Archivo de la categoría: Txangoak

Añanako gatzaga ezagutzera joan ginen.

Estándar

Kurtso bukaeran bostgarren mailako ikasleak Añanara joan ziren bertan dagoen gatzaga ezagutzera.  Gatzaga Gasteiztik 30 kilometrora kokaturik (Araba-Euskalherria) dago.  Milaka urtez, ur gaziaren iturburuak ustiatu ditu gizakiak bizitzarako oso garrantsitzua den gatza lortuz. Añanako gatza oso ona eta garbia da, duela 200 miloi urte baino gehiagoko aintzinako itsaso batetik baitator. Gatza, haraneko iturburuetatik jariatzen den gesal edo ur gaziaren lurrunketaren emaitza naturala da.

http://www.vallesalado.com/GATZ-HARANA-HOME

Gatza harri jangarri bakarra da eta, seguruenik, gizakiak erabili duen ongailu aintzinekoa. Bizitzarako oso garrantzitsua istorian eragin handia izan du gatzak. Ekonomiaren eragile, harekin zergak ezarri eta ordaindu egin dira, monopolioak sortu eta gerrak ere izan dira gatza dela eta istorioan zehar. Gaztelerazko “salario” hitzak latinezko “salarium” hitzatik dator eta legionarioei ematen zitzaien, elikagaiak kontzerbatzeko, gatz kopuruan du sorburua.

Iturburuetatik sortutako ur gazia egurrezko kanaleetatik larrainetaraino heltzen da. Plataforma horietan eguzkiaren eta haizearen eraginez ura lurrundu eta gatza lortzen da.

A final de curso nos acercamos con nuestr@s alumn@s de quinto a conocer las salinas de Añana. Añana ( Araba- Euskal Herria) esta situada a 30 kilometros de Vitoria-Gasteiz. El ser humano ha explotado estas salinas, durante miles de años, obteniendo este producto tan valioso para la vida que es la sal. La sal de Añana es muy pura pues proviene de un mar formado hace más de 200 millones de años. La sal es el producto de la evaporación natural del agua salada que mana por las fuentes que riegan este valle.

http://www.vallesalado.com/GATZ-HARANA-HOME

La sal es la única roca comestible y, seguramente, el condimento más antiguo usado por la humanidad. Muy importante para la vida, la sal ha marcado el desarrollo de la historia. Con ella se han creado y pagado impuestos, monopolios y por su causa ha habido mas de una guerra. En un tiempo llegó a tener el valor de moneda. La palabra castellana “salario” proviene del latín “salarium” que era la cantidad de sal (salarium argentum) que recibían los legionarios para conservar los alimentos.

El agua salada que surge de las fuentes llega a las plataformas de producción a través de una red de canales de madera. El sol y el aire hacen que el agua se evapore quedando sobre la plataforma la sal.

Urdaibai, hegazti migratzaileentzako babes eta atseden gune.

Estándar

Kurtso bukaera heltzear gaude eta,ohi denez, ikasleekin txangoak egiten ditugu. Ekainaren 2 an, ostiralean, 2. mailakoekin Urdaibai Bird Center ezagutzera hurbildu ginen. Urdaibaiko Biosfera Erreserbaren bihotzean kokaturik  hegaztiez eta horien migrazioez gozatzeko museo bizia da. Iparraldetik  hegoalderantz joan-etorriko bidaian Urdaibaiko paduran babesa eta atsedena topatzen dute hegazti migratzaileek. Bisita biziki interresgarria, umeengan jakinmina pizteko aproposa.

minigida_urdaibai_hegaztiak

http://www.birdcenter.org/

Bertatik, hamaiketako txiki bat egin ondoren Gautegiz Arteagako gaztelurantz abiatu ginen. Aintzinako dorrea berregitea, gaur egun ikus dezakeguna, agindu zuten Napoleon IIIak eta bere emazteak, Eugenia de Montijok  Bizkaiko Batzar Nagusiek beraien semea (Eugenio Bonaparte) bizkaitar izendatu zutelako (1856. urtean).

Gaztelua inguratu eta, autobusa hartuta, Gernikara joan ginen. Bizkaiko Batzar Etxean sartu ahal izan genuen eta … irtetzeko unean norekin topo egin? Hau bai ezustekoa!

Ibon Uribe, Galdakaoko alkatea, Gudrun Mosler-Törnström Europar Kontseiluko Toki eta Lurralde Aginteen Kongresuko presidentearekin zegoen Gernikako Batzarretxean.

Urdaibai Bird Center, castillo de Arteaga y Casa de Juntas de Gernika.

