Archivo de la categoría: Zure euskara hobetu

Euskara hobetzen, urtebetean ala urtebetez?

Estándar
  1. a) Urtebetean egon da ospitalean

  2. b) Urtebetez egon da ospitalean

  3. a)Urtebetean luzatu zaio kontratua

  4. b)Urtebetez luzatu zaio kontratua

Erantzuna: Euskaltzaindiaren 110. Arauak zehazten duenez, iraupena adierazteko absolutibo (urtebete) eta instrumental mugagabeak (urtebetez) eta inesiboa (urtebetean) erabil daitezke euskalkien eta aditzen arabera.

Beraz, hauek guztiak dira zuzenak:

Urtebetean egon da ospitalean /Urtebetez egon da ospitalean /Urtebete egon da ospitalean

Urtebetean luzatu zaio kontratua / Urtebetez luzatu zaio kontratua / Urtebete luzatu zaio kontratua

 Administrazioa euskaraz. IVAP

*******

Pasartea

Hitzak erakarri nau, ez bainekien zer esan nahi duen, eta hiztegian begiratu behar izan dut. Gero, artikulua irakurrita, oso interesgarria iruditu zait.

Zaurgarritasuna

Margolaria eta bideogilea da Abdalla Al Omari siriar gaztea, gaur egun Bruselan bizi dena. Ekialde hurbileko, Europako zein Estatu Batuetako hainbat galeriatan izan ditu erakusgai bere proiektuak, The Vulnerability series izenekoa azkena (laburmetraia batek eta tamaina handiko oleo sorta batek osatua berori). Al Omarik mundu mailako politikariak irudikatu ditu egoera zaurgarrietan: Donald Trump bizkarrean estera bat eta besoetan ume bat hartuta, Barack Obama eskale itxuran, Bashar Al Assad blai eginda paperezko itsasontzi bati oratzen… Hauexek artistak erakusketarako eginiko aurkezpen hitzak: «Kaixo, mintza gaitezen argi: ni ahula naiz eta zu ere ez zara hain indartsua. Ospa dezagun zaurgarritasuna». Koadroetako protagonistekin intimatzeak uste baino zer pentsatu handiagoa eman ei zion, Al Assaden erretratuagatik pena sentitzeraino iritsi zela kontatzen du. «Grabitaterik ere ez dagoen unibertso honetan, zaurgarritasuna dugu helduleku bakarra».

Indarraren diskurtsoa gailentzen da, oro har, politikagintzan: ostiko bat ematen didazula? Ederto, ukabilkada bi hartuko dituzu bueltan. Al Omarirena, ordea, ahultasunaren aldeko alegatua da: «Makalen harrapatzen zaituzten une horiexek dira ahalguztidun bilakatzen zaituztenak», dio. Nire indarrak neurtu nahi dituzula? Ados, zatoz eta zauriak erakutsiko dizkizut.

http://www.berria.eus/paperekoa/1777/014/002/2017-07-04/zaurgarritasuna.ht

Miren Amurizak Igartza saria irabazi berri du, ‘Paperezko txoriak’ eleberri proiektuarekin, eta liburu horretan ere zaurgarritasuna azalduko zaigu.

«Askotan modu negatiboan ikusten da zaurgarritasuna, baina modu positiboagoan aldarrikatu nahiko nuke nik. Aukera ematen du norbere ahuldadeetan arakatu eta birziklatzeko, eta zaurgarritasunaren beste aldean sendatzeko gaitasuna ere azaltzen da».

Abdalla Al Omari

Anuncios

Euskara hobetzen: Egin dezaket = Egin ahal dut Joan naiteke = Joan ahal naiz

Estándar

Azkenaldian “ahal izan” egituraren erabilera geroz eta jende gehiagoren ahotan dabilela sumatzen da eta beste erabilerak alboratzen ari direla uste dut, esate baterako: “egin dezaket”, “ekar dezakezu”, “egin dezakegu”… Horien ordez “egin ahal dut” , “ekarri ahal duzu”, “ahal duzu” entzuten ditut.

