiteko.

–      InposizioEN AURREAN, gure izaera indarberritzen dugu*

Inposizioen aurka, gure izaera indarberritzen dugu.

Berria. Estilo liburua

Euskaltzaindiaren arauak errepasatzeko ariketa orokorrak, HEMEN

*******

Poesia

Ez zaitez isildu, ez zaitez lokartu. Segi hitz egiten, nik

zurekin eztabaidatzen segitu ahal dezadan, eta

imaginatzen. Eta ezin baduzu hitz egin, marraz iezadazu

 nik ulertzeko moduko zerbait. Edo kantatu, egin zerbait,

 isiltzeko unea iritsi zaidan honetan.

  Félix de Azúa, Arteen Hiztegia

  Miren Agur Meaberen Zazpi orduak liburutik hartua

HITZ EGIN BEHARRA DAUKAGU – Maddi Iñarra

Euskara hobetzen: -arena

Estándar

Batzuetan, alferrik eransten zaio ‘-arena’ atzizkia aditz izenari.

Asmo batzuk ez direla aldatuko ohartarazi zuen; herri galdeketa egitearena,esaterako*

Asmo batzuk ez direla aldatuko ohartarazi zuen; herri galdeketa egitea,esaterako.

Aitzindaria izatearena ez zait askorik gustatzen*

Aitzindaria izatea ez zait askorik gustatzen.

Euskaltzaindiaren arauak errepasatzeko ariketa orokorrak, HEMEN

*******

Pasartea

GASTEIZKO Senda pasealekutik hiru emakume oinez, Armentiarantz paseoan. Hainbat sukaldetako zoruak oraindik bustita dauden ordu hori da. Norbaitek jaso ditu dagoeneko bazkariko platerak, lanbasa pasatu eta balkoiko atea irekita utzi du behegaina azkarrago sikatzeko. Norbait horrek txandala jantzi du ondoren, eta orain lagunekin ari da paseoan Armentiarako bidean. Ordu hori aprobetxatzen du, ordu horretan ez diolako inork ezer eskatzen: senarra telebistaren aurrean utzi du bazkalondoko kuluxkan; bostak arte ez ditu ilobak ikastolatik jaso behar eta bere etxera askaria hartzera eraman. Berarentzako tartea da, lagunekin paseoan egitekoa (…)

Osorik irakurtzeko, hemen

Hiri bera.Karmele Jaio

Euskara hobetzen: -en burua

Estándar

Kontuz egitura bihurkariarekin!

Nire burua   Neure burua

Hire burua  Heure burua

Gure burua  Geure burua…

Ondo ezagutzen dut nire burua  Ondo ezagutzen dut neure burua

Berria egunkariaren estilo liburua

Duela gutxi ikusi genuen honekin erlazio handia dauka:

Esaldi erreflexiboak egiteko “X-ren burua” egitura dugu euskaraz.

Gaztelaniaren eraginez, horrelako forma egokien ordez, *”ikusi naiz”bezalakoak erabiltzen dira, gero eta gehiago (“me he visto” adierazteko).

Zenbait kasutan bi formak ere zuzenak izan daitezke (adibidez: ongi prestatu naiz oraingoan eta ongi prestatu dut neure burua oraingoan), baina ez da baztertu behar X-ren BURUA egitura ere erabiltzea.

Nahitaezkoa ez bada ere, gehienetan izenordain indartuekin agertzen da egitura hau: NEURE BURUA, eta abar.

Pluralean eskuarki singularreko formak erabiltzen dira:

GEURE BURUA ikusi dugu,

baina baita pluralekoak ere: GEURE BURUAK ikusi ditugu.

Adibideak:

Kasurik egiten ez badidazu, leihotik botako naiz.

Kasurik egiten ez badidazu, leihotik botako dut neure burua.

Trenetik bota zen.

Trenetik bota zuen bere burua.

Ariketak egiteko, sakatu HEMEN

*******

Pasartea

“Barka ezazu, baina hiru gutun dauzkat zuretzako”, esan zion atarira joan zenean.

“Hiru?”

“Hiru, bai. Antza denez, galduta ibili dira, zeren, ikustezu?…”

Postariak banan-banan erakutsi zizkion gutunak Obaba izena ez zen haietan azaltzen.

