Archivo de la categoría: Zure euskara hobetu

Izenondoa eta generoa: neska modernoa, musika klasikoa.

Estándar

Euskaraz, gaztelaniaz ez bezala, ez dago genero morfemarik eta, horrenbestez, izenondoek ez dute izaten forma bat maskulinorako eta beste bat femeninorako (moderno/*moderna; klasiko/*klasika;altu/*alta…), forma bakarra baizik (moderno, klasiko, altu, erritmiko..)”.

Unibertsitate publika da hau!  /  Unibertsitate publikoa da hau!

Emakume hori katolika da.  /  Emakume hori katolikoa da.

Gure ama oso kulta da.  /  Gure ama oso kultua da.

Oso galdera teknika egin zuten.  /  Oso galdera teknikoa egin zuten.

Ariketak :  HEMEN

*******

Iritzia:

Bernardo Atxaga idazleak Errekaleor auzo okupatuan pentsatuz egin du aste honetako gogoeta ‘Faktoria‘n.

Entzuteko, hemen:

Atxagaren hitzetan, “Utopiaren nahia behin eta berriro gauzatzen da” eta azkeneko aldiz, bere hitzetan, Gasteizen, Errekaleor auzoan.  “Burdinezko aroa higuingarria da. Miserian bizi dira gizakiak, lanak itota egunez, kezkaz beterik gauez. Ez dago justiziarik; ez dago berdintasunik. Gaiztoak mendean hartzen du zintzoa hitz gezurtiekin edota bortxaz. Horrela mintzatu zen Hesiodo duela 3.000 urte, eta orduz gero, menderik mende, beti egon da bere hitzak berresan dituen norbait. Utopiak, nik uste, sentipen edo kontzientzia horretatik erne ziren: oinazea, pobrezia, injustizia, askatasun eza nozitzen zutenek beste mundu bat desio zuten eta hortik (…) utopiaren nahia behin eta berriz ernetzen da. Eta azkenengo aldiz, nik dakidala, Gasteizen, Errekaleor auzoan.”

Sustatu-tik jasoa

*******

Bideoa

Donostian ateratako irudiekin osatu du Txema Ortiz argazkilari nafarrak ondorengo ikusentzunezkoa. 360 graduko irudi horizontal eta panoramikoak 4K kalitatean. Vimeon dioen moduan, “2017ko egun eguzkitsu batean Donostian filmatua”.

Joaten, joanez, joanda

Estándar

Modua edo bidea adierazteko JOANDA (JOANIK) edo JOANEZ formak erabili behar dira. Nahiko antzekoak dira biak, baina desberdintasunen bat badute:

 JOANDA erabiltzen bada, denbora azpimarratzen da (“joan eta gero”)

JOANEZ erabiliz, ordea, modua (“nola?”):

Plazatik eskuinera joanda, eliza ikusiko duzu.

Plazatik eskuinera joaten, eliza ikusiko duzu. (okerra)

Kontuz! Azken forma horiek ez dute inoiz adierazten esaldi nagusian azaltzen den ekintzaren ondoko gertakaririk. Erabilera horiek (adibidez, *”Pariseko unibertsitatera joan zen, asko ikasiz”) gaztelania traketsaren itzulpen traketsak baino ez dira.

Adibideak:

Nola gainditu dudan? Ba, asko ikasten!(okerra)

 Ba, asko ikasiz! / Ba, asko ikasita!

 Pastilla hauek hartzen berehala loak hartuko zaitu.(okerra)

Pastilla hauek hartuta berehala loak hartuko zaitu.

 Horrenbeste pastel jaten lodituko zara. (okerra)/Horrenbeste pastel janda lodituko zara.

 Irakurtzen asko ikasten da.(okerra)/Irakurriz asko ikasten da.

Ariketak: HEMEN

*******

Errementari dantza . Arrasate

Artikulua

Gure amama Mariajesus zena goizean goizetik jaikitzen zen San Joan egunez eta oin-ortozik ibiltzen etxe inguruko zelaietan, ihintzetan. Iratzea batzen zuen gero: sortatxo bat atartean eskegitzeko eta beste bat gordetzeko (hurrengo urtean auzoko San Joan sua pizteko). Artean ume-umea nintzen ni eta erritual haren mistikak baino, amamaren oinak ikusi ahal izateak erakartzen ninduen gehiago; ez lamia bat izan zitekeela uste nuelako, ezpada negu zein uda galtzerdi eta mahuka luzedun amantalak janzten zituenez, haren gorputz-atalen bat erdi biluzik ikusteko aukera bakarra izaten zelako hura.