Jatorra al da erabilera hori?

a) Bi egitura horien zuzentasuna dela-eta, biak dira zuzenak eta biek esanahi bera dute:

  • Egin dezaket = Egin ahal dut

  • Joan naiteke = Joan ahal naiz

b) Bi egitura horiekin batera, beste hau ere badugu:

  • Egiten ahal dut

  • Joaten ahal naiz

c) Ezezkoetan, berriz, modu hauek ditugu:

  • Ez dezaket egin = Ezin dezaket egin = Ezin dut egin = Ez dut egiten ahal

  • Ez naiteke joan = Ezin naiteke joan = Ezin naiz joan = Ez naiz joaten ahal

Egitura bat erabili zein beste bat erabili, zuzen ari gara. Zenbaitetan euskalki kontua izaten da, eta horren arabera egiten du hiztunak aukera. Beste batzuetan, berriz, erosotasun kontua izaten da hautua, egitura “erabilerraza” baita AHAL eta EZIN partikulak indikatiboko aditz laguntzailearekin baliatzea.

http://eibz.educacion.navarra.es/blogak/kontsultak/ahal-dut-dezaket/#more-1015

Bestalde, esan behar dugu hitz-ordena kanonikoa euskaraz hau izaten dela:

aditza + ahal  ikusi ahal dut    ikusten ahal dut

Adibide bat:

Aztertu behar da nork ahal duen zerbait esan.

Aztertu behar da nork esan ahal duen zerbait.

Ariketak egiteko, sakatu HEMEN

*******

Iritzia

Ez, mutilok, pixa eserita egitea ez da hain traumatikoa

Iñakiri galdetu diot zergatik ez duen etxean pixa eserita egiten, zutik eginda batzuetan ingurua zipriztinduta uzten omen duela-eta. Ez dizkit aipatu ohitura edo erosotasuna, ondorengoa baizik: “Etxean, pixa eserita egiten arrebak ikusi ditut beti eta arraroa egingo litzaidake, oso femeninoa”.

Eta halaxe dugu askok barneratua: ‘benetako gizonek’ txiza zutik egiten dutela, hori dela maskulinoa, eta esertzea berriz, emakumeen pare jartzea –emakumeen mailara makurtzea–. Baina etxean nahiz kanpoan genero eraikuntza gaindituko duten komun mistoak nahi baditugu, denok erabiltzeko moduko (eta atzetik behin eta berriz garbitzen ibili behar ez izateko moduko) komun garbiak nahi baditugu, eta gizonon prostatarentzat (osasunarentzat) hobeak izango diren ohiturak nahi baditugu, onena pixa eserita egitea.

Europa iparraldean adibidez, gizonek pixa eserita egitea hedatuago dagoelaaipatzen du Amelia Barquinek, kanpainak ere egin dituztela komun publikoetan ohitura hori zabaltzeko, eta etxeko komunetan ere oharrak jartzen dituztela, mesedez pixa eserita egiteko eskatuz. Arantxa Iturberen ipuinean Josuk aldarrikatzen duen moduan, “Nik eserita egiten dut. Eta zer?”. Pailazoek ere argi dute: “Txukun, txukun erabilita / garbitzeko lanik ez / neska nahiz mutil / andre nahiz gizon / eserita, mesedez!”.

Mikel Garcia Idiakez (Argia)

Euskara hobetzen: “Lan hau bukatzean”.

Estándar

Ondo esanda al dago “lan honekin bukatzean” esamoldea?

Ez, bada! Esamolde hori oker dagoela esan behar da, euskarak bere-berea duen “lan hau bukatzean” esan besterik ez baitugu. Izan ere, kontuan hartu arazoa gaztelaniaren “con” horrekin dagoela, hau da, “al acabar con este trabajo” esaten delako.

Beraz, gauza garbi dago, eta beste adibide batzuetan hobeto ikusteko, zer esan beste kasu hauetan? “Arazo honekin eta harekin bukatzeko”…

Bada, horren ordez, “arazo hau eta hura bukatzeko” esan beharko dugula.