“Horregatik ibili dira galduta, auzunearen izena bakarrik jartzen zuelako.”

Maistrak baietz egin zion buruaz, baina esaten ari zitzaiona entzun gabe. Ez baitzuen, azal txurietan ageri zen letra ikusi ondoren, ezer gehiago jakin nahi. Letra hura, ezpairik gabe, bere lagunik lagunenarena baitzen.

Errestaurante berri bat zabaldu dinate hondartza ondoan. Oporretan, hik bestelakorik ez badioen behintzat, hantxe afalduko dinagu, eta nik gonbidatuta. Benetan, gogo handiak zeuzkanat hirekin afaltzeko, baina gu biok bakarrik, ez orain arte bezala, lagun guztiak batera eta hola. Ea zenbat kanbiatu haizen munduaren bazter horretan.

Zati hau, hirugarren gutuneko amaieran zegoena, bospasei bider irakurri zuen maistrak, eta parabolako mostaza alea bezala errotu zen bere bihotzean: zuhaitz handi eta boteretsu bihurtzeko. Ordea ez zen bakarra. Beste hitz eta zati asko ere bazeuden bere lagunik lagunenak idatzitako lerro haietan, eta guztiek ematen zioten kemena, izenek, adjektiboek, aditzek, esaldi nagusiek, esaldi menpekoek.”

 Bernardo Atxaga, Obabakoak.ç

Bernardo Atxagaren Obabakoak eLiburutegian aurkitu dezakezu.

eLiburutegia plataforma bat da, Interneten bidez eduki digitalen irakurketa errazten duena. Irakurketa hori streaming bidez, ordenagailuaren bitartez edo gailu mugikorrak direla medio burutu daiteke. Zerbitzu horretara sartzeko,  gogoratu helbide elektroniko hau:

www.eliburutegia.euskadi.eus.

Euskara hobetzen: Partidaren emaitza nola eman.

Estándar

Partidaren emaitza nola eman

Partidaren emaitza ematean bi zenbaki zehaztuen artean ETA jarri behar da. Hainbatean geratu direla adierazteko, zenbatzaile banatzaileak erabili behar dira:

Alavesek bat huts irabazi zion Realari atzoko partidan.

Alavesek bat ETA huts irabazi zion Realari atzoko partidan

Lau bi izan da gure partidaren emaitza.

Lau ETA bi izan da gure partidaren emaitza.

Pilota-finalaren emaitza hogeita bi hamazazpi izan zen

Pilota-finalaren emaitza hogeita bi ETA hamazazpi izan zen.

 Ariketak HEMEN

*******

Pasartea

Nahat el Hachmi-ren Azken patriarka nobelako pasarte bat irakurriko dugu. Haurdun dago ama, eta seme bat desio du; izan ere, artean, alabak bakarrik ekarri ditu mundura eta familia guztiek behar duten patriarka espero du.

Auzoko andre-koinatak bazituen bi seme. Bera, ordura arte, porrot egina zen emazte gisa; ez zuen xede nagusia bete. Driutxtarren egitasmoa ez zen aurreikusi bezala ateratzen ari.

Kirikino-odola edan, bere gizonaren esperma diluitutako uretan bainatu, eta hankartea ketu zuen, mitxoleta xehatuz eta uso-gorotz gogortuz osaturiko nahastura sutan errez.

Garai hartako amonek gomendatutako sendabide guztiak. Eta ez joan jaietara, jeloskorrenen begiradek haurtxoaren sexua alda baitezakete hura mutikoa bada; ez erakutsi sabel handirik aurkaritzat hartzen zaituztela dakizun haien aurrean. Ez inorekin fidatu, eta ureztatu ataria zeure eguneko lehen txizarekin. Haiek sartzen badira, euren gaitzak ez dira sartuko.

Azken patriarka. Najat el Hachmi (Jexuxmari Zalakainek itzulia)

 

Euskara hobetzen: LEHENAGO ETORRIKO ZEN/ZATEKEEN

Estándar
  • Bi aldaera hauek ontzat ematen dira EZINEZKO BALDINTZETAKO ONDORIOETAN:

 Hau jakin (izan) banu, etorriko nintzatekeen edo

Hau jakin (izan) banu, etorriko nintzen.