El viernes pasado nos acercamos al Centro de Estudio de Aves Migratorias de Urdaibai. Situado en el corazón de la Reserva de la Biosfera es un museo vivo para conocer y disfrutar de las aves migratorias. En su largo viaje anual, devida y vuelta, de norte a sur estas aves encuentran en el humedal de Urdaibai protección y descanso.

Trás comer un pequeño bocadillo nos dirigimos caminando hacia el castillo de Arteaga. Napoleon III y Eugenia de Montijo, emperadores de Francia mandaron reconstruir antigua torre par celebrar que las Juntas Generales de Bizkaia habian nombrado a su hijo (Eugenio Bonaparte) bizkaino de origen.

 Desde el castillo nos acercamos a Gernika para visitar la Casa de Juntas. Allí pudimos visitar la sala principal y … cuando salíamos para ver el árbol de Gernika …¡vaya sorpresa!. Nos encontramos con Ibon Uribe, alcalde de Galdakao, que acompañaba a Gudrun Mosler-Törnström, la presidenta del CPLRE Congreso de Poderes Locales y Regionales de Europa en su visita a Gernika.

Zubian harrapaturik erronkaren irabazlea.

Estándar

Erantzun zuzena emon dutenen artean zozketa eginda, Ane Goiriri tokatu egin zaio. Zorionak !!! Saria hauxe duzu: Bilboko Museo Maritimoa bisitatzeko 3 sarrera (umeentzako 2 eta heldu batentzako bat). Urtea bukatu baino lehenago edozein egunetan joateko.

museo-marc3adtimo-de-asturias-iii

Argazkian klik eginez Museo Maritimoaren web orrialdean sartuko zara.

Gandasegi eskolak eskerrak eman behar dizkio Museo Maritimoari, gonbidapenak eskeintzearren.

img_68541

Argazkian: Mª Isabel (tutorea), Ane Goiri, Kepa (Eskolako zuzendaria) eta Gabi (Blogaren arduraduna)

Iraganetik orainera bidaia: Portugaletetik Galdakaora.

Estándar

Portugaleteko zubian harrapaturik! Posible al da denboran aurrera eta atzera bidaiatzea?. Fisikoki ezinezkoa dirudi baina irudimenagaz dena da posible.Ehun eta hogei urte atzera egitea proposatu genizuen eta Portugaletetik Las Arenasera igarotzeko, aintzinako pezetatan eta gaurko eurotan, kontuak egitea eskatu genizuen. Hogeiren batek erantzuna eman duzue eta hamabik asmatu.

20161116_113541

Hona hemen partehartzaileek Portugaleteko Zubia haien gorputzegaz irudikatzen.

Problemaren lehenengo partea oso errreza zen. 74 ikasle eta 5 irakasle zineten eta bidaiatzeko txartela 7 zentimo pezeta. Beraz, lehenengoz batuketa egin behar:

 74+5= 79 pertsona zineten.

Gero, biderketa bat egin behar: 79x 7= 553 zentimo pezeta. Pezeta batek 100 zentimo zituen, beraz, 553 / 100= 5,53 pezeta ordaindu behar genukeen, duela 120 urte, Zubian alde batetik bestera igarotzeko.

Eta, gaurko eurotan, zenbat izango zen diru hori?. Hau pittin bat zailagoa da. Euro batek 166 pezeta dira eta, beraz, euro zentimo batek 1,66 pezeta = 166 zentimo pezeta.

Orduan, ordaindu behar bagenitu 533 zentimo, kantitate hori zati 166 eginez lortuko genuke zenbat zentimo euro ordaindu behar.

Hau da: 553/166=3,33 zentimo euro. Borobilduta 4 zentimo.

img_7514

Zubi ederra umeek egin dutena. Ez al dituzu ikusten dorreak eta goiko pasabidea?

Iraganera bidaia Portugaleten. Denboran galduta, zubian harrapaturik

Estándar

Zuetariko batek, bihurrienak seguruenik, zer edo zer ikutu du zubirako billeteak erostera gindoazela. Itzelezko burrunba entzunda: brun, brun, brun! kabinan zegoen neska desagertu eta, bere ordez, txapeladun gizon zahar bat dugu aurrez aurre.

img_6773

Zer neska-mutilok? Zenbat billete gura dozue?– galdetu zuen gizonak. kabinan, albo batean, egutegi bat dago: 1896. urtekoa!!!.Gaur, Urriaren 26a da, eguaztena. 120 urte atzera egin dugu!!!. Beste aldera, Las Arenasera, pasa egin behar dugu derrigorrez. hantxe dugu autobusa gure zain. Baina, nola?

Billete Hamar zentimo (peseta) balio dau. Talde handia izanda 7 zentimo pertsonako?– esan zuen gizonak. Pesetak, zentimoak ???…ez genuen ezer ulertzen.