Liburuarekin bukatzeko 40 orrialde falta zaizkit

Liburua bukatzeko 40 orrialde falta zaizkit

Irratsaioarekin bukatzeko

Irratsaioa bukatzeko

*******

Pasartea

199ean Hondarribiko Alardean parte hartzeko emakumeen lehenengo saiakera:

(…) Egongelako aulkietan edo lurrean biribilean eserita geundela atera zuen norbaitek manta handi bat, fardel moduan bildua: eskopetak ziren. Ordurako heltzen zitzaigun kaletik Arma plazarantz zihoazen konpainien soinua. Errepikatu genituen azken instrukzioak, azterketarik latzean prestatzen ari denaren modura.

  Jantzi genituen kapeluak, ez eztabaidarik gabe. Aita bakoitzak, anaia bakoitzak estilo berezia zuen, bakoitzarentzat kanonikoa zena. Ai ene, zenbat kanon. Gehienek ez zeramaten belarritakorik, kontatu zigutelako Irunen bati baino gehiagori handik tira eginez zartatu ziotela belarriaren muturra. Esan nien ni ezin nintzela kalera belarritakorik gabe irten, baina nireek ez zutela arriskurik, klipekoak zirelako. Aspaldikoa dut belarritakoekiko zaletasuna eta arreta handiz aukeratu nituen galduz gero pena gutxiago emango zidatenak.

  Zutik jarri eta trantsitoan ilara osatzen hasi ginenean, Idoia gelditu zen eserita, ezpainak gorriz margotzen, esku batean ispilu txikia, bestean margoa. Norbaitek protesta egin zuenean galdetu zuen bekatu ote zen ezpainak pintatzea. Kapeluaren koloreko ezpainak lortu zituenean jarri zen ilaran. Ez genuen orduan gogoan 1905ean Estatu Batuetako feministen lehen manifestaldietako batean emakume guztiek ezpainak ezin gorriago zeramatzatela, protesta gisa.

Bidean ikasia – Arantxa Urretabizkaia

Euskara hobetzen: Baliatu aditzak bi adiera (esanahi) nagusi ditu.

Estándar
  1. “Zerbait edo norbait erabili”(seguruenik, hau adierazteko erabiltzen duzu gehienbat, ezta?).

  2. “Inori zerbait edo norbait baliagarri gertatu”.

  3. Lehenengo adierarako, bi aukera daude, eta bi-biak dira zuzenak:

  • Mezu honeTAZ baliatuko GARA aupadatxo bat emateko(beraz, NOR saileko aditz laguntzailea erabilita, eta objektua ZEREZ kasuan).

  • Mezu HAU baliatuko DUGU aupadatxo bat emateko(beraz, NOR-NORK saileko laguntzalea erabilita). Euskal Hiztegiak dioenez, batez ere Ipar Euskal Herriko hizkeretan erabiltzen da modu honetan.

  1. Bigarren adierarako, NOR-NORI (Ipar Euskal Herrian) eta NOR-NORI-NORK (ez da erabiltzen ia-ia gaur egun) sailetako aditz laguntzaileak erabili daitezke:

  • Baina orain, nor baliatuko zaigu?’ (‘Nork lagunduko digu?’)

  • Gezurra zen aitzakia, baina baliatu zion semeari amagandik ihes egiteko‘ (‘…balio izan zion…’)

Gure aholkua: “erabili“-edo adierazteko, aukeratu NOR saileko aditz laguntzailea (eta objektua ZEREZ kasuan jarri), horixe baita gure inguruko hizkeretan nagusi den joera. Baina beste aukera oso baliagarria izan liteke; esaterako, erlatibozkoetan.

Gogorik eta astirik badaukazu, irakurri ezazu BALIATU sarrera lexikalaren pean zer dakarren Orotariko Euskal Hiztegiak (literaturako adibide ugari topatuko duzu):

http://www.euskaltzaindia.net/index.php?option=com_oeh&view=frontpage&Itemid=340&lang=eu

 Eta, bide batez, aztertu ezazu zer gertatzen den beste aditz batzuekin:lagundu, itxaron, iritsi

*******

Poesia eta musika

Harkaitz Canoren letra baliatu zuen Pettik abesti hau egiteko.