Miren Amuriza (Osoa irakurri nahi? Egin klik!)

AHAL eta a AL . Antzekoak dira, baina ez berdinak.

Estándar

AHAL erabiltzen da nahia, desioa adierazteko. Aditza geroaldian jartzen da:

Amaituko AHAL da behingoz hitzaldi gogaikarri hau!

AL erabiltzen da bai/ez erako galdera zuzenetan. Primerako bidea da galderak markatzeko:

Ez AL zaie euskaltegiei diru gehiago eman behar?

*******

Iritzia:   Eguneroko bizimodua

Niretzako kulturaren adierazpenik nabarmenena eta egiazkoena eguneroko bizimodua da. Zer sentitu duzu barrenetik gaur, zerk harritu zaitu gehien, zertaz ohartu zara kuartoko leihoa zabaltzean, nori eman dizkiozu eskerrak, nola maitatu duzu jan duzuna, zertaz oroitu gara galtzerdiak eranzterakoan, loak hartu aurretik, zer ez duzu utzi nahi izan biharko…Hor ikusten da norberaren kultura, eta, batez ere, egin gabe ezin utzi diren gauza antzu askotan.

Saski bete intxaur. Patziku Perurena

Bost minutu zure euskara hobetzeko.

Estándar

Bost minutu. Denbora nahiko izan daiteke  gure euskararen erabilieraz hausnarketa txiki bat egiteko. Horixe da atal honen helburua: aldika jasotzen dugun “Bost minutuko ikastaroa” ekimena blogean txertatuko dugu. Baliogarria izango zaizuelakoan gaude. “Bidea oinez egiten da” poetak esan zuenari kasu eginez, gaur hasita, zure esku izango duzu euskara hobean egiteko baliabide hau.

Goian duzun “Zure euskara hobetu” esaldi gainean klik eginez atal horretan sartuko zara.

Eman aditza gehiegi erabiltzea.

Estándar

Komeni da zaintzea ohiturazko gertatu, izan, egon aditzak, horrelako edukiak adierazteko, erdara kaxkarraren morrontza itsuan tonto-tonto erori gabe. Izan ere, gehiegi erabiltzen dugu EMAN aditza.

eman euskara elkarri

EMAN EUSKARA ELKARRI

Erdarazko “producir, ocurrir” eta holakoak, gertakarien berri emateko erabiltzen direlarik, erdara ez dotorean batzuetan “dar” aditzaren bidez adierazten dira. Erdaraz ere erabilera arrunta dela esan daiteke, baina euskarara kalkatua igaro da hainbat hiztunen jardunetan, erabilera guztiz neutroan, edo, are okerrago, erabilera “jaso” moduan.

Arazo hori asko ematen da gaur egungo gizartean.

Arazo hori askotan gertatzen da gaur egungo gizartean.

Kolaborazioan aritzean ondorio onuragarriak ematen dira.

Kolaborazioan aritzean ondorio onuragarriak izaten dira.

Baina ikasmailen artean eman daitezkeen konbinazio bereziak ere kontuan hartu behar dira.

Baina ikasmailen artean egin daitezkeen ( gerta daitezkeen ) konbinazio bereziak ere kontuan hartu behar dira

EHUTSI euskara hobetzen egin klik ondorengo loturan:

Itzulpen eginak

*******

Iritzia eta musika:   Purista guztiak pikutara!

–Nire abestien artean mundu guztian gehien bertsionatu dena Zu atrapatu arte da. Oso modu naturalean atera zitzaigun, euskaraz ez genekien eta idatzi genuen: “Hi, burgués, madarikatua, ez duzu inoiz, ezer ulertuko”… Hikaz hasten ginen eta zukaz jarraitu… Alfabetatu gabe geunden eta ez genekien hori ez zela zuzena. Kanta horrela geratu zen eta horrela da gaur egun ere mundu osoan…

–Egia da, milaka aldiz entzun arren, ez naiz inoiz detaile horretan fijatu!

–Bada, ez dakit zenbat jende etorri zaidan hori aurpegiratzeko. Puristak eta horrelakoak… Baina purista guztiak pikutara! Hori izan da nire leloa betidanik, zentzu guztietan, musikalki eta ideologikoki: “Purista zara?” Nirekin jai daukazu!

Fermin Muguruzarekin elkarrizketa

(osoa irakurtzeko egin klik izenburuan)