Lasai, lasai! Zuek ez zarie lehenak!!! Ja,ja,ja!– barre egin zuen gizonak. Astero dauzkagu zuek bezalako elementuak hemen! Beste aldera pasatzeko kontuak ein beharko dozuez! Zenbat peseta behar? Zenbat zentimo euro?. Bestela hemen geldituko zarie betiko!!!

zubian-galduta

Hortxe duzue problema matematikoa. Gogoan izan 74 ikasle zaretela gehi 5 irakasle. Billeteak 7 zentimo peseta pertsonako. Zenbat peseta osotara?. Beste aldetik, euro batek 166 peseta dira eta beraz, zentimo batek 1,66 peseta. Zenbat zentimo euro beharko duzue bidaia ordaintzeko?

*Problema hau 4.mailako ikasleentzako da. Erantzuna blogaren bitartez eman behar duzue edo tutoreari eman papertxo batean . Eurotan emaitza borobildu behar da. Adibidez: ateratzen bazaizue 4,65 zentimo, 5 zentimo jarri behar.Asmatzen dutenen artean sari bat zozketatu egingo dugu.

Armañon parke naturala eta Pozolaguako haitzuloa.

Estándar

Urriaren 25 eta 26 an eskolako ikasleak karrantzara joan ziren Armañongo parke naturala eta Pozolaguako kobak ezagutzera. Bizkaian Urkiola eta Gorbeiarekin batera Armañon dugu hirugarren parke naturala, 2006.urtean aitortua. Bizkaiko mendebaldeko muturrean kokaturik kareharrizko mendigunea da. Lurrazaleko paisaiak erreliebe ikusgarriak ditu: lapiaz, torka eta arrailaz jositako forma karstikoak. Lurazpian 200 bat koba baino gehiago daude eremu horretan. Landarediari dagokienez, bertako basoa handia eta aberatsa da: artadiak, pagadiak, hariztiak eta baso mixtoak hegal eta ibarbideetan.

Armañon parke naturala

karrantza-harana

Azkenengo hilabetean Lurra izan dute ikasgai. Lurra moldatzen duten eragile geologikoen artean lurazpiko uren eragina ikasi ahal izan dute . Pozolaguako koba horren adierazle bikaina da. Bertan urak , denbora luzean, egin duen lan isila ikus daiteke. Europako handiena eta ospetsuena, bere estalaktita eszentrikoak direla eta, dugu Karrantzako haitzuloa.

Pozolaguako kobak

armanongo-parke-naturala

Visitamos el Parque Natural de Armañon y las Cuevas de Pozalagua.

El 25 y 26 de Octubre los alumnos/as de Gandasegi se acercaron a Carranza para conocer el Parque Natural de Armañon y las cuevas de Pozalagua.  Armañon es desde 2006, junto con el de Urkiola y el Gorbea, el tercer parque natural que tenemos en Bizkaia.Situado en el extremo oeste de Bizkaia esta formado por un macizo montañoso calcáreo que da lugaa a un paisaje superficial con espectaculares relieves (en el que son frecuentes las formas kársticas, con lapiaces, dolinas y grietas) y modela además un entorno subterráneo con más de 200 cuevas y simas catalogadas de notable valor geológico, paleontológico, espeleológico y biológico.

Existen importantes extensiones de bosques autóctonos de encina, roble, haya y bosques mixtos de frondosas en las laderas y fondos de vagüada

armanon

A lo largo del último mes han trabajado en clase el tema de la Tierra. Entre los agentes geológicos que contribuyen a moldearla han estudiado la importancia de la acción de las aguas subterráneas. La Cueva de Pozalagua (sita en Carranza, Bizkaia) es un buen ejemplo del trabajo silencioso del agua a lo largo del tiempo. Pozalagua es la cueva más grande de Europa y quizás la más famosa gracias a sus estalactitas excéntricas.

Pozolaguako haitzuloaren aurrean, bertan egondako Kareharrizko harrobiaren aztarnak dauzkagu. Kareharria ustiatu egiten zen labeentzako adreiluak egiteko. Dolomia minerala txikitu eta Ambasaguasen zegoen lantegira garraiatzen zen aireko tranbia baten bidez.

 

Bilbo Handiaren eskualdearen muturrean izan ginen.

Estándar

Pasa den asteazkenean, urriaren 26 an, Gandasegiko 4.mailako ikasleek Galdakaotik, ibaiarekin batera, Ibaizabalek itsasoraino egiten duen bidaia egin zuten Bilbo Handia eskualdeko muturrean dauden herriak ezagutzeko. Santurtziko portutik, ibaizabal eskerreko ertzetik, Portugaleteko Zubiraino heldu ziren oinez. Alberto de Palacio y Elissague arkitektoak disenaturik 1893. urtean inauguratu zen Portugaleteko Zubia. 2006. urtean UNESCO-k “Gizadiaren ondarea ” aitortu zuen, egun, “Bizkaiko Zubia” izenez deitua den zubia.