Abestia entzuten duzuen bitartean, letra irakurri

Sekula ez erortzea

Sekula ez erortzea, kontu zaila da hori;
behin bakarrik erortzea, ezinezko mirari.

Bidegurutze horretan, okerreko bidea
hura dela jakin arren, zaila da ez hartzea.
behin sartutako lekuan, pausoa beti ustel.

Zain daude hutsune horiek, zure zangoen gose,
imanak metalari lez, beti deitzen zaituzte.

“Ez naiz berriz eroriko”, erraten du xaloak;
xalo-xalo erortzen da: gero hartzen du loak.

Irristatzeko aukeran, hitz bat bada sobera,
hasperen desegoki bat, isiltasuna bera.

“Erne nago eta adi, isilik eta geldi”,
ohartzerako berriro, goitik behera erori.

Erortzen denak nahi luke, han behean sarea,
horren ordez izaten du, gehienetan sardea.

Ekibokatu zaleak, berriz nahiko du jausi,
erortzea bizilege dela baitu ikasi.

Amildegiaren ertzak badu erakarmena,
ertzean ibili denak, ertzean nahi du dena.

Sekula ez erortzea, kontu zaila da hori;
behin bakarrik erortzea, ezinezko mirari.

“Hotzikarak” (Elkar, 2016) . Entzun  kantua

 

Euskara hobetzen: lan egin, lo egin eta parte hartu.

Estándar

Bi eratara erabiltzen dira aditz-lokuzio hauek:

  1. a)Galdegaiak ez du ordena aldatzen (azpimarratu dugu galdegaia).

 Itsasok, erdi sekretuan horrenbeste maite zuen emakumeak, gela   berean LO EGIN zuen .

  1. b)Galdegaiak ordena aldarazten du:

Luzaroan EGIN ZUEN LO.

Bi erabilerak dira zilegi, baina ordena aldatuz galdegaia argiago marka daiteke.

Adibide honekin errazago ikusiko dugu. Ikusiko duzue ñabardura bat dagoela, ez dutela gauza bera markatu nahi:

Mundu osoan, 250 milioi haurrek LAN EGITEN DUTE (lanean aritzen dira)

Mundu osoan, 250 milioi haurrek EGITEN DUTE LAN (hainbeste hauraritzen dira lanean).

Morfosintaxiaren inguruko zalantzak eta argibideak. Patxi Petrirena

*******

Pasartea

Ama italiarrak bereziak direla topiko bat da, baina zinez egia da. Efe agentziako kazetari eta Vatikanoan aditu Juan Larak, amekiko egoera berezi horietako bat bizi izan zuen. Autobusez egindako bidaia batean gidaria jaiki eta esan zien bidariei bere ama gaixo zegoela, eta handik gertu bizi zela. ¿Ez al zaizue inporta bidetik aldentzea amari bisita bat egiteko? Bidaiariek ez zuten eragozpenik jarri. Gidariak bidea utzi, amaren etxeraino gidatu, atariaren aurrean aparkatu (bigarren ilaran, jakina), eta bisita egitera igo zen, bezeroak eserlekuetan itxaron edo atean zigarro bat erretzen zuten bitartean. Handik ordu laurdenera, lanak eginda, gidaria bueltatu eta eskerrak eman zizkien bidariei beren pazientziagatik. Haiek, ordea, txalo batez saritu zuten, ama bakarra baitaukagu.

Enric González – Historias de Roma

Euskara hobetzen: ikusi naiz/ ikusiko gara.

Estándar

IKUSI NAIZ / IKUSIKO GARA

 Ez da zuzena DU aditza DA aditz gisa jokatzea:

Ibaira bota da   Ibaira bota du bere burua.

Egoera horretan ikusi naizenean, ihesari eman diot.

Egoera horretan gertatu naizenean, ihesari eman diot.

Neure burua egoera horretan ikusi dudanean, ihesari eman diot.