 Errazagoa izan balitz, lehenago asmatuko zukeen edo

Errazagoa izan balitz, lehenago asmatuko zuen.

  • Baldintzarik aipatzen ez den zenbait perpaus motatan ere erabili ohi da (gertatu ez zen ekintza edo egoera hipotetiko batez ari garenean):

       Oso gustura geldituko nintzen berarekin egun hartan. (Ez nintzen               berarekin gelditu)

  • Hala ere,  gertakari hipotetikoak baina gerta litezkeenak aipatzen ditugunean, horrela jokatuko dugu:

      Orain bertan txuleta eder bat jango nuke.

      Orain bertan txuleta eder bat jango nuen (gaizki)

      Ariketak egiteko: HEMEN

*******

Pasartea

Denoi gertatu zaigu; askotan egon gara egoera horretan, baina nekez kontatutako dugu Anjel Lertxundik bezain ondo:

Presentzia

Norbaitekin zaudenean, aurrez aurre daukazu haren presentzia. Haren itxura fisikoa, hartaz dakizuna, hark iradokitzen eta eragiten dizuna… Bakarrik zaudenean ez bezala jokatu behar duzu, eta portaera horrek hitza du makulu nagusi. Hitzaren bidez berdinduko duzu, berdintzekotan, bion arteko distantzia. Baina isilik zaudete, eta sufritzen ari zara bestearen presentzia. Isiltasunak deserosotasuna eragiten dizu. Egonezina. Zergatik dago isilik, zergatik ez dit deus esaten, zer egin ote diot nik? Galderari galdera eta susmoari susmo hasi zara. Eta pisua, gero eta pisuagoa, egiten hasi zaizu bestearen presentzia. Zu txikitzen ari zara, eta presentzia galtzen; bestearen pisua, aldiz, handitzen ari zaizu, astuntzen.

Halako batean, isiltasuna urratu duzu eta hizketan hasi zara. Berdin zizun zertaz. Pisua gainetik kentzea zenuen helburu. Atera zaizun tontakeriak, ordea, bestearen presentzia areagotu dizu.

https://goiena.eus/oinati/1510570959334-onati-airetik

Euskara hobetzen: NORAINO / -RA ARTE

Estándar

LEKUA adierazi nahi bada, NORAINO kasua hartuko da.

Herriraino jaitsi nintzen lagunetara.

Ameriketaraino iritsi zen gure osaba Martin.

Etxeraino lagundu zidan.

DENBORA adierazi nahi bada, (-RA) ARTE erabiliko da:

Ordu bata arte egon nintzen zain.

Bihar arte itxarongo dizut.

Hementxe egongo naiz bihar goizera arte.

Hala ere, har dezagun esaldi hau: “Donostiara arte ez da autobusa geldituko”.

Lehen itxuran, perpaus traketsa dirudi, baina ez da halakorik “autobusa ez dela geldituko Donostiara  iristen den arte” modura interpretatzen bada.

*******

Pasartea

Eskolan esplikatu ziguten handik aurrera edozein momentutan, gauez nahiz egun argiz, entzun genezakeela jainkoaren ahotsa guri deika, zatoz nirekin, esango zuen jainkoak eta guk obeditu egin behar genuen ahots hori, halabeharrez. Urtetan, lo hartu aurreko otoitzei erregu bat gehitzen nien, mesedez, ez nezala jainkoak gau hartan deitu.

Esplikatu ziguten ere, badaezpadan, gauean lotan geunden bitartean hiltzen baginen, beraz, geure burua prestatu gabe hiltzen baginen, komenigarria zela lo hartu aurretik ahoskatutako azken hitza saindua izatea, Jesus, jainkoa, amabirjina edo antzeko zerbait. Lo hartu aurretik beti esaten nuen Jesus eta hitz saindu hori ahoskatu ondoren berriro berriketan hasten baginen, beste behin Jesus esaten nuen, behar adina aldiz. Urte askotan ze, hitz saindua premiazkoa ez zela jakin ondoren ere, pentsatzen bainuen justu azken hitz hori ahoskatuko ez nuen lehen gauean hil nintekeela(…).”

Zuri-beltzeko argazkiak . Arantxa Urretabizkaia