Informazio gehiago: Bizkaiko Zubia

img_6773

Ibaizabal ibaiko bokalean kokaturik Portugalete eta Getxo ( Las Arenas ) batzeko eraikia izan zen. Jendea eta produktuak herri batetik bestera, nabigazioa oztopatu gabe, igarotzea erraztu zen Zubiari esker.

Puente de Portugalete el más antiguo y el más elegante …

El pasado miércoles, 26 de Octubre, los/as alumnos/as de 4 nivel de Gandasegi acompañamos a nuestro rio en su viaje hasta el mar. Saliendo de Galdakao nos acercamos a conocer los pueblos situados en la bocana de la Ría de Bilbao: Santurce, Portugalete y Getxo. Desde el puerto de Santurce, a pie, por la margen izquierda de la Ria llegamos al Puente Colgante de Portugalete. Diseñado por el arquitecto Alberto de Palacio y Elisague este puente transbordador fue inagurado en 1893. En 2006 la UNESCO le otorgó el reconocimiento de “Patrimonio de la Humanidad”.

La UNESCO declara el puente colgante Patrimonio de la Humanidad

Zubia

Situado en la bocana de la Ría Ifué construido para unir Portugalete y Getxo ( Las Arenas ). Permitió que las personas y los productos pasasen de un pueblo al otro sin interrumpir la navegación.

Munduan badaude Portugaleteko zubia antzeko beste zortzi zubi, ikusi nahi? / En el Mundo solo quedan 8 puentes como el de Portugalete. ¿Quieres conocerlos?

Zortzi zubiak

Gandasegiko ikasleak Urdaibaira joan ziren.

Estándar

Gandasegiko 2.mailako ikasleak Urdaibai Bird Center ezagutzera joan ziren kurtso bukaeran. Hegaztiei buruzko ikerketa eta jendearteratze gune honek Urdaibaiko Biosfera Naturagunean kokaturik dago. Naturaren museo bizia da, hegaztiez eta haien migrazioez gozatzeko. Bertan, bisitariei hegaztiei buruz garatzen ari diren proiektuen berri ematen zaie.

IMG-20160615-WA0010

Las alumnas y alumnos de segundo nivel de Gandasegi visitaron el Bird Center de Urdaibai en la excursión de fin de curso. Este centro de investigación y divulgación sobre las aves esta situado en la Reserva de la Biosfera de Urdaibai. Es un museo vivo para conocer las aves y sus procesos migratorios.

IMG-20160615-WA0006

 

Bird Center Urdaibaiko Biosfera Naturagunean kokatuta dago. Informazio gehiago nahi izanez gero egin klik ondorengo irudian:

IMG-20160615-WA0007

Añanako gatzagan izan ginen.

Estándar

Gesaltza-Añanan ( Araba- Euskal Herria) kokatuta dago, Gasteiztik 30 kilometrora. Gatzaga honetan ustiatu ditu gizakiak, milaka urtez, ur gaziaren iturburuak, bizitzarako oso garrantsitzua den gatza lortuz. Añanako gatza oso ona eta garbia da, duela 200 miloi urte baino gehiagoko aintzinako itsaso batetik baitator. Gatza, haraneko iturburuetatik jariatzen den gesal edo ur gaziaren lurrunketaren emaitza naturala da.

La salina de Añana ( Araba- Euskal Herria) esta situada a 30 kilometros de Vitoria-Gasteiz. El ser humano ha explotado estas salinas, durante miles de años, obteniendo este producto tan valioso para la vida que es la sal. La sal de Añana es muy pura pues proviene de un mar formado hace más de 200 millones de años. La sal es el producto de la evaporación natural del agua salada que mana por las fuentes que riegan este valle.

http://www.vallesalado.com/GATZ-HARANA-HOME

Kaietan eta Surfean Plentziako hondartzan.

Estándar

Azkenengo ikasturtea eskolan. Urteak arin igaro egin dira eta ohartu gabe azkenengo kurtsoaren bukaera iritsi gara. Urte zoriontsuak Gandasegin emandakoak, gogoan izateko betirako. Bejondeizuela neska-mutilok. Zintzo izan !

Hementxe duzue azkenengo eguneko txangoaren argazki bilduma.

Último curso en la escuela. El tiempo pasa muy rápido y sin apenas darnos cuenta hemos llegado al final de la etapa escolar. ¡Que os vaya bien chicas y chicos! Estudiar y ser buenas personas… y guardar un buen recuerdo de vuestra escuela.