Ikusiko gara formula zabaldu da (egongo gara esaten den modu bertsuan edo), baina ELKAR erabili behar dugu:

Laster ikusiko gara

Laster ikusiko dugu elkar 

Laster egongo gara elkarrekin

Beste kasu batzuetan, aditzak DA jokoa ere onartzen du, eta egoki dira orraztu naiz, garbitu naiz, eta bakarrik aurkitu naiz esaldiak. Ez, jakina,arropa erosi naiz.

Morfosintaxiaren inguruko zalantzak eta argibideak. Patxi Petrirena

*******

Pasartea

Finantzek, gerrek, negozioek
mundua dute trabatu.
Nekazarion bizimodua
ez zaigu gutxi kaltetu.

Gauzak hobeto egin ezean,
bizi ere ozta-ozta.
Atzoko haziek gaurko fruituak:
gaurko haziek biharko uzta.

Ereinez gero elkartasuna
bilduko dugu onura.
Landatuz gero berdintasuna
zabalduko da kultura.
Denontzat lana, denontzat jana,
denontzat askatasuna!

Planeta hau dugu etxe bakarra,
suntsituz gero akabo.
Lurra artatu ezik lasterka
Martera joan beharko.

Batzuk aberats, gehienak pobre:
nekazarien kondena.
Baina mundua hobea egiten
egingo dugu guk lana.

Joseba Sarrionandia

Euskara hobetzen: bakoitza, batbedera.

Estándar

BAKOITZA eta BATBEDERA erabiltzen dira, NORBERA esanahiarekin, zein bere euskalkian.

BAKOITZAK daki zer egin.

Hori BATBEDERAK esan behar du.

BAKOITZA eta BANA batera joan daitezke inoiz, baina komeni da erredundantzia hori saihestea:

Salbatu duzuen printzesarekin ezkonduko zarete, eta zuetariko BAKOITZAk erresumaren heren BANA izango du.

Salbatu duzuen printzesarekin ezkonduko zarete, eta zuetariko BAKOITZAk erresumaren heren BAT izango du.

Aditza hirugarren pertsona singularrekoan ematen da beti BAKOITZA erabiltzean:

Gutako BAKOITZAk desio eta balio desberdinak DITUGU.

Gutako BAKOITZAk desio eta balio desberdinak DITU.

Morfosintaxiaren inguruko zalantzak eta argibideak. Patxi Petrirena

*******

Pasartea

Arantxa Iturbe, Kulturari buruz

 

(…) Eta nik, zorionez, kulturan egiten dut lan; inori interesatzen ez zaizkion gai batzuetan. Kristoren pena ematen dit, ze uste dut komunikabide guztietan dauden tarte, orri, programa… interesanteenak direla, eta gainera gaur egun kulturan lan egiten duen jendeak –sormenean, ez kultura-politikan edo kultura-sailetan–, ez dut esango mundua aldatuko duenik, ze jada ikasi nuen ezetz, baina laguntzen dizute munduaren beste geruza batzuk harrapatzen. Pelikula batek ez dizu bizia salbatuko, baina ordu eta erdian lortu badu kaskezurrean bi hilabete iraungo dizuten bi ideia sartzea… bizitzeko beste era bat da. Baina konturatzen naiz, betiere orokortuz, jendeari “kultura” esan eta burura etortzen zaiola gauza pisu, aspergarri, pedante, elitista… hor segitzen dugu. Nik uste dut gera zaitezkeela titularrarekin bakarrik, edo argazkiekin, edo sakondu. Eta niri barrura sartzea interesatzen zait. Hain miresgarria iruditzen zait sormena…

Gara

Euskara hobetzen: Hitzen ordena.

Estándar

Euskal testuetako hitzen ordenaz eta esaldiaren egituraz jabetzeko izan daiteke gaurko ariketa. Alegia, gero eta gehiagotan entzuten ditugun esaldiak dira: “hau da ona”, “hau dago ondo”, “hau da handia”, “hau da hori”, eta abar. Ezin esango dugu, berez, gaizki daudenik, baina…

Halaxe da, esaldiok, testuingurua jakin gabe, ezin esan gaizki daudenik. Baina, beti gaztelaniaren “esto es…” egituraren kalko okerra egiten bada, gehiegikeriaz erabiltzen baldin bada, orduan, bai; orduan, egitura hori egoki erabili behar dugula pentsatu beharko dugu.

Beraz, bereiz ditzagun “hau da ona” eta “hau ona da”.

Garbi legoke bereizketa hori, ahozkoan doinuak ere lagundu egiten baitu. Era berean, ez dira gauza bera “kamioia da handia” (ez “autoa”) eta “kamioia handia da” (ez “txikia”).

Eta, azkenik, bereiz ditzagun “jolas hau dago ondo” eta “jolas hau ondo dago”.

Lehenengoa esaten badugu, hau da, “jolas hau dago ondo”, “jolas hau” eta ez “jolas hori” dagoela ondo esaten ari gara. Eta bigarrenean, berriz, (“jolas hau ondo dago”) jolas hau “ondo” dagoela, eta ez “gaizki”.

Erreportajea

 

 

 

Berriako Ahomentan erreportaje interesgarri bat egin diete Athleticeko jokalari Iñaki Williamsi eta Senegaletik etorritako  Cheikhouna Diengi. Hemen daukazue pasarte bat, baina osorik irakurtzea gomendatzen dizuet.

 

Cheikhouna Dieng


Tenerifera iritsi nintzenean poliziek ez zuten nire hizkuntza ulertzen. Izena galdetu, etaCheikhouna Dieng esaten nien, eta haiek, belarriz, Cheikh Nadie [inor ez, gaztelaniaz] idatzi zuten.

Ni bizitza hobe baten bila etorri nintzen, nire familiari lagundu nahi nion. Europa aukeratu nuen, lan bat bilatu, lagundu… Hasiera batean, ez nuen txaluparik hartzeko asmorik. Orduan hasi zen jendea txalupak hartzen, baina nire asmoa bisa lortzea zen Europara etortzeko. Garai hartan, Maliko, Ghanako, Nigeriako… jendea iristen hasi zen txalupak hartzeko, eta nire aitak esan zidan: «Cheikh, ez hartu sekula ontzirik, aditu!». Nik ezetz esaten nion beti, baina behin burura etorri zitzaidan, eta «goazen», esan nuen. Irailaren 9an joan nintzen etxetik, eta irailaren 20an hartu nuen ontzia, eta hamar egun barru erregairik gabe gelditu ginen. Arrantzontzi batek ikusi gintuen, haiek Gurutze Gorriari deitu zioten, eta Tenerifera [Espainia] eraman gintuzten. Irailaren 30ean iritsi ginen, eta urriaren 27ra arte egon ginen han. Eta, handik, Madrilen libratu gintuzten. Madril ez zitzaidan gustatu, polizia asko zegoen. Iparraldean Euskal Herria zegoela esan zidaten, etortzeko tokirik onena, eta hala suertatu da; hau da tokirik onena.

http://www.berria.eus/ahomentan2017/beltzetik_argitara/

Euskara hobetzen: Azentu grafikoa (tildea) erdal izenetan.

Estándar

Gaztelaniazko izenak euskaraz idaztean, zer egin behar da haien tildearekin, idatzi ala ez? Adibidez: Ramón Fernández / Ramon Fernandez; Cádiz/Cadiz; María/Maria…

Euskaltzaindiak bereziki arautu gabeko kontua da hori, baina azentu grafikorik gabe ere idatz daitezke erdal izenak (eta horrela idatzi ohi dira gehienak, bereziki deklinaturik doazenean).

Azentu (tilde) grafikorik gabe idatzi ohi dira, adibidez, Ramon Fernandez; Cadiz…; baina Maria tilderik gabe idazten da beti euskaraz.

Etxekotu gabeko izenen kasuan, ordea, hobe da azentu grafiko eta guzti idaztea: René Bêrtol doktorea, Sóstenes erregea…

Euskaltzaindiak batasunerako bereziki araututako erdal izen bereziak (leku-izenak edota bestelakoak) Euskaltzaindiak erabaki bezalaxe idatzi behar dira: Kordoba (Espainia), Córdoba (Argentina), couché papera…

Euskaltzaindia

Iritzia

Ana Malagonek Gelditu zaitezte gurekin (Elkar) liburua argitaratu zuen duela hilabete batzuk; bertan hamalau ipuin bildu, eta zaintza abiapuntutzat hartuta, fideltasuna jorratu zuen modu zabalean.

Zaintzari buruz dihardu 111 aldizkarian egindako elkarrizketa batean:

Zaintza beharrezkoa dugu bizirauteko. Zaintzaren kontzeptua gure bizitzan presente dago modu ezberdinetan: txikiak garenean zainduak gara; nerabeak izatean pasatzen gara lagunak zaintzera; ondoren, bikotea duenarentzat garrantzitsuena zaintza hori bilakatzea; aurrerago seme-alabak datoz, baina gero ohartzen gara harrapatuak gaudela horretan… hori baztertu nahi dugu eta gure burua zaindu. Gurasoak ere zaindu behar ditugu adinean aurrera joan ahala, baina hasieran ez dute zainduak izan nahi. Zaintzaren kontuan fase ezberdinetatik pasatzen gara, eta liburuak gai hori ikuspegi ezberdinetatik aztertzeko aukera eman dit.

111 Literatura aldizkaria

Beñat Sarasolak Ana Malagoni Sautrelan egindako elkarrizketa- sakatu ondorengo loturan

http://www.eitb.eus/eu/get/multimedia/screen/id/4816230/tipo/videos/

Euskara hobetzen: -TZAT eta -TZAKO: noiz bata eta noiz bestea?

Estándar

Gure aholkua da -tzat erabiltzea adizlagun modura, eta –tzako izenlagun modura. 

1/ Euskaltzaindiak, bere Euskal Gramatika Lehen Urratsak-I (Eranskina) liburuan, euskara baturako deklinabide taulak zehaztu zituen. NORENTZAT kasurako, bi amaiera onartzen ditu: -(r)entzat eta -(r)endako, eta ez -(r)entzako. Hala,

 

 Berez, adizlagun modura erabiltzekoa da (r)entzat:

  • (—Norentzat da opari hau?Lorearentzat da oparia.

  • (—Norentzat ekarri duzu ardoa?Gure alabarentzat ekarri dut ardoa.

  • (—Norentzat idatzi dute mezua?Langabezian dauden guztientzat idatzi dute mezua.

 Eta izenlagun modura -(r)entzako:

  • (—Norentzako oparia da hau?)  —[Lorearentzako oparia] da.

  • (—Norentzako ardoa dago gordeta sotoan?)  —[Gure alabarentzako ardoa] dago gordeta sotoan.

  • (—Norentzako mezua irakurtzen ari zara?)  —[Langabetuentzako mezua] irakurtzen ari naiz.

 Beste kasu batzuekin ere, [adizlaguna + ko] egitura baliatzen da izenlagunak eraikitzeko:

2/ Dena dela, ez du ematen bekatu larria denik -tzako adizlagun modura erabiltzea, oso-oso hedatuta dago-eta erabilera hori; hala aitortu zuen Miren Azkarate euskaltzainak 1996an argitara eman zuen kontsulta baterako.

Iritzia

Mari Luz Esteban: “Euskal gizarteak gutxieneko maila badu berdintasunari eta feminismoari dagokienez”

Oraindik ere bada feminismoa eta matxismoa maila berean jartzen duenik. Dena den, euskal gizarteak gutxieneko maila bada berdintasunean, eta feminismoari dagokionez, berdintasunaren ideia nahiko orokortua dago. Esango nuke gizartearen sektore batek pentsatzen duela feminismoa iraganaren kontua dela. Gazte askok uste dute euren gurasoen edo amen kontua zela, gizartea zen modukoa zelako eta gaur egun ez dela hainbeste behar. Onartzen dute feminismoaren maila bat, gutxieneko hori denek daukate, baina argudioekin hasten zarenean, teoriekin, batzuetan erresistentziak daude. Berniza bezalakoa da, pixka bat harraskatzen hasiz gero, arazoak edo erreakzioak sortzen dira.

111 akademia